Julia Łempicka, Anna Rolewicz-Kalińska, Krystyna Lelicińska-Serafin
DOI: 10.15199/17.2025.6.6, GWiTS 6/2025, czerwiec 2025
Pobierz PDF (Open Access)
Streszczenie:
Sektor żywnościowy należy do najszybciej rozwijających się gałęzi gospodarki na świecie, odgrywając istotną rolę w globalnym wzroście gospodarczym. W Polsce sektor spożywczy również ma kluczowe znaczenie dla krajowej gospodarki. W 2024 roku wartość jego eksportu wyniosła 231 mln PLN, co stanowi wzrost o 2,7% w porównaniu z rokiem 2023. Jednocześnie sektor żywnościowy przyczynia się do znacznej emisji zanieczyszczeń, które negatywnie wpływają na środowisko. Wysoka ingerencja zarówno tego sektora, jak i innych gałęzi przemysłu w środowisko wymusiła reformę metod zarządzania przedsiębiorstwami oraz bardziej efektywne wykorzystanie zasobów naturalnych. Już w XIX wieku zaczęto debatować nad kwestiami środowiskowymi, a jednym z wyników tych dyskusji było wprowadzenie koncepcji zrównoważonego rozwoju. Pochodną zrównoważonego rozwoju jest koncepcja ESG, która służy do oceny przedsiębiorstw pod kątem środowiskowym, społecznym oraz korporacyjnym. Pierwszym aktem prawnym dotyczącym zrównoważonego rozwoju była Dyrektywa NFRD (ang. Non-Financial Reporting Directive), którą następnie zastąpiła Dyrektywa CSRD (ang. Corporate Sustainability Reporting Directive). Nowe przepisy nałożyły na przedsiębiorstwa obowiązek sprawozdawczości w zakresie ESG. W związku z ich uchwaleniem Komisja Europejska opracowała standardy ESRS (ang. European Sustainability Reporting Standards), według których powinny być sporządzane raporty. Mimo wprowadzenia nowych wytycznych najczęściej stosowanym standardem raportowania pozostaje GRI (ang. Global Reporting Initiative).
Słowa kluczowe: sektor żywnościowy, ESG, Cele Zrównoważonego Rozwoju, dyrektywa CSRD.
Abstract:
The food sector is one of the fastest growing industries in the world, playing an important role in global economic growth. In Poland, the food sector is also crucial to the national economy. In 2024, the value of its exports amounted to 231 million PLN, an increase of 2.7% compared to 2023. At the same time, the food sector contributes to significant emissions that negatively affect the environment. The high interference of both this sector and other industries with the environment has forced the reform of business management methods and more efficient use of natural resources. As early as the 19th century, environmental issues began to be debated, and one of the results of these discussions was the introduction of the concept of sustainable development. A derivative of sustainability is the concept of ESG, which is used to evaluate companies from environmental, social and corporate perspectives. The first legislation on sustainability was the Non-Financial Reporting Directive (NFRD), which was later replaced by the Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD). The new legislation imposed ESG reporting obligations on companies. Following their enactment, the European Commission developed the ESRS (European Sustainability Reporting Standards), according to which reports should be prepared. Despite the introduction of the new guidelines, the most widely used reporting standard remains GRI (Global Reporting Initiative).
Keywords: food sector, ESG, Sustainable Development Goals, CSRD Directive.
Bibliografia
[1] Accenture. (2022). Moment zwrotny w branży spożywczej.
[2] Anielak, A. M. (2008). Gospodarka wodno-ściekowa przemysłu mleczarskiego. Woda i Ścieki w Przemyśle Spożywczym.
[3] Atkins, B. (2020). Demystifying ESG: Its history & current status.
[4] Bujanowicz-Haraś, B. (2007). Wybrane problemy ekologiczne na obszarach wiejskich w kontekście rozwoju zrównoważonego. Ochrona Środowiska i Zasobów Naturalnych, 33, 162–167.
[5] Cicirko, M. (2022). Znaczenie czynników środowiskowego, społecznego i ładu korporacyjnego (ESG) we współczesnej gospodarce. Percepcja inwestycji ESG wśród studentów uczelni ekonomicznej.
[6] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2014/95 z dnia 22 października 2014 r.
[7] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2464 z dnia 14 grudnia 2022 r.
[8] European Commission. (2011). A renewed EU strategy 2011–2014 for Corporate Social Responsibility.
[9] EU. (2021). Food and drink industry: Data & trends.
[10] European Commission. (2023). Circular economy: New criteria to enable sustainable choices and protect consumers and companies from greenwashing.
[11] Giełda Papierów Wartościowych. (2022). Wytyczne do raportowania ESG – przewodnik dla spółek notowanych na GPW.
[12] Global Reporting. (n.d.). A short introduction to GRI standards.
[13] Gołębiewski, J. (2023). Znaczenie i istota ESG w sektorze żywnościowym w Polsce.
[14] Intergovernmental Panel on Climate Change. (2021). Climate change 2021: The physical science basis. Sixth assessment report.
[15] Kamiński, R. (2023). Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2464/2022… Studia Prawa Publicznego, 71–87.
[16] Kasztelan, A., Kierepka, M. (2012). Oddziaływanie przemysłu spożywczego na środowisko w Polsce.
[17] KPMG. (2023). Standardy GRI – jakie zmiany obowiązują od stycznia 2023?
[18] Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa. (2025). Wyniki polskiego handlu towarami rolno-spożywczymi w 2024 roku.
[19] Lazzolino, G., Bruni, M. E., Veltri, S., Morea, D., Baldissarro. (2023). The impact of ESG factors on financial efficiency: An empirical analysis for the selection of sustainable firm portfolios. Corporate Social Responsibility and Environmental Management, 1–11.
[20] McDonald’s Polska. (2023). Raport ESG 2023, 118–138.
[21] Nawirska, A. (2007). Gospodarka wodno-ściekowa w przemyśle owocowo-warzywnym.
[22] Niedek, M., Hoffmann-Niedek, A. (2014). Produkcja ekologiczna i zrównoważona w świetle odpowiedzialności biznesu, 46–60.
[23] Nowak, M., Bury, A. (2017). Problemy ekologiczne polskiego sektora rolno-spożywczego.
[24] Organizacja Narodów Zjednoczonych. (2006). Zasady odpowiedzialnego inwestowania.
[25] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 z dnia 18 czerwca 2020 r.
[26] Rozporządzenie delegowane Komisji Europejskiej (UE) 2023/2772 z dnia 22 grudnia 2023 r.
[27] Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2021/2139 z dnia 4 czerwca 2021 r.
[28] Csrinfo.org. (2023). Jak powinien wyglądać raport ESG zgodnie z dyrektywą CSRD? https://csrinfo.org
[29] KPMG.com. (n.d.). Analiza podwójnej istotności. https://kpmg.com
[30] Szczepanik, I., Ambroziak, Ł., Drożdż, J., Mroczek, R. (2020). Rynek i przemysł spożywczy w 2020 roku.
[31] Światowa Komisja ds. Środowiska i Rozwoju. (1987). Nasza wspólna przyszłość.
[32] Tubiello, F. N., Rosenzweig, C., Conchedda, G. (2021). Greenhouse gas emissions from food systems: Building the evidence base. Environmental Research Letters.
[33] Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. 2024 poz. 54).