Monika Metryka-Telka 
, Agnieszka Dołhańczuk-Śródka , Robert Kowalik , Marta Styś-Maniara , Jarosław Gawdzik
DOI: 10.15199/17.2025.1.4, GWiTS 1/2025, styczeń 2025
Pobierz PDF (Open Access)
Streszczenie:
Radon jest znany jako pierwiastek radioaktywny, który rozpuszcza się w wodzie. Warto zauważyć, że jest on dostępny we wszystkich możliwych zbiornikach. Jego stężenie nie może być mierzone bezpośrednio, a jedynie na podstawie emitowanego promieniowania. W badaniu przeanalizowano jakość wody i zawartość 222Rn w wodzie wodociągowej i powierzchniowej w rezerwacie przyrody Święta Katarzyna. Wyniki zostały szczegółowo przeanalizowane, między innymi pod kątem dopuszczalnych stężeń. Określono wpływ położenia geologicznego na zawartość radonu w wodzie wodociągowej i powierzchniowej.
Słowa kluczowe: radon, jakość wody, stabilność chemiczna wody, 222Rn, budowa geologiczna.
Abstract:
Radon is known as a radioactive element that dissolves in water. It is worth noting that it is available in all possible reservoirs. Its concentration cannot be measured directly, but only on the basis of emitted radiation. The study analysed water quality and 222Rn content for tap water and surface water at the Saint Catherine Nature Reserve. The results were analysed in detail, among other things, in terms of permissible concentrations. The influence of geological location on radon content in tap and surface water was determined.
Keywords: radon, water quality, chemical stability of water, 222Rn, geological structure.
Bibliografia
[1] Filonowicz, P. (1963). Szczegółowa mapa geologiczna Polski w skali 1:50 000. Arkusz Bodzentyn (0816). Instytut Geologiczny.
[2] Filonowicz, P. (1978). Szczegółowa mapa geologiczna Polski w skali 1:50 000. Arkusz Skarżysko Kamienna (779). Wydawnictwo Geologiczne.
[3] Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Kielcach. (2005). Stan środowiska w województwie świętokrzyskim w roku 2005. https://bip.kielce.wios.gov.pl/Artykul-Stan-srodowiska-w-wojewodztwie–swietokrzyskim-w-roku-2005–pdf-ok-60-Mb-,156.html (dostęp: 18.11.2024)
[4] e-mapa. (2023). Bodzentyn – mapa cyfrowa. https://bodzentyn.e-mapa.net/ (dostęp: 20.12.2023)
[5] Uniwersytet im. Adama Mickiewicza. (2024). Landfana 040-004. http://geoinfo.amu.edu.pl/sgp/LA/LA40/landfana-040-004.pdf (dostęp: 18.11.2024)
[6] Politechnika Warszawska. (2022). Geology Radon – resources. http://www.if.pw.edu.pl/~ttaluc/GeologyRadon/available (dostęp: 21.02.2022)
[7] Państwowy Instytut Geologiczny. (2024). Góry Świętokrzyskie w pigułce. https://www.pgi.gov.pl/kielce/oddzial-swietokrzyski/sep1-kielce/geologia-regionu/6479-gory-swietokrzyskie-w-pigulce.html (dostęp: 18.11.2024)
[8] Łomotowski, J., Radosz, M. (2002). Stability of water in water supply systems. Materiały konferencyjne Computer support in design and operation of water supply and sewerage systems.
[9] Metryka-Telka, M., Kowalik, R., Gawdzik, J., Gawdzik, B., Gawdzik, A. (2020). Application of the Phreeqc program to assess the chemical stability of tap water in Kielce. Structure and Environment, 12(1), 41–46.
[10] Metryka-Telka, M., Styś-Maniara, M., Dołhańczuk-Śródka, A. (2022). Activivity of 222Rn in tap water in Kielce County. Structure and Evironment, 15(11), 55–62.
[11] Nartowska, E., Kozłowski, T. (2022). The effect of the concentration of copper ions on the unfrozen water content in bentonites measured with the use of DSC method. Minerals, 632, 2–3.
[12] Pachocki, K. (1995). Radon in the environment. Warsaw.
[13] Pawuła, A. (2021). The problem of natural radioactive elements. Journal of Geoscience and Environment Protection, 9(4), 176–194.
[14] Przylibski, T. A. (2005). Concentration of 226Ra in rocks of the southern part of Lower Silesia (SW Poland). Journal of Environmental Radioactivity, 75(2), 171–191.
[15] Przylibski, T. A. (2000). Estimating the radon emanation coefficient from crystalline rocks into groundwater. Applied Radiation and Isotopes, 53(3), 473–479.
[16] Przylibski, T. A. (2005). Radon. A specific component of the healing waters of the Sudetes. Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej.
[17] Schumann, R. R., Gundersen, L. C., Tan, A. B. (1994). Geology and occurrence of radon. American Society for Testing and Materials, 14(6), 83–96.
[18] Sidło, P., Stachurski, M., Wójtowicz, B. (2000). Przyroda województwa świętokrzyskiego. Kielce.
[19] Widłak, M., Stoińska, R., Kowalik, R. (2020). Assessment of physical and chemical pollution of urban agglomeration soils. Desalination and Water Treatment, 199, 137–143.
[20] Widłak, M., Kowalik, R., Sobura, S. (2021). Quality of the soil and water environment in the immediate vicinity of the Barania Gora Forest Reserve. Desalination and Water Treatment, 232, 404–413.
[21] Wolska, M., Molczan, M. (2015). Stability assessment of water introduced into the water supply network. Ochrona Środowiska, 37(4), 51–56.
[22] Zagórska, U., Sikora, A., Łykowska, G. (2019). Study on the impact of heavy minerals to natural radioactivity of the Miocene rocks in the Carpathian Foredeep. Nafta-Gaz, 2, 77–82.