{"id":3947,"date":"2026-08-27T12:03:15","date_gmt":"2026-08-27T12:03:15","guid":{"rendered":"https:\/\/gwits.pl\/?p=3947"},"modified":"2026-09-22T10:16:50","modified_gmt":"2026-09-22T10:16:50","slug":"1065545gwits20260803","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gwits.pl\/en\/1065545gwits20260803\/","title":{"rendered":"Wp\u0142yw powodzi na funkcjonowanie miejskiej oczyszczalni \u015bciek\u00f3w w Paczkowie \/ The impact of flooding on the performance of the municipal wastewater treatment plant in Paczk\u00f3w"},"content":{"rendered":"\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><a href=\"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-8112-1618\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Adam Rak<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"16\" height=\"16\" class=\"wp-image-2724\" style=\"width: 16px\" src=\"http:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/ORCID.png\" alt=\"ORCID ID\"><\/a><sup>1*<\/sup>, Sandra Tet\u0142ak-Kurowska<sup>2,<\/sup> Artur Rolka<sup>3<\/sup>, Dominik Rak<sup>4<\/sup><\/em><\/p>\n\n\n\n<details class=\"wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow\"><summary>Afiliacja<\/summary>\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><sup>1<\/sup> Wydzia\u0142 Budownictwa i Architektury, Politechnika Opolska <br><sup>2<\/sup> Zak\u0142ad Wodoci\u0105g\u00f3w i Kanalizacji w Paczkowie <br><sup>3<\/sup> Burmistrz Gminy Paczk\u00f3w <br><sup>4<\/sup> Ekocentrum Sp. z o.o. Wroc\u0142aw<br>* Kontakt \/ Correspondence: <a href=\"mailto:a.rak@po.edu.pl\">a.rak@po.edu.pl<\/a><\/p>\n<\/details>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br>DOI: <strong>10.65545\/GWITS.2026.08.03<\/strong>, GWiTS 8\/2026, sierpie\u0144 2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Pobierz PDF<\/a> (Open Access)<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Streszczenie:<\/strong><br>Artyku\u0142 przedstawia analiz\u0119 wp\u0142ywu powodzi z wrze\u015bnia 2024 r. na funkcjonowanie Miejskiej Oczyszczalni \u015aciek\u00f3w w Paczkowie oraz ocen\u0119 skuteczno\u015bci dzia\u0142a\u0144 podj\u0119tych w celu przywr\u00f3cenia ci\u0105g\u0142o\u015bci oczyszczania \u015bciek\u00f3w. Przedstawiono zakres zniszcze\u0144 infrastruktury technologicznej i awaryjny tryb pracy oczyszczalni. Analiza wynik\u00f3w eksploatacyjnych wykaza\u0142a, \u017ce rozwi\u0105zanie to umo\u017cliwi\u0142o stabilizacj\u0119 procesu oczyszczania i osi\u0105gni\u0119cie parametr\u00f3w zgodnych z obowi\u0105zuj\u0105cym pozwoleniem wodnoprawnym. Przedstawiono rekomendacje projektowania infrastruktury wodno-kanalizacyjnej odpornej na skutki zmian klimatu i ekstremalnych zjawisk powodziowych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>S\u0142owa kluczowe:<\/strong> pow\u00f3d\u017a, oczyszczanie \u015bciek\u00f3w, oczyszczalnia \u015bciek\u00f3w, SBR, retencja<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Abstract:<br><\/strong>This paper presents an analysis of the impact of the September 2024 flood on the operation of the Municipal Wastewater Treatment Plant in Paczk\u00f3w and evaluates the effectiveness of the measures implemented to restore the continuity of wastewater treatment. The extent of damage to the technological infrastructure and the emergency operation mode are described. An analysis of operational performance data demonstrated that the temporary configuration successfully stabilized the treatment process and enabled the treated wastewater to comply with the discharge standards of the water permit. The paper also provides recommendations for the design of water and wastewater infrastructure resilient to the impacts of climate change and extreme flood events.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>Keywords:<\/strong> flood, wastewater treatment, wastewater treatment plant, SBR, retention<\/em><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">1. Wprowadzenie<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Celem pracy jest ocena wp\u0142ywu powodzi z wrze\u015bnia 2024 r. na funkcjonowanie Miejskiej Oczyszczalni \u015aciek\u00f3w w Paczkowie oraz ocena skuteczno\u015bci zastosowanych rozwi\u0105za\u0144 technologicznych umo\u017cliwiaj\u0105cych utrzymanie ci\u0105g\u0142o\u015bci oczyszczania \u015bciek\u00f3w w okresie odbudowy obiektu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pow\u00f3d\u017a w 2024 roku zosta\u0142a wywo\u0142ana przez tzw. \u201eni\u017c genue\u0144ski \u2013 Borys\u201d o do\u015b\u0107 specyficznym charakterze \u2013 na Dolnym \u015al\u0105sku \u2013 kt\u00f3rym by\u0142 obszarem najbardziej dotkni\u0119tym. Opady w Sudetach by\u0142y bardzo wysokie (ale generalnie ni\u017csze ni\u017c w 1997 roku). Najwi\u0119ksze warto\u015bci odnotowano w zlewni Nysy K\u0142odzkiej i Bobru [12]. Sytuacja w Kotlinie K\u0142odzkiej by\u0142a mniej korzystna. Po awarii zapory w Stroniu \u015al\u0105skim oraz przelewu bocznego zbiornika Topola, konsekwencje tej sytuacji by\u0142y katastrofalne praktycznie na ca\u0142ej d\u0142ugo\u015bci Nysy K\u0142odzkiej \u2013 a\u017c do uj\u015bcia do Odry. Miejska Oczyszczalnia \u015aciek\u00f3w (MO\u015a) w Paczkowie zlokalizowana jest przy ulicy Moniuszki 17 w p\u00f3\u0142nocno-wschodniej cz\u0119\u015bci m. Paczkowa. Od strony p\u00f3\u0142nocnej po\u0142o\u017cenie jej ogranicza rzeka Nysa K\u0142odzka, od strony po\u0142udnia Potok M\u0142yn\u00f3wka. Odbiornikiem oczyszczonych na urz\u0105dzeniach mechaniczno-biologicznej oczyszczalni \u015bciek\u00f3w typu APIS jest rzeka Nysa K\u0142odzka. Tym samym MO\u015a zosta\u0142a nara\u017cona na oddzia\u0142ywanie fali powodziowej. Ostatni pomiar \u015bciek\u00f3w oczyszczonych w wysoko\u015bci 1495 m3 zanotowano 14.09.2024 r. o godz. 22.00 [1]. Zalanie oczyszczalni fal\u0105 powodziow\u0105 nast\u0105pi\u0142o 15.09.2024 