{"id":642,"date":"2026-01-01T12:06:08","date_gmt":"2026-01-01T12:06:08","guid":{"rendered":"https:\/\/gwits.pl\/?p=642"},"modified":"2026-09-07T11:39:04","modified_gmt":"2026-09-07T11:39:04","slug":"1065545gwits20260101","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gwits.pl\/en\/1065545gwits20260101\/","title":{"rendered":"Sieci gazowe \u2013 odrzucona czy niedoceniona warto\u015b\u0107 dodana transformacji energetycznej \/ Gas grid \u2013 rejected or underestimated added value of the energy transformation"},"content":{"rendered":"\n
\n\n\n\n

Andrzej \u017bero \"ORCID<\/a> 1*<\/sup>, Wojciech Grz\u0105dzielski \"ORCID<\/a><\/em> 2<\/sup><\/p>\n\n\n\n

Afiliacje<\/summary>\n

1<\/sup> Pa\u0144stwowa Akademia Nauk Stosowanych im. I. Mo\u015bcickiego w Ciechanowie, Wydzia\u0142 In\u017cynierii i Ekonomii, Polska Sp\u00f3\u0142ka Gazownictwa sp. z o.o.
2<\/sup> Polska Sp\u00f3\u0142ka Gazownictwa sp. z o.o.
*Kontakt \/ Correspondence: andrzej.zero@pansim.edu.pl<\/a><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n<\/details>\n\n\n\n


DOI: 10.65545\/GWITS.2026.01.01<\/strong><\/strong>, GWiTS 1\/2026, stycze\u0144 2026<\/p>\n\n\n\n

Pobierz PDF<\/a> (Open Access)<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Streszczenie:<\/strong>
Artyku\u0142 podejmuje problematyk\u0119 roli i znaczenia sieci gazowych w kontek\u015bcie transformacji energetycznej oraz realizacji krajowych strategii klimatyczno-energetycznych \u2013 Polityki Energetycznej Polski do 2040 roku, Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu oraz Krajowego Planu Renowacji Budynk\u00f3w. Autorzy wskazuj\u0105, \u017ce infrastruktura gazowa, mimo post\u0119puj\u0105cej elektryfikacji i dominacji odnawialnych \u017ar\u00f3de\u0142 energii, stanowi istotny i wci\u0105\u017c niedoceniany element systemu energetycznego, umo\u017cliwiaj\u0105cy stabilizacj\u0119 pracy sieci elektroenergetycznych oraz efektywne wykorzystanie odnawialnych i niskoemisyjnych gaz\u00f3w. Analiza danych krajowych strategii klimatyczno-energetycznych wskazuje na docelowy spadek zu\u017cycia gazu ziemnego do 2040 r., przy r\u00f3wnoczesnym wzro\u015bcie udzia\u0142u biometanu. Tym samym prognozy dla sektora dystrybucji gazu pokazuj\u0105 zmiany w strukturze wolumenu dystrybucji paliw gazowych. Oznacza to mo\u017cliwo\u015b\u0107 pokrycia krajowego zapotrzebowania na paliwa gazowe z zasob\u00f3w krajowych, co znacz\u0105co zwi\u0119ksza bezpiecze\u0144stwo energetyczne. W dalszej cz\u0119\u015bci pracy przedstawiono analiz\u0119 stabilno\u015bci pracy biometanowni w Europie oraz biogazowni w Polsce. Por\u00f3wnanie wskazuje g\u0142\u00f3wne czynniki wp\u0142ywaj\u0105ce na ich dost\u0119pno\u015b\u0107, do kt\u00f3rych zaliczy\u0107 mo\u017cna regulacyjne, finansowe oraz techniczne. Autorzy podkre\u015blaj\u0105, \u017ce biometanownie, jako stabilne \u017ar\u00f3d\u0142a energii, mog\u0105 stanowi\u0107 istotny element bilansowania systemu energetycznego oraz przyczyni\u0107 si\u0119 do dekarbonizacji gospodarki. Wnioski wskazuj\u0105, \u017ce sieci gazowe i technologie gazowe nie powinny by\u0107 marginalizowane w procesie transformacji energetycznej. Ich integracja z sektorem odnawialnych \u017ar\u00f3de\u0142 energii oraz rozw\u00f3j produkcji biometanu mog\u0105 stanowi\u0107 kluczowy czynnik wspieraj\u0105cy dekarbonizacj\u0119, bezpiecze\u0144stwo energetyczne i wykorzystanie lokalnych zasob\u00f3w energetycznych.<\/p>\n\n\n\n

