Moc bierna farm PV i wiatrowych – kompensacja i zdolności regulacyjne w KSE – podstawy prawne / Reactive power of PV and wind farms – compensation and regulation capacity in National Grid – legal basis


Jarosław Woźnicki

DOI: 10.15199/17.2025.3.2, GWiTS 3/2025, marzec 2025

Pobierz PDF (Open Access)


Streszczenie:
Artykuł omawia zagadnienia kompensacji mocy biernej oraz konieczność uczestnictwa farm odnawialnych źródeł energii (OZE) w stabilizacji krajowego systemu elektroenergetycznego. Koncentruje się na regulacjach prawnych oraz Instrukcji Ruchu i Eksploatacji Sieci Dystrybucyjnej (IRiESD). Analizie poddano obowiązujące przepisy krajowe i unijne oraz ich wpływ na funkcjonowanie farm OZE w systemie elektroenergetycznym.

Słowa kluczowe: OZE, kompensacja mocy biernej, usługi regulacyjne, stan prawny, IRiESD.

Abstract:
This paper discusses the issues of reactive power compensation and the necessity for renewable energy sources (RES) farms to participate in stabilizing the national power system. It focuses on legal regulations and the Grid Operation and Maintenance Instructions (IRiESD). The analysis examines applicable national and EU regulations and their impact on the operation of RES farms within the power system.

Keywords: RES, reactive power compensation, regulatory ability, legal status, IRiESD.


Bibliografia

[1] Bielecki, S. (2019). Aspekty użytkowania i zarządzania mocą bierną w energetyce. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej.

[2] Górska, A. (2023). Wpływ pandemii COVID-19 na ubóstwo energetyczne w UE. Przegląd Politologiczny, 1, 109–128.

[3] Energa Operator S.A. (2023). Instrukcja Ruchu i Eksploatacji Sieci Dystrybucyjnej.

[4] Energa Operator S.A. (2025). https://energa-operator.pl/przylaczenie-do-sieci/kodeksy-sieciowe/rfg/typ-a (data dostępu: 01.02.2025).

[5] Hanzelka, Z., Piątek, K., Topolski, Ł., i inni. (2024). Instalacje fotowoltaiczne w systemie elektroenergetycznym. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN S.A.

[6] Kamrat, W., Paska, J., Minkiewicz, T. (2023). Gospodarka energetyczna w warunkach rynkowych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN S.A.

[7] Mazanek, P., Łabno, J. (2019). Procedura objęcia istniejącego modułu wytwarzania energii wymogami Rozporządzenia NC RfG w przypadku modernizacji lub wymiany. Konstancin Jeziorna.

[8] Popczyk, J. (2022). II edycja Konferencji “Fotowoltaika dziś i jutro. Energetab 2022”. Powszechna Platforma Transformacyjna Energetyki 2050. Bielsko‑Biała.

[9] PSE. (2018). Wymogi ogólnego stosowania wynikające z Rozporządzenia Komisji (UE) 2016/631 z dnia 14 kwietnia 2016 r. ustanawiające kodeks sieci dotyczący wymogów w zakresie przyłączenia jednostek wytwórczych do sieci (NC RfG).

[10] PSE. (2024). https://www.pse.pl/rfg (data dostępu: 05.05.2024).

[11] Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 29 listopada 2022 r. w sprawie sposobu kształtowania i kalkulacji taryf oraz sposobu rozliczeń w obrocie energią elektryczną. (Dz.U. 2022 poz. 2505).

[12] Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 22 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego. (Dz.U. 2023 poz. 819).

[13] Rozporządzenie Komisji (UE) 2016/631 z dnia 14 kwietnia 2016 r. ustanawiającego kodeks sieci dotyczący wymogów w zakresie przyłączania jednostek wytwórczych do sieci.

[14] Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne. (Dz.U. 1997 nr 54 poz. 348 z późn. zm.).

[15] Ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej. (Dz.U. 2016 poz. 831 z późn. zm.).