r. o godz. 06.00 (rys. 1) pierwsz\u0105 fal\u0105 powodziow\u0105 o wysoko\u015bci ca 1,2\u20131,4 m licz\u0105c od poziomu terenu oczyszczalni. Druga fala o kr\u00f3tszym cyklu by\u0142a nieco wy\u017csza, osi\u0105gaj\u0105c ca 2,0 m. Po przej\u015bciu fali powodziowej s\u0142u\u017cby ZWIK podj\u0119\u0142y dzia\u0142ania ratownicze i umo\u017cliwiaj\u0105ce awaryjne uruchomienie niekt\u00f3rych urz\u0105dze\u0144 (18\u201323.09), w tym monta\u017c tymczasowej pompowni zasilanej z agregatu pr\u0105dotw\u00f3rczego w celu przepompowywania \u015bciek\u00f3w z pompowni I stopnia bezpo\u015brednio do rzeki Nysy K\u0142odzkiej. W dniu 09.10.2024 r. uruchomiono system odwozu \u015bciek\u00f3w do kolektora \u015bciek\u00f3w w Otmuchowie lub do oczyszczalni w Nysie. Przygotowano laguny jako zbiornik przej\u015bciowy do poboru \u015bciek\u00f3w przez beczkowozy. W tym czasie podj\u0119to tak\u017ce prace porz\u0105dkowe na obiekcie (usuni\u0119cie drzew, namu\u0142u itp.), dezynfekcj\u0119 pomieszcze\u0144 socjalnych, tymczasow\u0105 napraw\u0119 drogi dojazdowej oraz cz\u0119\u015bciowe odpompowanie \u015bciek\u00f3w z zalanych obiekt\u00f3w \u2013 kom\u00f3r osadnika wt\u00f3rnego, zbiornika osadu nadmiernego, komory \u017celbetowej w cz\u0119\u015bci separacji, zbiornika retencyjnego, zbiornika bioreaktora.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"779\" height=\"565\" src=\"https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3959\" style=\"width:500px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R1.png 779w, https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R1-300x218.png 300w, https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R1-768x557.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 779px) 100vw, 779px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Rys. 1. Widok na zalan\u0105 Miejsk\u0105 Oczyszczalni\u0119 \u015aciek\u00f3w w Paczkowie (ZWIK Paczk\u00f3w)<br>Fig. 1. Flooded Municipal Sewage Treatment Plant in Paczk\u00f3w (ZWIK Paczk\u00f3w)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przeprowadzona inwentaryzacja [1] wykaza\u0142a znaczne zniszczenia i uszkodzenia. Ca\u0142kowitemu zniszczeniu uleg\u0142 ci\u0105g technologiczny, aparatura kontrolno-pomiarowa, sterowania i automatyki. Uszkodzeniu uleg\u0142y maszyny i urz\u0105dzenia ci\u0105gu technologicznego (agregaty pr\u0105dotw\u00f3rcze, dmuchawy, spr\u0119\u017carki, panele) z wyj\u0105tkiem pomp na pompowni I i II stopnia. Stan konstrukcji zbiornika bioreaktora, osadnika wt\u00f3rnego, zbiornika osadu nadmiernego oceniono jako z\u0142y, wr\u0119cz awaryjny<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">2. Charakterystyka oczyszczalni w Paczkowie<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">MO\u015a zaprojektowana na 22 396 RLM zosta\u0142a wybudowana w 1999 roku. Maksymalne hydrauliczne obci\u0105\u017cenie oczyszczalni wynosi 2 500 m3\/d, jednak w rzeczywisto\u015bci obiekt przyjmuje dziennie oko\u0142o 1 350 m<sup>3<\/sup> \u015bciek\u00f3w. Oczyszczalnia jest zbudowana na planie ko\u0142a, a wszystkie urz\u0105dzenia ci\u0105gu technologicznego umieszczono we wn\u0119trzu budynku. Jest to istotne z punktu widzenia oszcz\u0119dno\u015bci przestrzeni oraz ograniczania negatywnego wp\u0142ywu obiektu na otoczenie. Dzi\u0119ki zadaszeniu zminimalizowane s\u0105 uci\u0105\u017cliwo\u015bci zapachowe zwi\u0105zane z procesem oczyszczania [2, 16]. O zastosowaniu wymagaj\u0105cej technologii o wysokiej efektywno\u015bci zadecydowa\u0142o pozwolenie wodnoprawne wydane z 13 marca 2020 r. [9], kt\u00f3re okre\u015bli\u0142o wymagania dla \u015bciek\u00f3w oczyszczonych odprowadzanych do rzeki Nysa K\u0142odzka. Najwy\u017csze dopuszczalne warto\u015bci okre\u015blono odpowiednio: zawiesina 35 mg\/dm<sup>3<\/sup>, ChZTcr 125 mg\/dm<sup>3<\/sup>, BZT5 25 mgO2\/dm<sup>3<\/sup>, azot og\u00f3lny 30 mg\/dm<sup>3<\/sup>, fosfor og\u00f3lny 2 mg\/dm<sup>3<\/sup> i w\u0119glowodory ropopochodne 15 mg\/dm<sup>3<\/sup>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Technologia oczyszczania \u015bciek\u00f3w oparta jest na osadzie czynnym [7], natomiast jako trzeci stopie\u0144 oczyszczania wykorzystano reaktor biologiczno-hydrauliczny w postaci laguny hydroponicznej (rys. 2, 3) o pojemno\u015b\u0107 czynnej 530 m<sup>3<\/sup> [2]. Dzi\u0119ki obudowie w otoczeniu laguny panuj\u0105 warunki szklarniowe, gdzie temperatura dochodzi do 40\u00b0C, a wilgotno\u015b\u0107 nawet do 90%. Intensyfikuje to procesy samooczyszczania.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R2-1024x683.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3960\" srcset=\"https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R2-1024x683.png 1024w, https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R2-300x200.png 300w, https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R2-768x512.png 768w, https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R2.png 1386w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Rys. 2. Schemat technologiczny Miejskiej Oczyszczalni \u015aciek\u00f3w w Paczkowie (ZWIK Paczk\u00f3w) <br>Fig. 2. Technological diagram of the Municipal Sewage Treatment Plant in Paczk\u00f3w (ZWIK Paczk\u00f3w)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przed powodzi\u0105 zastosowane rozwi\u0105zania skutecznie ogranicza\u0142y st\u0119\u017cenia zawiesiny, materii organicznej oraz biogen\u00f3w, poprawia\u0142y stabilno\u015b\u0107 jako\u015bci \u015bciek\u00f3w odp\u0142ywowych z wykorzystaniem naturalnych proces\u00f3w biologicznych przy relatywnie niskich nak\u0142adach energetycznych [3, 4, 6, 8, 15].<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"779\" height=\"534\" src=\"https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R3.