S\u0142owa kluczowe:<\/strong> transformacja energetyczna, sieci gazowe, biometan, dekarbonizacja, bezpiecze\u0144stwo energetyczne<\/em><\/p>\n\n\n\n

Abstract:<\/strong>
This article addresses the role and importance of gas networks in the context of energy transition and the implementation of national climate and energy strategies \u2013 Poland\u2019s Energy Policy until 2040, the National Energy and Climate Plan, and the National Building Renovation Plan. The authors point out that gas infrastructure, despite ongoing electrification and the dominance of renewable energy sources, is a crucial and still underestimated element of the energy system, enabling the stabilization of power grids and the efficient use of renewable and low-carbon gases. Analysis of data from national climate and energy strategies indicates decrease of a target natural gas consumption by 2040, with a simultaneous increase share of biomethane. Consequently, forecasts for the gas distribution sector show changes in the structure of gaseous fuel distribution volumes. This means that domestic demand for gaseous fuels can be met from domestic resources, significantly increasing energy security. The paper then presents an analysis of the stability of biomethane plants in Europe and biogas plants in Poland. The comparison identifies the main factors influencing their availability, including regulatory, financial, and technical factors. The authors emphasize that biomethane plants, as stable energy sources, can be a crucial element in balancing the energy system and contribute to the decarbonization of the economy. Their conclusions indicate that gas networks and gas technologies should not be marginalized in the energy transition process. Their integration with the renewable energy sector and the development of biomethane production can be a key factor supporting decarbonization, energy security, and the use of local energy resources.<\/p>\n\n\n\n

Keywords:<\/strong> energy transformation, gas networks, biomethane, decarbonization, energy security<\/em><\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

1. Wprowadzenie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Transformacja energetyczna opiera si\u0119 na trzech g\u0142\u00f3w\u00adnych filarach: (i) zapewnieniu przyst\u0119pnych cenowo i bez\u00adpiecznych dostaw energii, (ii) stworzeniu w pe\u0142ni zinte\u00adgrowanego, wzajemnie po\u0142\u0105czonego i cyfrowego rynku energii oraz (iii) nadaniu priorytetu efektywno\u015bci energe\u00adtycznej, w tym poprawieniu charakterystyki energetycz\u00adnej budynk\u00f3w oraz rozwojowi sektora energetycznego opartego g\u0142\u00f3wnie na \u017ar\u00f3d\u0142ach odnawialnych [1]. Uzupe\u0142\u00adnieniem i niejako rozwini\u0119ciem na obszarze krajowym wskazanych filar\u00f3w jest Polityka Energetyczna Polski do 2040 r. (PEP2040) [2], kt\u00f3ra r\u00f3wnie\u017c wskazuje trzy g\u0142\u00f3w\u00adne filary polskiej polityki energetycznej (i) sprawiedliwa transformacja, (ii) zeroemisyjny system energetyczny oraz (iii) dobra jako\u015b\u0107 powietrza.<\/p>\n\n\n\n

R\u00f3wnolegle u\u017cywany zwrot zr\u00f3wnowa\u017cony rozw\u00f3j sys\u00adtem\u00f3w energetycznych czy zr\u00f3wnowa\u017cone planowanie tych system\u00f3w obejmuje tematycznie transformacj\u0119 ener\u00adgetyczn\u0105, w kt\u00f3rej szczeg\u00f3lnie istotny jest aspekt poprawy efektywno\u015bci energetycznej, poprawy zarz\u0105dzania zapo\u00adtrzebowaniem na energi\u0119 czy integracji sektor\u00f3w. Zauwa\u00ad\u017cy\u0107 mo\u017cna podejmowane na szerok\u0105 skal\u0119 dzia\u0142ania w za\u00adkresie wzrostu wykorzystania odnawialnych \u017ar\u00f3de\u0142 ener\u00adgii, w szczeg\u00f3lno\u015bci w zakresie elektryfikacji, przy jedno\u00adczesnym do\u015b\u0107 marginalnym wykorzystaniu szans jakie mog\u0105 da\u0107 sieci gazowe. W\u015br\u00f3d unijnych kierunk\u00f3w energii i Zielonego \u0141adu zidentyfikowane s\u0105 dzia\u0142ania w zakresie: (i) strategii dotycz\u0105cej integracji systemu energetyczne\u00adgo, (ii) strategii dotycz\u0105cej wodoru, (iii) strategii na rzecz energii z morskich \u017ar\u00f3de\u0142 odnawialnych, (iv) fali renowa\u00adcji, (v) strategii dotycz\u0105cej metanu, (vi) transeuropejskich sieci energetycznych [1].<\/p>\n\n\n\n

Mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce sieci gazowe wraz z instala\u00adcjami i technologiami energetycznego wykorzystania pa\u00adliw gazowych s\u0105 odrzucane b\u0105d\u017a niedocenione w wymie\u00adnionych wcze\u015bniej dzia\u0142aniach transformacji energetycz\u00adnej. Przecie\u017c zwi\u0119kszenie wykorzystania czystych \u017ar\u00f3de\u0142 energii, to r\u00f3wnie\u017c szerokie wykorzystanie odnawialnych i niskoemisyjnych gaz\u00f3w. Zar\u00f3wno sieci gazowe, instalacje i technologie gazowe, to narz\u0119dzia w transporcie odna\u00adwialnych i niskoemisyjnych gaz\u00f3w jak r\u00f3wnie\u017c narz\u0119dzia umo\u017cliwiaj\u0105ce redukcj\u0119 emisji gaz\u00f3w cieplarnianych oraz narz\u0119dzia do stabilizacji pracy sieci elektroenergetycznych i szerszego wykorzystania odnawialnych \u017ar\u00f3de\u0142 energii. Wszystko to ma na celu og\u00f3lnie ograniczenie negatywne\u00adgo wp\u0142ywu dzia\u0142alno\u015bci cz\u0142owieka na klimat i \u015brodowisko.<\/p>\n\n\n\n

2. Plany w zakresie dekarbonizacji<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

W zwi\u0105zku z opublikowan\u0105 aktualizacj\u0105 Krajowego Pla\u00adnu w dziedzinie Energii i Klimatu z perspektyw\u0105 do 2040, tj. aKPEiK wersja 07.2025 r. [3] w artykule przedstawio\u00adno analiz\u0119 danych zawartych w projekcie aktualizacji. Celem analizy nie by\u0142a ocena tego dokumentu a analiza przedstawionych wynik\u00f3w i skutk\u00f3w na sektor gazowy \u2013 w szczeg\u00f3lno\u015bci dzia\u0142alno\u015b\u0107 gazowych operator\u00f3w sys\u00adtemu dystrybucyjnego (OSD). W planach tego dokumen\u00adtu przedstawiono struktur\u0119 zapotrzebowania na energi\u0119 pierwotn\u0105 dla produkcji energii elektrycznej i ciep\u0142a, co przedstawiono na Rysunku 1 i 2 [4].<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Rys. 1. Struktura paliw do produkcji energii elektrycznej [4]
Fig. 1. The structure of fuels for electricity production [4]<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Zauwa\u017cy\u0107 mo\u017cna wyra\u017any spadek udzia\u0142u paliw ko\u00adpalnych w miksie energetycznym w produkcji energii elektrycznej i ciep\u0142a. W scenariuszu WAM1 odpowiednio udzia\u0142 OZE w produkcji energii elektrycznej w roku 2040 ma wynosi\u0107 oko\u0142o 80% a w przypadku produkcji ciep\u0142a oko\u0142o 68%.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Rys. 2. Struktura paliw do produkcji energii cieplnej [4]
Fig. 2. The structure of fuels for heating production [4]<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Z perspektywy sieci gazowych najwa\u017cniejsze wydaj\u0105 si\u0119 plany w zakresie wykorzystania gazu ziemnego, biometanu czy wodoru. Skupiaj\u0105c si\u0119 jedynie na zakresie dotycz\u0105\u00adcym gazu ziemnego i biometanu wida\u0107, \u017ce aKPEiK zak\u0142ada znacz\u0105cy spadek zu\u017cycia paliwa gazowego w stosunku do prognozowanego szczytu z lat 2025\u20132030. Analizuj\u0105c scenariusz WAM na podstawie za\u0142\u0105cznika nr 1 prognoz\u0119 zapotrzebowania na paliwa gazowe w zakresie gazu ziem\u00adnego i biometanu przedstawia Tabela 1. Wida\u0107 wyra\u017anie, \u017ce w perspektywie roku 2040 udzia\u0142 paliw odnawialnych, czyli biometanu ro\u015bnie do oko\u0142o 26%.<\/p>\n\n\n\n

