Martyna Reszko-Mazurek, Katarzyna Miszta-Kruk
DOI: 10.15199/17.2025.1.3, GWiTS 1/2025, styczeń 2025
Pobierz PDF (Open Access)
Streszczenie:
W niniejszym artykule poruszono problematykę służebności przesyłu w Polsce, która do systemu prawnego została wprowadzona na podstawie ustawy z 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny, a jednak od dawna jest kwestią sprawiającą niemałe problemy. Ze służebnością przesyłu miało styczność wiele przedsiębiorstw przesyłowych, jak gazowe, telekomunikacyjne czy energetyczne, nie tylko wodociągi i kanalizacje. Dotyczy ona sieci, urządzeń i elementów przesyłowych znajdujących się na cudzej nieruchomości, a których właścicielem jest przedsiębiorca przesyłowy. W tym aspekcie istnieje wiele zawiłości związanych z ustanawianiem oraz funkcjonowaniem służebności przesyłu, nie tylko na poszczególnych obszarach, ale generalnie w Polsce. W praktyce urządzenia przesyłowe są eksploatowane w przedsiębiorstwach wodociągowych i kanalizacyjnych. Jak się okazuje, dość często są zlokalizowane na nieruchomościach będących własnością innych osób lub podmiotów. Zaspokajając potrzeby wynikające z funkcji infrastruktury sieciowej, np. w zakresie zaopatrzenia w wodę i odprowadzenia ścieków, konieczne jest wprowadzenie ograniczenia praw właścicieli do nieruchomości. Służebność przesyłu jest narzędziem prawnym, pozwalającym korzystać przedsiębiorcom przesyłowym w oznaczonym zakresie z urządzeń przesyłowych znajdujących się na nieruchomościach niebędących własnością tego przedsiębiorcy. Kwintesencją służebności przesyłu jest pogodzenie sprzecznych interesów właściciela nieruchomości oraz interesów publicznych.
Słowa kluczowe: ograniczone prawo rzeczowe, służebność przesyłu, urządzenia przesyłowe, własność, wodociągi i kanalizacje.
Abstract:
This article deals with the issue of transmission easement in Poland, which was introduced into the legal system based on the 2008 law on amendments to the Civil Code and has long been an issue causing no minor problems. Many transmission companies, such as gas, telecommunications and power companies, not just water and sewer utilities, have had contact with the transmission easement. It applies to transmission networks, equipment and elements located on someone else’s property and owned by the transmission company. In this aspect, there are many complexities related to establishing and operating transmission easements, not only in individual areas but also in Poland. In practice, transmission facilities are operated by water and sewerage companies. They are often located on property owned by other persons or entities. To satisfy the needs arising from the function of network infrastructure, e.g., water supply and sewage disposal, it is necessary to impose restrictions on the rights of owners to the property. A transmission easement is a legal tool that allows transmission entrepreneurs to use transmission facilities located on property not owned by the entrepreneur to a specified extent. The essence of a transmission easement is to reconcile the conflicting interests of the property owner and the public.
Keywords: limited property right, transmission easement, transmission facilities, property, water and sewerage systems.
Bibliografia
[1] Balwicka-Szczyrba, M. (2009). Gdańskie studia prawnicze, 21. Służebność przesyłu.
[2] Zakład Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. (b.d.). Regulamin usług. Wytyczne dotyczące pasów ochronnych. https://bip.zwik.lodz.pl/artykul/148/1152
[3] Derlatka, M. (2014). Aktualne problemy dochodzenia roszczeń z tytułu służebności przesyłu. Przegląd Sądowy, 9, 40–54.
[4] Kondek, J. M. (2009). Służebność przesyłu. Nowe ograniczone prawo rzeczowe. Przegląd Sądowy.
[5] Lenio, P. (2013). Urządzenia przesyłowe i problem ich własności. Wrocław.
[6] Lewandowski, P. (2014). Służebność przesyłu w prawie polskim. Warszawa.
[7] MPWiK Sp. z o.o. w Lubinie. (b.d.). Oświadczenie w sprawie ustanowienia służebności przesyłu. https://www.mpwik.lubin.pl/Obsluga-klienta/Umowy-i-wnioski
[8] Nowak, M. J. (2017). Służebność przesyłu (Wyd. 2). Warszawa.
[9] Perkowski, M. (2021). Pozyskiwanie tytułu prawnego do nieruchomości w związku z budową i eksploatacją urządzeń przesyłowych (Rozprawa doktorska). Białystok.
[10] Rakoczy, B. (2009). Służebność przesyłu w praktyce. Warszawa.
[11] Reszko-Mazurek, M. (2024). Analiza problemu służebności przesyłu w aspekcie sieci wodociągowych i kanalizacyjnych (Praca magisterska). Politechnika Warszawska.
[12] Ustawa z dnia 17 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. 2024, poz. 757).
[13] Zarząd Spółki w Będzinie. (2022). Uchwała nr ZS–22/2022 z dnia 25 maja 2022 r. Procedura ustanawiania służebności przesyłu.
[14] Zarząd PWiK Sp. z o.o. w Dąbrowie Górniczej. (2010). Uchwała nr 24/2010 z dnia 20 sierpnia 2010 r. Procedura postępowania przy przejmowaniu urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych. Załącznik nr 1.