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3961\" style=\"width:500px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R3.png 779w, https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R3-300x206.png 300w, https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R3-767x526.png 767w\" sizes=\"auto, (max-width: 779px) 100vw, 779px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Rys. 3. Laguna hydroponiczna (ZWIK Paczk\u00f3w) <br>Fig. 3. Hydroponic lagoon (ZWIK Paczk\u00f3w)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">3. Analiza efektywno\u015bci oczyszczania \u015bciek\u00f3w<\/h3>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">3.1. Metodyka bada\u0144<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Badania przeprowadzono w oparciu o analiz\u0119 funkcjonowania Miejskiej Oczyszczalni \u015aciek\u00f3w w Paczkowie w trzech okresach eksploatacyjnych: przed powodzi\u0105 (do 09.2024), w okresie pracy awaryjnej po powodzi (09.2024\u201311.2025) oraz po uruchomieniu tymczasowego uk\u0142adu technologicznego z reaktorem SBR (11.2025 r. do 06.2026). Podstaw\u0119 analiz stanowi\u0142y dokumentacja techniczna i eksploatacyjna oczyszczalni, wyniki monitoringu jako\u015bci \u015bciek\u00f3w surowych i oczyszczonych prowadzonego przez Zak\u0142ad Wodoci\u0105g\u00f3w i Kanalizacji w Paczkowie, wyniki bada\u0144 laboratoryjnych wykonywanych zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi metodykami referencyjnymi oraz dokumentacja dotycz\u0105ca uszkodze\u0144 powodziowych oraz procesu odbudowy oczyszczalni. Analizie poddano podstawowe wska\u017aniki jako\u015bci \u015bciek\u00f3w: BZT\u2085, ChZT, zawiesin\u0119 og\u00f3ln\u0105, azot og\u00f3lny oraz fosfor og\u00f3lny, por\u00f3wnuj\u0105c warto\u015bci uzyskane w poszczeg\u00f3lnych etapach funkcjonowania oczyszczalni z wymaganiami obowi\u0105zuj\u0105cych pozwole\u0144 wodnoprawnych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ocen\u0119 skuteczno\u015bci zastosowanych rozwi\u0105za\u0144 technologicznych przeprowadzono na podstawie zmian efektywno\u015bci usuwania zanieczyszcze\u0144 oraz stabilno\u015bci pracy uk\u0142adu technologicznego w warunkach zmiennego obci\u0105\u017cenia hydraulicznego, charakterystycznego dla kanalizacji og\u00f3lnosp\u0142awnej. W analizie wykorzystano metod\u0119 por\u00f3wnawcz\u0105, zestawiaj\u0105c parametry pracy oczyszczalni przed powodzi\u0105, w okresie funkcjonowania awaryjnego oraz po wdro\u017ceniu tymczasowej technologii oczyszczania opartej na reaktorze SBR, lagunie hydroponicznej i systemie ozonowania \u015bciek\u00f3w. Uzyskane wyniki odniesiono do danych literaturowych dotycz\u0105cych oczyszczalni wykorzystuj\u0105cych technologi\u0119 osadu czynnego, laguny hydroponiczne oraz procesy ozonowania \u015bciek\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">3.2. Okres do powodzi (do 09.2024)<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przeprowadzone analizy w latach 2009\u20132011 wykaza\u0142y, \u017ce realizowanie procesu oczyszczania \u015bciek\u00f3w w oczyszczalni wzbogaconej o trzeci stopie\u0144 oczyszczania \u015bciek\u00f3w w postaci laguny hydroponicznej, pozwala na skuteczne zmniejszenie st\u0119\u017ce\u0144 zanieczyszcze\u0144 w \u015bciekach [3]. Skuteczno\u015b\u0107 usuwania zwi\u0105zk\u00f3w organicznych wyra\u017cona w BZT5 i ChZT przekracza\u0142a wymagane pozwoleniem wodnoprawnym 90%, co umo\u017cliwi\u0142o uzyskanie na odp\u0142ywie warto\u015bci BZT5<br>poni\u017cej 4,8 mgO<sub>2<\/sub>\/dm<sup>3<\/sup>, a ChZT w granicach 24,2\u201333,0 mgO<sub>2<\/sub>\/dm<sup>3<\/sup>. Efekty usuwania zwi\u0105zk\u00f3w biogennych by\u0142y wysokie dzi\u0119ki zastosowaniu oczyszczania biologicznego wspomaganego dawkowaniem koagulantu, efektem czego odprowadzano nie wi\u0119cej ni\u017c 0,3 mgP\/dm<sup>3<\/sup> fosforu og\u00f3lnego i 20,4 mgN\/dm<sup>3<\/sup> og\u00f3lnego azotu. Na odp\u0142ywie uzyskano warto\u015bci zawiesiny mniejsze ni\u017c 3,4 mg\/dm<sup>3<\/sup> i w 100% spe\u0142niono konieczno\u015b\u0107 zapewnienia minimum 90,0% skuteczno\u015bci oczyszczania (tabela 1).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tabela 1. \u015arednia roczna sprawno\u015b\u0107 oczyszczalni w latach 2009\u20132011 (ZWIK Paczk\u00f3w, [3])<br>Table 1. Average annual efficiency of the wastewater treatment plant in 2009-2011 (ZWIK Paczk\u00f3w, [3])<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">3.3. Okres po powodzi \u2013 praca w trybie awaryjnym<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Maj\u0105c na uwadze zakres zniszcze\u0144 powodziowych, stan techniczny urz\u0105dze\u0144 nadaj\u0105cych si\u0119 do dalszej eksploatacji, po\u0142o\u017cenie wzgl\u0119dem odbiornika (nara\u017cenie na zalewanie) i koszty remontu podj\u0119to decyzj\u0119 o wybudowaniu praktycznie nowej oczyszczalni. W istniej\u0105cym obiekcie uruchomiono awaryjny uk\u0142ad technologiczny oparty na nast\u0119puj\u0105cych procesach (rys. 4).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>I faza:<\/strong> \u015acieki z kanalizacji miejskiej doprowadzane s\u0105 do pompowni \u015bciek\u00f3w surowych, a \u015bcieki dowo\u017cone gromadzone s\u0105 w napowietrzanym zbiorniku retencyjnym i cyklicznie odprowadzane do pompowni \u015bciek\u00f3w surowych. Z pompowni \u015bcieki t\u0142oczone s\u0105 do separatora skratek, piasku i t\u0142uszczu, sk\u0105d dop\u0142ywaj\u0105 do pompowni II stopnia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>II faza:<\/strong> \u015acieki pompowane s\u0105 do laguny hydroponicznej, w kt\u00f3rej dozuje si\u0119 wod\u0119 ozonow\u0105. Okresowo konieczne jest usuwanie osadu nadmiernego z laguny. Nadmiar osadu odprowadzany jest do napowietrzanego zbiornika stabilizacji i zag\u0119szczania. Ciecz nadosadowa odprowadzana jest na pocz\u0105tek uk\u0142adu oczyszczania \u015bciek\u00f3w, a osad poddawany jest procesowi mechanicznego odwadniania.