Rodzaj paliwa<\/td>2025 <\/td>2030 <\/td>2035 <\/td>2040<\/td><\/tr>
Biometan [mld m3<\/sup>]<\/td>0,06 <\/td>1,39 <\/td>2,75 <\/td>3,66<\/td><\/tr>
Gaz ziemny [mld m3<\/sup>]<\/td>21,35 <\/td>20,76 <\/td>15,00 <\/td>10,36<\/td><\/tr>
Razem [mld m3<\/sup>]<\/td>21,41 <\/td>22,11 <\/td>17,75 <\/td>14,02<\/td><\/tr>
Udzia\u0142 biometanu <\/td>0,28% <\/td>6,31% <\/td>15,47% <\/td>26,19%<\/td><\/tr><\/tbody><\/table>
Tabela 1.<\/strong> Prognoza zapotrzebowania paliwa gazowego w zakresie gazu ziemnego i biometanu, opracowanie w\u0142asne na podstawie [3]
Table 1<\/strong>. Forecast of gas fuel demand in the field of cold gas and biomethane, own study based on [3], data in billion m3<\/sup><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n


Kolejnym istotnym dokumentem mog\u0105cym mie\u0107 du\u017cy wp\u0142yw na rynek paliw gazowych jest projekt Krajowe\u00adgo Planu Renowacji Budynk\u00f3w tj. KPRB [5]. Analiz\u0119 te\u00adgo dokumentu i skutk\u00f3w przedstawia [8]. Wed\u0142ug KPRB prognoza zapotrzebowania na ciep\u0142o z gazu dla budyn\u00adk\u00f3w jednorodzinnych wskazuje na wycofanie tego paliwa w perspektywie 2040 roku (Rysunek 3).<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Rys. 3. \u0179r\u00f3d\u0142a ciep\u0142a budynk\u00f3w jednorodzinnych wg KPRB [6]
Fig. 3. Heat sources for single-family buildings [6]<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Podobna sytuacja ma miejsce w przypadku budynk\u00f3w wielorodzinnych czy u\u017cyteczno\u015bci publicznej. Pomijaj\u0105c czy taki plan jest realny w zak\u0142adanej perspektywie to je\u00adgo materializacja, nawet w du\u017cej cz\u0119\u015bci, mo\u017ce przynie\u015b\u0107 istotne skutki dla operator\u00f3w system\u00f3w gazowych. Oczy\u00adwistym jest r\u00f3wnie\u017c, \u017ce w tym zakresie wp\u0142yw zmian na Operatora Systemu Przesy\u0142owego (OSP) b\u0119dzie diame\u00adtralnie inny ni\u017c w przypadku OSD. Bazuj\u0105c na strukturze sprzeda\u017cy paliw gazowych przedstawionych w Sprawoz\u00addaniu z monitorowania paliw gazowych za okres od dnia 1 stycznia 2023 do dnia 31 grudnia 2023 r. [9] mo\u017cna by za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce wolumeny do odbiorc\u00f3w z sektora gospo\u00addarstw domowych czy te\u017c u\u017cyteczno\u015bci publicznej w per\u00adspektywie roku 2040 w scenariuszu, w kt\u00f3rym renowacja budynk\u00f3w materializuje si\u0119 zgodnie z planem, mog\u0105 si\u0119 zmniejszy\u0107 nawet o oko\u0142o 100%. Struktur\u0119 sprzeda\u017cy pa\u00adliw gazowych za rok 2023 przedstawia Rysunek 4.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Rys. 4. Struktura sprzeda\u017cy paliw gazowych w 2023 r. [7]
Fig. 4. Gas fuel sales structure in 2023 [7]<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Skupiaj\u0105c si\u0119 zatem na sektorze gazowym dzia\u0142alno\u015bci OSD, w celu okre\u015blenia potencjalnego wp\u0142ywu plan\u00f3w wy\u00adnikaj\u0105cych aKPEiK [3] i Krajowego Planu Renowacji Bu\u00addynk\u00f3w [5], przyj\u0119to nast\u0119puj\u0105ce za\u0142o\u017cenia:<\/p>\n\n\n\n