Znaczenie twardości wody pitnej a jej usuwanie w domowych systemach doczyszczających / The importance of drinking water hardness and its removal in home water purification systems

Krzysztof Piaskowski, Emilia Stanisławska


DOI: 10.15199/17.2025.9.3, GWiTS 9/2025, wrzesień 2025

Pobierz PDF (Open Access)


Streszczenie:

Dbałość o spożywanie czystej i bezpiecznej wody czasami prowadzi konsumentów na manowce. Wykorzystują oni dostępne metody doczyszczania wody wodociągowej, które oprócz pozytywnego aspektu usuwania wtórnych zanieczyszczeń z wody, mogą prowadzić do usuwania również minerałów ważnych dla zdrowia człowieka. Tak jest w przypadku twardości wody, która jest negatywnie oceniana przez pryzmat kamienia w czajniku czy na armaturze. Jednak zmniejszanie wartości tego parametru w systemach domowych, eliminuje z wody jony wapnia i magnezu, mające duży wpływ na poprawne funkcjonowanie organizmu. Badania prowadzone w wielu krajach wskazują, że picie twardej wody nie jest zagrożeniem dla zdrowia, ale wręcz stanowi o jego dobrej kondycji. W artykule autorzy sprawdzili laboratoryjnie, jak zmienia się twardość wody wodociągowej w wyniku użytkowania wybranych filtrów dzbankowych. Uzyskane wyniki wskazują, że większość zbadanych wkładów filtracyjnych zmiękcza wodę w pierwszej fazie eksploatacji do poziomu poniżej wymagań stawianych wodzie do picia, dodatkowo ją zakwaszając.

Słowa kluczowe: woda wodociągowa, wtórne zanieczyszczenie wody, twardość wody, filtry dzbankowe, magnez

Abstract: The concern for drinking clean and safe water sometimes leads consumers astray. They use available methods of purifying tap water, which, in addition to the positive aspect of removing secondary contaminants, can also lead to the removal of minerals important for human health. This is the case with water hardness, which is negatively assessed through the prism of scale in the kettle or on the fittings. However, reducing the value of this parameter in home water purification systems eliminates calcium and magnesium ions from the water, which have a major impact on the functioning of the human body. Studies conducted in many countries indicate that drinking hard water is not a threat to health, but rather constitutes its good condition. In the article, the authors checked in the laboratory how water hardness changes as a result of using selected jug filters. The obtained results indicate that most of the tested filter cartridges soften water in the first phase of operation to a level below the requirements for drinking water, additionally acidifying it.

Keywords: tap water, secondary contamination, water hardness, filter jug, magnesium


Bibliografia

[1] Adamski W.2014. „Stan i trendy w rozwoju technologii oczyszczania wody”, Tech. Wody, 2 (34):14-18.

[2] Chaffin J.D., Fox E.L., Nauman C.A., Slodysko K.L. 2019. „The ability of household pitcher-style water purifiers to remove microcystins depends on filtration rate and activated carbon source”, Water Supply, 19: 336–345.

[3] Cveckova V., Fajcikova K., Stehlikova B., Rapant S. 2017. “Chemical composition of groundwater/drinking water and oncological disease mortality Slovak Republic”, Environ. Geochem Health., 39(1): 191- 208., doi: 10.1007/s10653-016-9820-6.

[4] Derkowska–Sitarz M., Adamczyk–Lorenc A. 2008. „Wpływ składników mineralnych rozpuszczonych w wodzie pitnej na organizm człowieka”, Prace Naukowe Instytutu Górnictwa Politechniki Wrocławskiej Nr 123, Studia i Materiały Nr 34.

[5] Dewangan S.K., Shrivastava S.K., Tigga V., Lakra M., Preeti N. 2023. “Review paper on the role of pH in water quality implications for aquatic life, human health, and environmental sustainability”, Int. Adv. Res J. Sci., Eng. and Technol., vol. 10, Issue 6:215-218, doi: 10.17148/IARJSET.2023.10633.

[6] Deveau M. 2010. “Contribution of drinking water to dietary requirements of essential metals”, J. Toxicol. Environ. Health A., 73(2), 235-41.

[7] Drobnik M., Latour T. 2002. „Wpływ wody dejonizowanej na stan zdrowotny ludności”, ROCZN. PZH, 2002, 53(2): 187-195.

[8] Dvorak B.I., Skipton S.O. 2007. “Drinking water: iron and manganese”, Published by University of Nebraska – Lincoln Extention. Institute of Agriculture and Natural Resources.

[9] Fatima G., Dzupina A., Alhmadi H.B., Magomedova A., Siddiqui Z., Mehdi A., Hadi N. 2024. “Magnesium Matters: A Comprehensive Review of Its Vital Role in Health and Diseases”, Cureus 16(10): e71392. DOI:10.7759/cureus.71392.

[10] Gizińska M., Pytka A., Skwarzyńska A., Micek A., Jóźwiakowski K., Marzec M., Sosnowska B. 2014. „Porównanie skuteczności działania i żywotności filtrów dzbankowych do wody”, Tech. wody, 2(34):25-29.

[11] Iskra M., Krasińska B., Tykarski A. 2013. „Magnez — rola fizjologiczna, znaczenie kliniczne niedoboru w nadciśnieniu tętniczym i jego powikłaniach oraz możliwości uzupełniania w organizmie człowieka”, Arterial Hypertension, 6(17):447–459.