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W trybie awaryjnej pracy laguna zosta\u0142a przygotowana do napowietrzania \u015bciek\u00f3w (pierwsza strefa) oraz do kontaktu z wod\u0105 ozonow\u0105 (druga strefa). Zastosowano kontenerowy ozonator zapewniaj\u0105cy wyj\u015bciowy poziom ozonu w wodzie 0,5\u20131,0 mg\/dm<sup>3<\/sup>. W przypadku \u015bciek\u00f3w ozonowanie dezaktywuje cz\u0119\u015bci bakterii obecnych w \u015bciekach i ogranicza powstawanie nieprzyjemnych.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"562\" src=\"https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R4-1024x562.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3962\" srcset=\"https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R4-1024x562.png 1024w, https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R4-300x165.png 300w, https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R4-768x421.png 768w, https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R4.png 1386w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Rys. 4. Schemat technologiczny oczyszczania \u015bciek\u00f3w w trybie awaryjnym (ZWIK Paczk\u00f3w) <br>Fig. 4. Technological diagram of wastewater treatment in emergency mode (ZWIK Paczk\u00f3w)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dzia\u0142anie ozonu podczas oczyszczania \u015bciek\u00f3w zapewnia dezynfekcj\u0119, wspomaganie flokulacji, utlenianie zawiesiny koloidalnej zwi\u0105zk\u00f3w organicznych (efektem odbarwianie) oraz redukcja zawarto\u015bci zwi\u0105zk\u00f3w organicznych oraz utlenianie \u015bladowych ilo\u015bci zwi\u0105zk\u00f3w organicznych (w tym zanieczyszcze\u0144 odpowiedzialnych za smak, zapach, fenoli, pestycyd\u00f3w) [14]. Ozonowanie 100% \u015bciek\u00f3w przed zrzutem do rzeki zapewnia zwi\u0119kszenie zawarto\u015bci tlenu rozpuszczonego w rzece i chroni przed deficytami tlenu w bezpo\u015brednim s\u0105siedztwie zrzutu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W dniu 18.02.2025 r. uzyskano nowe Pozwolenie wodnoprawne [10, 11], kt\u00f3re znacznie z\u0142agodzi\u0142o wymagania dla \u015bciek\u00f3w oczyszczonych odprowadzanych do rzeki Nysa K\u0142odzka dla zmniejszonej RLM 7 351 i Q<sub>SRD<\/sub> 2 500 m<sup>3<\/sup> \/d. Najwy\u017csze dopuszczalne warto\u015bci okre\u015blono odpowiednio: zawiesina 35mg\/dm<sup>3<\/sup>, ChZTcr 125 mg\/dm<sup>3<\/sup> i BZT<sub>5<\/sub> 25 mgO<sub>2<\/sub>\/dm<sup>3<\/sup>. Nie okre\u015blono warto\u015bci dopuszczalnych dla azotu og\u00f3lnego, fosforu og\u00f3lnego i w\u0119glowodor\u00f3w. Przeprowadzone analizy danych z okresu od uruchomienia awaryjnego ci\u0105gu technologicznego do 03.2025 wykaza\u0142y, \u017ce proces oczyszczania \u015bciek\u00f3w by\u0142 znacznie uzale\u017cniony od jako\u015bci \u015bciek\u00f3w dop\u0142ywaj\u0105cych z kanalizacji og\u00f3lnosp\u0142awnej (tab. 2, rys. 5). Wielko\u015b\u0107 redukcji usuwania zwi\u0105zk\u00f3w organicznych wyra\u017cona w BZT<sub>5<\/sub> i ChZT by\u0142a zr\u00f3\u017cnicowana w wynosi\u0142a odpowiednio: zawiesiny od 65,4 do 33,2 mg\/dm<sup>3<\/sup>; ChZT od 70,2 do 38,4 mg\/dm<sup>3<\/sup>; BZT<sub>5<\/sub> od 64, 4 do 11,7 mgO<sub>2<\/sub>\/dm<sup>3<\/sup>. Z powy\u017cszych danych wynika, \u017ce w wska\u017anikach zawiesina i BZT<sub>5<\/sub> parametry \u015bciek\u00f3w oczyszczonych nie zosta\u0142y dotrzymane.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tabela 2. Wska\u017aniki \u015bciek\u00f3w surowych i oczyszczonych, I\u2013III 2025 r. (ZWIK Paczk\u00f3w) <br>Table 2. Raw and treated sewage indicators, January\u2013March 2025 (ZWIK Paczk\u00f3w)<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"853\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R5-853x1024.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3963\" style=\"width:500px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R5-853x1024.png 853w, https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R5-250x300.png 250w, https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R5-768x922.png 768w, https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R5.png 1169w\" sizes=\"auto, (max-width: 853px) 100vw, 853px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Rys. 5. Redukcja (%) podstawowych wska\u017anik\u00f3w \u015bciek\u00f3w w okresie 12.2024 \u2013 03.2025 (ZWIK Paczk\u00f3w)<br>Fig. 5. Reduction (%) of basic sewage indicators in the period December 2024 \u2013 March 2025 (ZWIK Paczk\u00f3w)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">3.4. Tymczasowa technologia oczyszczania \u015bciek\u00f3w<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 11.2025 zosta\u0142a uruchomiona tymczasowa instalacja oczyszczania \u015bciek\u00f3w. Od tego momentu oczyszczalnia dzia\u0142a wed\u0142ug schematu pokazanego na rys. 6.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R6-1024x683.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3964\" srcset=\"https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R6-1024x683.png 1024w, https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R6-300x200.png 300w, https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R6-768x512.png 768w, https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R6.png 1386w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Rys. 6. Tymczasowy schemat technologiczny oczyszczalnia \u015bciek\u00f3w na okres odbudowy (ZWIK Paczk\u00f3w) <br>Fig. 6. Temporary technological diagram of the sewage treatment plant for the reconstruction period (ZWIK Paczk\u00f3w)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015acieki mechanicznie oczyszczone pozbawione skratek i piasku przep\u0142ywaj\u0105 grawitacyjnie do przepompowni P2 sk\u0105d t\u0142oczone s\u0105 do w\u0119z\u0142a rozdzielaj\u0105cego \u015bcieki do zbiornika retencyjno-u\u015bredniaj\u0105cego. \u015acieki ze zbiornika retencyjno-u\u015bredniaj\u0105cego, w funkcji pracy reaktora SBR t\u0142oczone s\u0105 do tego reaktora w fazie nape\u0142niania. Dla uzyskania wymaganej przepustowo\u015bci reaktora SBR niezb\u0119dna jest jego praca w dw\u00f3ch cyklach 12 godzinnych (przepustowo\u015b\u0107 500 m<sup>3<\/sup>\/d) lub 3 cyklach 6 godzinnych na dob\u0119 (przepustowo\u015b\u0107 800 m<sup>3<\/sup>\/d). Ilo\u015b\u0107 cykli zale\u017cna jest od ilo\u015bci \u015bciek\u00f3w dop\u0142ywaj\u0105cych do oczyszczalni, \u0142adunku zanieczyszcze\u0144 oraz parametr\u00f3w \u015bciek\u00f3w oczyszczonych odprowadzanych do odbiornika. Operator oczyszczalni ma dost\u0119p z poziomu sterowni do monitoringu stanu pracy oczyszczalni tymczasowej i mo\u017cliwo\u015b\u0107 regulacji pracy obiekt\u00f3w technologicznych i urz\u0105dze\u0144. Z reaktora SBR \u015bcieki oczyszczone s\u0105 kierowane na lagun\u0119, gdzie s\u0105 ozonowane i dalej odp\u0142ywaj\u0105 do rzeki Nysy K\u0142odzkiej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tymczasowa technologia oczyszczania bazuje poni\u017cszych obiektach:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>I Obiekty istniej\u0105ce:<\/strong> przepompownia \u015bciek\u00f3w surowych P1, punkt zlewny \u015bciek\u00f3w dowo\u017conych, sito-piaskownik, przepompownia \u015bciek\u00f3w mechanicznie oczyszczonych P2, laguna hydroponiczna, system ozonowania \u015bciek\u00f3w, komora pomiarowa \u015bciek\u00f3w oczyszczonych, grawitacyjny zag\u0119szczacz osadu, stacja odwadniania osadu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>II Obiekty istniej\u0105ce \/ modernizowane: <\/strong>zbiornik retencyjno-u\u015bredniaj\u0105cy (dawna komora fermentacyjna), reaktor SBR na bazie istniej\u0105cego zbiornika retencyjnego (rys. 7), komora spustowa \u015bciek\u00f3w oczyszczonych z reaktora SBR, ruroci\u0105gi technologiczne oczyszczalni tymczasowej, dmuchawa napowietrzaj\u0105ca reaktora SBR, szafa zasilaj\u0105co-sterownicza oczyszczalni tymczasowej.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"779\" height=\"585\" src=\"https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R7.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3965\" style=\"width:500px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R7.png 779w, https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R7-300x225.png 300w, https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R7-326x245.png 326w, https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R7-80x60.png 80w, https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R7-678x509.png 678w, https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R7-767x576.png 767w\" sizes=\"auto, (max-width: 779px) 100vw, 779px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Rys. 7. Reaktor SBR adaptowany na bazie zbiornika retencyjnego (ZWIK Paczk\u00f3w)<br>Fig. 7. SBR reactor adapted on the basis of a retention tank (ZWIK Paczk\u00f3w)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przeprowadzone analizy za okres od uruchomienia tymczasowego ci\u0105gu technologicznego do 06.2026 wykaza\u0142y, \u017ce proces oczyszczania \u015bciek\u00f3w w oczyszczalni zosta\u0142 ustabilizowany, osi\u0105gaj\u0105c w ten spos\u00f3b wymagane wska\u017aniki zanieczyszcze\u0144 w \u015bciekach na odp\u0142ywie (tab. 3, rys. 8). Szczeg\u00f3lnie widoczne jest to od 11.2025.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tabela 3. Wska\u017aniki \u015bciek\u00f3w surowych i oczyszczonych w okresie 01.2025\u201307.2026 r. (ZWIK Paczk\u00f3w) <br>Table 3. Raw and treated sewage indicators in the period January 2025\u2013July 2026 (ZWIK Paczk\u00f3w)<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"614\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R8-614x1024.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3966\" style=\"width:500px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R8-614x1024.png 614w, https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R8-180x300.png 180w, https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R8-768x1280.png 768w, https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R8-921x1536.png 921w, https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/1065545GWITS20260803_R8.png 1169w\" sizes=\"auto, (max-width: 614px) 100vw, 614px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Rys. 8. Redukcja (%) podstawowych wska\u017anik\u00f3w \u015bciek\u00f3w w okresie I\/2025\u2013VII\/2026<br>Fig. 8. Reduction (%) of basic sewage indicators in the period I\/2025-VII\/2026<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">4. Podsumowanie \u2013 dyskusja wynik\u00f3w<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przeprowadzone badania pozwoli\u0142y na kompleksow\u0105 ocen\u0119 wp\u0142ywu katastrofalnej powodzi z 09.2024 na funkcjonowanie Miejskiej Oczyszczalni \u015aciek\u00f3w w Paczkowie oraz ocen\u0119 skuteczno\u015bci dzia\u0142a\u0144 podj\u0119tych w celu przywr\u00f3cenia ci\u0105g\u0142o\u015bci oczyszczania \u015bciek\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przed wyst\u0105pieniem powodzi klasyczny uk\u0142ad osadu czynnego z biologicznym usuwaniem azotu i fosforu oraz innowacyjnym trzecim stopniem oczyszczania w lagunie hydroponicznej umo\u017cliwia\u0142 uzyskanie parametr\u00f3w \u015bciek\u00f3w oczyszczonych znacznie lepszych od wymaganych w pozwoleniu wodnoprawnym. Uzyskane wyniki s\u0105 zgodne z obserwacjami przedstawionymi przez Cooper i wsp. [3] oraz Jakubaszek [4], kt\u00f3rzy wykazali wysok\u0105 skuteczno\u015b\u0107 lagun hydroponicznych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Katastrofalna pow\u00f3d\u017a z 09.2024 spowodowa\u0142a niemal ca\u0142kowite zniszczenie infrastruktury