[12] Jamsheer-Bratkowska M., Stankiewicz A., Skotak K., Bratkowski J. 2010. „Twardość wody w krajowych wodociągach publicznych w świetle współczesnych poglądów na znaczenie zdrowotne składników mineralnych wody”, Tech. Wody, 6(8): 26-32.

[13] 13. Kamińska G., Puszczało E., Marszałek A. 2022. „Skuteczność filtracji dzbankowej w zmiękczaniu wody wodociągowej i usuwaniu chloru”, PJMEE, vol. 4(24): 13–20, DOI: 10.53052/pjmee.2022.4.02.

[14] Kousa A., Havulinna A.S., Moltchanova E., Taskinen O., Nikkarinen M., Eriksson J., Karvonen M. 2006. “Calcium:magnesium ratio in local groundwater and incidence of acute myocardial infarction among males in rural Finland”, Environ. Health Perspectiv., 114: 730–734.

[15] Kozisek, F. 2004. “Health Risks from Drinking Demineralised Water”, National Institute of Public Health, https://www.researchgate.net/publication/252043662

[16] Kruszelnicka I., Ginter-Kramarczyk D., Michałkiewicz M. 2017. „Czy warto stosować filtry dzbankowe?”, Tech. Wody, 4(54): 16-21.

[17] Madej D., Kałuża J., Antonik A., Brzozowska A., Roszkowski W. 2011. „Calcium, magnesium, iron and zinc in drinking water and status biomarkers of these minerals among elder people from Warsaw region”, ROCZN. PZH, 62(2): 159-168.

[18] Marszałek A., Puszczało E., Kamińska G. 2022. „Ocena skuteczności usuwania metali ciężkich w filtracji dzbankowej”, Gaz Woda Tech. Sanit., 1(10), 34-38, DOI: 10.15199/17.2022.10.6.

[19] Ochrona środowiska, GUS Warszawa 2024.

[20] Parafińska K., Marcinkowski J.T., Zimoch I. 2015. „Identyfikacja zdarzeń niebezpiecznych i zagrożeń w systemach zaopatrzenia w wodę”, Probl. Hig. Epidemiol., 96(2): 349-356.

[21] Punsar S., Karvonen M.J. 1979. “Drinking water quality and sudden death: observations from West and East Finland”, Cardiology (64): 24-34.

[22] Puszczało E., Kudlek E., Marszałek A. 2019. „Ocena skuteczności pracy filtrów przelewowych”, Proc. Ecopole, 13(1-2):155-162, DOI: 10.2429/proc.2019.13(1)016 .

[23] Puszczało E., Marszałek A. 2020. „Problem wtórnego zanieczyszczenia wody w województwie śląskim”, Proc. ECOpole, 14(1):129- 134, DOI: 10.2429/proc.2020.14(1)013.

[24] Rapant S., Cvečková V., Čermák P., Hajduk I., Jurkovič Ľ. 2023. “Assessment of the Health Benefits of Calcium and Magnesium Enrichment in Drinking Water: A Case Study in Kokava Nad Rimavicou, Slovak Republic”, Res. Square, DOI: https://doi.org/10.21203/rs.3.rs-2992337/v1

[25] Rapant S., Cvečková V., Fajcíková K., Hajdúk I., Hiller E., Stehlíková B. 2019. “Hard Water, More Elastic Arteries: A Case Study from Krupina District, Slovakia”, Int. J. Environ. Res. Public Health, 16, 1521; DOI:10.3390/ijerph16091521.

[26] Rapant S., Cvečková V., Fajcíková K., Sedláková D., Stehlíková B. “Impact of Calcium and Magnesium in Groundwater and Drinking Water on the Health of Inhabitants of the Slovak Republic”, Int. J. Environ. Res. Public Health, 14(3), 278; DOI: 10.3390/ijerph14030278.

[27] Rapant S., Letkovicova A., Jurkovicova D., Kosmovsky V., Kozısek F., Jurkovic L. 2021. “Differences in health status of Slovak municipalities supplied with drinking water of different hardness values”, Environ. Geochem. Health., 43(7): 2665-2677, DOI: 10.1007/s10653- 020-00664-6.

[28] Raport: Stan sanitarny kraju 2023, Główny Inspektorat Sanitarny, Warszawa 2024.

[29] Rosen V.V, Garber O.G, Chen Y. 2018. “Magnesium deficiency in tap water in Israel: The desalination era”, Desalination, 426: 88-96. DOI: 10.1016/j.desal.2017.10.027.

[30] Rosborg I., Kozisek F. (editors). Drinking Water Minerals and Mineral Balance. Importance, Health Significance, Safety Precautions. Second Edition, ISBN 978-3-030-18034-8 (eBook), DOI: 10.1007/978-3-030-18034-8, Springer 2019.

[31] Saini R.D. 2017. “Health Risks from Long Term Consumption of Reverse Osmosis Water”, Int. J. Appl. Chem., vol. 13 (2): 293-301.

[32] Shlezinger M., Amitai Y., Goldenberg I., Shechter M. 2016. “Desalinated seawater supply and all-cause mortality in hospitalized acute myocardial infarction patients from the Acute Coronary Syndrome Israeli Survey 2002–2013”, Int. J. Cardiol. 220: 544–550, DOI: 10.1016/j.ijcard.2016.06.241.

[33] Stankiewicz A., Jamsheer-Bratkowska M., Maziarka D. 2018. „Wysoka twardość wody przeznaczonej do spożycia a jej bezpieczeństwo dla zdrowia w świetle współczesnych badań”, Instal, 12: 52–54.