technologicznej oczyszczalni. Analiza uszkodze\u0144 wykaza\u0142a, \u017ce najwi\u0119ksz\u0105 podatno\u015b\u0107 na oddzia\u0142ywanie wody powodziowej wykazuj\u0105 urz\u0105dzenia technologiczne i elektryczne zlokalizowane poni\u017cej poziomu zalewu, natomiast elementy konstrukcyjne obiekt\u00f3w \u017celbetowych zachowa\u0142y mo\u017cliwo\u015b\u0107 dalszego wykorzystania po przeprowadzeniu odpowiednich prac remontowych lub modernizacyjnych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W bardzo kr\u00f3tkim czasie uruchomiono rozwi\u0105zania umo\u017cliwiaj\u0105ce ograniczenie zagro\u017cenia sanitarnego i \u015brodowiskowego, obejmuj\u0105ce mi\u0119dzy innymi: budow\u0119 tymczasowego systemu przepompowywania \u015bciek\u00f3w z wykorzystaniem agregat\u00f3w pr\u0105dotw\u00f3rczych, organizacj\u0119 transportu \u015bciek\u00f3w do s\u0105siednich oczyszczalni, wykorzystanie istniej\u0105cej laguny jako zbiornika retencyjnego, sukcesywne oczyszczanie i odmulanie zalanych obiekt\u00f3w, odtworzenie podstawowych funkcji technologicznych przy wykorzystaniu sprawnych element\u00f3w infrastruktury. Dzia\u0142ania te umo\u017cliwi\u0142y utrzymanie ci\u0105g\u0142o\u015bci odbioru \u015bciek\u00f3w z terenu aglomeracji, mimo praktycznie ca\u0142kowitego zniszczenia zasadniczego ci\u0105gu technologicznego. Z punktu widzenia bezpiecze\u0144stwa sanitarnego by\u0142a to decyzja o kluczowym znaczeniu dla ograniczenia zagro\u017ce\u0144 epidemiologicznych oraz ochrony \u015brodowiska.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wyniki bada\u0144 wykaza\u0142y, \u017ce awaryjny uk\u0142ad oparty g\u0142\u00f3wnie na mechanicznym podczyszczaniu \u015bciek\u00f3w oraz lagunie hydroponicznej nie by\u0142 w stanie zapewni\u0107 stabilnych parametr\u00f3w \u015bciek\u00f3w oczyszczonych. W okresie od stycznia do marca 2025 obserwowano znaczne wahania skuteczno\u015bci usuwania zawiesiny, BZT\u2085 oraz ChZT, kt\u00f3re by\u0142y bezpo\u015brednio zwi\u0105zane z du\u017c\u0105 zmienno\u015bci\u0105 jako\u015bci \u015bciek\u00f3w dop\u0142ywaj\u0105cych z kanalizacji og\u00f3lnosp\u0142awnej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Istotnym osi\u0105gni\u0119ciem przedstawionym w pracy by\u0142o opracowanie oraz wdro\u017cenie tymczasowej technologii oczyszczania \u015bciek\u00f3w wykorzystuj\u0105cej reaktor sekwencyjny SBR, istniej\u0105ce elementy infrastruktury oczyszczalni, lagun\u0119 hydroponiczn\u0105 oraz system ozonowania \u015bciek\u00f3w. Rozwi\u0105zanie to umo\u017cliwi\u0142o wykorzystanie zachowanych element\u00f3w istniej\u0105cej infrastruktury przy jednoczesnym ograniczeniu koszt\u00f3w inwestycyjnych i skr\u00f3ceniu czasu przywracania funkcjonalno\u015bci oczyszczalni.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przeprowadzone analizy eksploatacyjne wykaza\u0142y wyra\u017an\u0105 popraw\u0119 jako\u015bci \u015bciek\u00f3w oczyszczonych po uruchomieniu reaktora SBR. Proces biologicznego oczyszczania zosta\u0142 ustabilizowany, a uzyskiwane parametry \u015bciek\u00f3w zacz\u0119\u0142y spe\u0142nia\u0107 wymagania okre\u015blone w obowi\u0105zuj\u0105cym pozwoleniu wodnoprawnym. Szczeg\u00f3lnie istotna by\u0142a znacznie wi\u0119ksza odporno\u015b\u0107 nowego uk\u0142adu technologicznego na zmienno\u015b\u0107 hydraulicznego i jako\u015bciowego obci\u0105\u017cenia oczyszczalni, charakterystyczn\u0105 dla kanalizacji og\u00f3lnosp\u0142awnej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na uwag\u0119 zas\u0142uguje r\u00f3wnie\u017c zastosowanie procesu ozonowania jako elementu wspomagaj\u0105cego prac\u0119 oczyszczalni. Ozonowanie nie zast\u0119puje proces\u00f3w biologicznych, jednak skutecznie ogranicza liczb\u0119 mikroorganizm\u00f3w chorobotw\u00f3rczych, poprawia natlenienie \u015bciek\u00f3w odprowadzanych do odbiornika oraz redukuje uci\u0105\u017cliwo\u015bci zapachowe. W warunkach pracy awaryjnej rozwi\u0105zanie to istotnie zwi\u0119kszy\u0142o bezpiecze\u0144stwo ekologiczne odbiornika, ograniczaj\u0105c ryzyko lokalnych deficyt\u00f3w tlenowych w rzece Nysie K\u0142odzkiej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przeprowadzone badania wskazuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c na potrzeb\u0119 zmiany podej\u015bcia do projektowania obiekt\u00f3w infrastruktury krytycznej zlokalizowanych na terenach zagro\u017conych powodzi\u0105. Dotychczas dominuj\u0105cym kryterium projektowym by\u0142a optymalizacja koszt\u00f3w inwestycyjnych oraz funkcjonalno\u015bci technologicznej. Do\u015bwiadczenia z powodzi w roku 2024 pokazuj\u0105 jednak, \u017ce r\u00f3wnie istotnym kryterium powinna by\u0107 odporno\u015b\u0107 infrastruktury na zjawiska ekstremalne wynikaj\u0105ce ze zmian klimatu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oznacza to konieczno\u015b\u0107: podwy\u017cszania rz\u0119dnych posadowienia obiekt\u00f3w technologicznych, lokalizowania urz\u0105dze\u0144 elektrycznych i system\u00f3w automatyki powy\u017cej przewidywanego poziomu zalewu, zapewnienia mo\u017cliwo\u015bci szybkiego prze\u0142\u0105czenia oczyszczalni na tryb awaryjny, stosowania modu\u0142owych uk\u0142ad\u00f3w technologicznych umo\u017cliwiaj\u0105cych etapow\u0105 odbudow\u0119, projektowania dodatkowej retencji \u015bciek\u00f3w oraz awaryjnych \u017ar\u00f3de\u0142 zasilania.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przedstawione rozwi\u0105zania maj\u0105 charakter uniwersalny i mog\u0105 zosta\u0107 wykorzystane podczas odbudowy innych oczyszczalni \u015bciek\u00f3w uszkodzonych wskutek powodzi lub innych katastrof naturalnych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uzyskane wyniki potwierdzaj\u0105 zasadno\u015b\u0107 budowy nowej oczyszczalni \u015bciek\u00f3w w Paczkowie z wykorzystaniem nowoczesnych technologii oczyszczania oraz zachowaniem najlepszych dost\u0119pnych praktyk (BAT). Nowy obiekt powinien uwzgl\u0119dnia\u0107 do\u015bwiadczenia wyniesione z powodzi z roku 2024, w szczeg\u00f3lno\u015bci zwi\u0119kszon\u0105 odporno\u015b\u0107 na zalanie, mo\u017cliwo\u015b\u0107 prowadzenia pracy awaryjnej oraz wykorzystanie rozwi\u0105za\u0144 zapewniaj\u0105cych wysok\u0105 efektywno\u015b\u0107 energetyczn\u0105 i eksploatacyjn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W szerszej skali regionalnej wyniki bada\u0144 potwierdzaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce trwa\u0142e ograniczenie ryzyka powodziowego w zlewni Nysy K\u0142odzkiej wymaga r\u00f3wnoleg\u0142ej realizacji dzia\u0142a\u0144 systemowych przewidzianych w programie redukcji ryzyka powodziowego, obejmuj\u0105cych budow\u0119 zbiornika Kamieniec Z\u0105bkowicki oraz innych obiekt\u00f3w retencyjnych [5]. Dopiero po\u0142\u0105czenie dzia\u0142a\u0144 hydrotechnicznych z odpowiednio zaprojektowan\u0105, odporn\u0105 na ekstremalne zjawiska infrastruktur\u0105 komunaln\u0105 pozwoli na znacz\u0105ce ograniczenie strat \u015brodowiskowych, spo\u0142ecznych i gospodarczych podczas przysz\u0142ych powodzi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podsumowuj\u0105c, przeprowadzone badania wykaza\u0142y, \u017ce mimo niemal ca\u0142kowitego zniszczenia oczyszczalni mo\u017cliwe by\u0142o zachowanie ci\u0105g\u0142o\u015bci gospodarki \u015bciekowej dzi\u0119ki szybkim dzia\u0142aniom organizacyjnym oraz zastosowaniu innowacyjnych rozwi\u0105za\u0144 technologicznych. Opracowana i wdro\u017cona technologia tymczasowa potwierdzi\u0142a swoj\u0105 skuteczno\u015b\u0107 oraz mo\u017ce stanowi\u0107 model post\u0119powania dla innych jednostek samorz\u0105dowych i przedsi\u0119biorstw wodoci\u0105gowo-kanalizacyjnych przygotowuj\u0105cych procedury reagowania na sytuacje kryzysowe zwi\u0105zane z wyst\u0119powaniem powodzi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce wdro\u017cona technologia tymczasowa nie stanowi\u0142a rozwi\u0105zania odtworzeniowego, lecz by\u0142a przyk\u0142adem adaptacyjnego wykorzystania zachowanej infrastruktury oczyszczalni, pozwalaj\u0105cego na znacz\u0105ce ograniczenie koszt\u00f3w inwestycyjnych i skr\u00f3cenie czasu przywracania funkcjonalno\u015bci obiektu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Istotnym wnioskiem wynikaj\u0105cym z przeprowadzonych analiz jest wp\u0142yw charakteru systemu kanalizacyjnego na prac\u0119 oczyszczalni. Aglomeracja Paczk\u00f3w wyposa\u017cona jest g\u0142\u00f3wnie w kanalizacj\u0119 og\u00f3lnosp\u0142awn\u0105, co powoduje znaczn\u0105 nier\u00f3wnomierno\u015b\u0107 dop\u0142ywu \u015bciek\u00f3w zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem hydraulicznym, jak i jako\u015bciowym. W okresach intensywnych opad\u00f3w oraz roztop\u00f3w do oczyszczalni dop\u0142ywaj\u0105 znacznie wi\u0119ksze ilo\u015bci \u015bciek\u00f3w rozcie\u0144czonych wodami opadowymi, natomiast w okresach bezdeszczowych obserwuje si\u0119 stosunkowo niewielkie przep\u0142ywy przy wysokich st\u0119\u017ceniach zanieczyszcze\u0144. Tak du\u017ca zmienno\u015b\u0107 obci\u0105\u017cenia hydraulicznego stanowi jedno z podstawowych wyzwa\u0144 eksploatacyjnych dla oczyszczalni \u015bciek\u00f3w wykorzystuj\u0105cych procesy biologiczne. Uzyskane wyniki bada\u0144 wskazuj\u0105, \u017ce projektowana oczyszczalnia powinna by\u0107 wyposa\u017cona w odpowiedni\u0105 retencj\u0119 hydrauliczn\u0105 umo\u017cliwiaj\u0105c\u0105 czasowe magazynowanie nadmiaru \u015bciek\u00f3w podczas opad\u00f3w nawalnych oraz ich stopniowe kierowanie do procesu biologicznego. Zastosowanie zbiornika retencyjno-u\u015bredniaj\u0105cego wraz z reaktorem SBR pozwala nie tylko na wyr\u00f3wnanie chwilowych przep\u0142yw\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c stabilizuje \u0142adunek zanieczyszcze\u0144 dop\u0142ywaj\u0105cych do reaktora biologicznego, co przek\u0142ada si\u0119 na wi\u0119ksz\u0105 efektywno\u015b\u0107 usuwania zwi\u0105zk\u00f3w organicznych i biogen\u00f3w. Rozwi\u0105zanie takie zwi\u0119ksza odporno\u015b\u0107 oczyszczalni na zjawiska ekstremalne oraz poprawia bezpiecze\u0144stwo eksploatacji w warunkach obserwowanych zmian klimatu. Do\u015bwiadczenia uzyskane podczas odbudowy oczyszczalni wskazuj\u0105, \u017ce przysz\u0142e inwestycje w zakresie infrastruktury wodno-kanalizacyjnej powinny uwzgl\u0119dnia\u0107 nie tylko wymagania technologiczne wynikaj\u0105ce z obowi\u0105zuj\u0105cych przepis\u00f3w, lecz r\u00f3wnie\u017c odporno\u015b\u0107 obiekt\u00f3w na skutki zmian klimatu. Oznacza to konieczno\u015b\u0107 projektowania oczyszczalni z odpowiednim zapasem retencji hydraulicznej, mo\u017cliwo\u015bci\u0105 pracy w warunkach znacznych nier\u00f3wnomierno\u015bci dop\u0142ywu \u015bciek\u00f3w oraz mo\u017cliwo\u015bci\u0105 funkcjonowania w trybie awaryjnym. Szczeg\u00f3lnie w aglomeracjach wyposa\u017conych w kanalizacj\u0119 og\u00f3lnosp\u0142awn\u0105 retencja \u015bciek\u00f3w staje si\u0119 obecnie jednym z podstawowych element\u00f3w zapewniaj\u0105cych stabilno\u015b\u0107 procesu oczyszczania oraz ograniczenie ryzyka niekontrolowanych zrzut\u00f3w do odbiornik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">5. Literatura<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[1] Rak, A., Duda, A., Rak, D., &amp; Schmolke, P. (2024). Miejska Oczyszczalnia \u015aciek\u00f3w w Paczkowie. Ocena zniszcze\u0144 i stanu obiektu spowodowanych przez pow\u00f3d\u017a \u2013 wrzesie\u0144 2024 wraz z charakterystyk\u0105 obiektu w zakresie konstrukcyjno-budowlanym, technologicznym, automatyki i sterowania [Niepublikowany maszynopis]. Urz\u0105d Miasta i Gminy w Paczkowie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[2] Bawiec, A., Paweska, K., Zawalek, T., &amp; Pulikowski, K. (2013). Ocena redukcji zanieczyszcze\u0144 w oczyszczalni hydroponicznej. Infrastruktura i Ekologia Teren\u00f3w Wiejskich Nr 1\/ IV\/2013, s. 99\u2013111.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[3] Cooper, P. F., Job, G. D., Green, M. B., &amp; Shutes, R. B. E. (1996). Reed beds and constructed wetlands for wastewater treatment. Swindon: Water Research Centre.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[4] Jakubaszek, A. (2022). Pollutants removal efficiency in the hydroponic lagoon of the wastewater treatment plant. Civil and environmental engineering reports, 32(4). 293\u2013305. <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.2478\/ceer-2022-0059\">https:\/\/doi.org\/10.2478\/ceer-2022-0059<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[5] Zaleski, J., &amp; Balcerowicz, M. (2025). Program redukcji ryzyka powodziowego w zlewni Nysy K\u0142odzkiej. BKP PGW Wody Polskie, SWECO, GISPartner, IMGW-PIB, RZGW Wroc\u0142aw<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[6] Marek, K., Paw\u0119ska, K., Bawiec, A., &amp; Baran, J. (2021). Sewage flow conditions in a hydroponic lagoon in terms of quality of treated wastewater. Water, Air, &amp; Soil Pollution, 232, 277. <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1007\/s11270-021-05235-8\">https:\/\/doi.org\/10.1007\/s11270-021-05235-8<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[7] Padlo L., Machowicz J.,2000. Ksi\u0119ga eksploatacji oczyszczalni. Miejska Oczyszczalnia \u015aciek\u00f3w w Paczkowie<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[8] Rastinifard, N., &amp; Tota-Maharaj, K. (2026). Constructed wetlands as nature-based solutions for wastewater treatment: A scoping review of iucn global standard reporting<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">and complementary advanced oxidation polishing. Nature-Based Solutions, 9, 100318. <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.%20nbsj.2026.100318\">https:\/\/doi.org\/10.1016\/j. nbsj.2026.100318<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[9] Pa\u0144stwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. (2020). Decyzja \u2013 pozwolenie wodnoprawne z dnia 13 marca 2020 r. dla ZWiK Paczk\u00f3w na wprowadzenie oczyszczonych \u015bciek\u00f3w komunalnych do Nysy K\u0142odzkiej w km 88+630 [Decyzja administracyjna]<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[10] Pa\u0144stwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. (2025). Decyzja \u2013 pozwolenie wodnoprawne z dnia 11 marca 2025 r. dla ZWiK Paczk\u00f3w na wprowadzenie oczyszczonych \u015bciek\u00f3w komunalnych do Nysy K\u0142odzkiej w km 88+630 [Decyzja administracyjna]<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[11] Pa\u0144stwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. (2025). Decyzja nr 111\/2025 z dnia 28 maja 2025 r. koryguj\u0105ca pozwolenie wodnoprawne z dnia 11 marca 2025 r. dla ZWiK Paczk\u00f3w na wprowadzenie oczyszczonych \u015bciek\u00f3w komunalnych do Nysy K\u0142odzkiej w km 88+630 [Decyzja administracyjna].<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[12] Banasiak, R. (2025). Wst\u0119pna ocena przej\u015bcia powodzi na Odrze we wrze\u015bniu 2024. Gospodarka Wodna, 2, 2\u20136. <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.15199\/22.2025.2.1\">https:\/\/doi.org\/10.15199\/22.2025.2.1<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[13] Askari, S. S., Giri, B. S., Basheer, F., Izhar, T., Ahmad, S. A., &amp; Mumtaz, N. (2024). Enhancing sequencing batch reactors for efficient wastewater treatment across diverse applications: A comprehensive review. Environmental Research, 260, 119656. <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.envres.2024.119656\">https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.envres.2024.119656<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[14] Lim, S., Shi, J. L., Von Gunten, U., &amp; McCurry, D. L. (2022). Ozonation of organic compounds in water and wastewater: A critical review. Water Research, 213, 118053. <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.watres.2022.118053\">https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.watres.2022.118053<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[15] Vymazal, J. (2010). Constructed wetlands for wastewater treatment. Water, 2(3), 530\u2013549. <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.3390\/w2030530\">https:\/\/doi.org\/10.3390\/w2030530<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[16] Zawa\u0142ek, T. (2010). Czy oczyszczalnia \u015bciek\u00f3w mo\u017ce by\u0107 bardziej Eko. In Forum Eksploatatora, s. 36-38.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"mh-excerpt\">Adam Rak, Sandra Tet\u0142ak-Kurowska, Artur Rolka, Dominik Rak, GWiTS 8\/2026<\/div>\n<p> <a class=\"mh-excerpt-more\" href=\"https:\/\/gwits.pl\/en\/1065545gwits20260803\/\" title=\"Wp\u0142yw powodzi na funkcjonowanie miejskiej oczyszczalni \u015bciek\u00f3w w Paczkowie \/ The impact of flooding on the performance of the municipal wastewater treatment plant in Paczk\u00f3w\"> &#8230;<\/a><\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[102],"class_list":["post-3947","post","type-post","status-publish","format-standard","category-wszystkie_artykuly","tag-8-2026"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3947","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3947"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3947\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3995,"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3947\/revisions\/3995"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3947"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3947"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3947"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}