{"id":3328,"date":"2026-05-19T10:06:36","date_gmt":"2026-05-19T10:06:36","guid":{"rendered":"https:\/\/gwits.pl\/?p=3328"},"modified":"2026-09-07T11:33:06","modified_gmt":"2026-09-07T11:33:06","slug":"1065545gwits20260501","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gwits.pl\/en\/1065545gwits20260501\/","title":{"rendered":"Przegl\u0105d wybranych metod usuwania zanieczyszcze\u0144 pochodz\u0105cych z PVCw \u015brodowisku wodnym \/ Review of selected methods for removal of PVC additives from aqueous environments"},"content":{"rendered":"\n
\n\n\n\n

Patryk Piskorski \"ORCID<\/em><\/a>1<\/sup>, Justyna Szerement \"ORCID<\/em><\/a>1<\/sup><\/em>, Beata Kowalska \"ORCID<\/em><\/a>1<\/sup><\/em><\/em>*<\/em><\/sup><\/p>\n\n\n\n

Afiliacja<\/summary>\n

1<\/sup> Wydzia\u0142 In\u017cynierii \u015arodowiska i Energetyki, Politechnika Lubelska
* Kontakt \/ Correspondence: b.kowalska@pollub.pl<\/p>\n<\/details>\n\n\n\n


DOI: 10.65545\/GWITS.2026.05.01<\/strong>, GWiTS 5\/2026, maj 2026<\/p>\n\n\n\n

Pobierz PDF<\/a> (Open Access)<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Streszczenie:<\/strong>
Polichlorek winylu (PVC) jest szeroko stosowanym tworzywem sztucznym. Dodaje si\u0119 do niego substancje maj\u0105ce na celu popraw\u0119 jego w\u0142a\u015bciwo\u015bci. Do substancji tych nale\u017c\u0105 stabilizatory, \u015brodki op\u00f3\u017aniaj\u0105ce palno\u015b\u0107 oraz plastyfikatory, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych znajduj\u0105 si\u0119 zwi\u0105zki szkodliwe dla ro\u015blin, zwierz\u0105t i ludzi. Brak chemicznego wi\u0105zania tych dodatk\u00f3w ze struktur\u0105 polimeru skutkuje \u0142atwym ich wymywaniem do \u015brodowiska. Pojawia si\u0119 potrzeba usuwania ich ze \u015brodowiska wodnego. Artyku\u0142 stanowi przegl\u0105d wybranych metod usuwania zanieczyszcze\u0144 pochodz\u0105cych z PVC z wody pod wzgl\u0119dem ich skuteczno\u015bci, zalet, wad i potencjalnych problem\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 w trakcie ich stosowania.<\/p>\n\n\n\n

S\u0142owa kluczowe:<\/strong> polichlorek winylu, dodatki do PVC, oczyszczanie wody, ftalany, stabilizatory<\/em><\/p>\n\n\n\n

Abstract:
<\/strong>Polyvinyl chloride (PVC) is a widely used plastic. There are substances added to it in order to improve its properties. Those substances are stabilizers, flame retardants and plasticizers, which include chemicals toxic for plants, animals and humans. A lack of chemical bonding of these additives to a polymer structure results in easy leaching into the environment. There is a need for methods for removing them from aquatic environment. This article provides an overview of selected methods for removal of PVC contaminants from water in terms of efficiency, advantages, disadvantages and potential problems that can occur when using them.<\/p>\n\n\n\n

Keywords:<\/strong> polyvinyl chloride, PVC additives, water treatment, phthalates, stabilizers<\/em><\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

1. Wst\u0119p<\/h3>\n\n\n\n

Polichlorek winylu (PVC) jest jednym z najcz\u0119\u015bciej stosowanych, a jednocze\u015bnie jednym z najstarszych tworzyw sztucznych na \u015bwiecie [1]. Jego historia rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w 1835 roku, odkryciem przez Liebiga i Regnaulta chlorku winylu, kt\u00f3rego polimeryzacj\u0119 indukowan\u0105 \u015bwiat\u0142em zaobserwowa\u0142 Baumann w 1878. Kolejne badania i odkrycia pozwoli\u0142y na na skal\u0119 przemys\u0142ow\u0105 w latach 30 XX wieku. Od tamtego czasu produkcja wzros\u0142a z kilkuset ton rocznie do 31 milion\u00f3w ton w roku 2000 [2], a w 2022 roku ta warto\u015b\u0107 osi\u0105gn\u0119\u0142a 60 milion\u00f3w ton [3].<\/p>\n\n\n\n

W celu poprawy w\u0142a\u015bciwo\u015bci polimeru lub nadania mu po\u017c\u0105danych cech, np. elastyczno\u015bci, dodaje si\u0119 do niego dodatki, takie jak plastyfikatory, stabilizatory chroni\u0105ce tworzywo przed promieniowaniem UV, czy \u015brodki op\u00f3\u017aniaj\u0105ce palno\u015b\u0107 [4]. Substancje te nie s\u0105 chemicznie zwi\u0105zane ze struktur\u0105 PVC, co skutkuje \u0142atwym ich wymywaniem i przedostawaniem si\u0119 do \u015brodowiska [5]. S\u0105 wykrywane m.in. w rzekach [6], wodzie morskiej [7] i wodzie przeznaczonej do spo\u017cycia [8].<\/p>\n\n\n\n

Obecno\u015b\u0107 dodatk\u00f3w do PVC w \u015brodowisku mo\u017ce skutkowa\u0107 bioakumulacj\u0105 tych substancji w organizmach ro\u015blinnych i zwierz\u0119cych. Niekt\u00f3re z nich wykazuj\u0105 dzia\u0142anie neurotoksyczne, reprotoksyczne, zaburzaj\u0105ce prac\u0119 uk\u0142adu hormonalnego [9], rakotw\u00f3rcze [10]. Mog\u0105 prowadzi\u0107 do uszkodze\u0144 DNA [11]. Mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c by\u0107 toksyczne dla ro\u015blin [12]. Akumulacja w ro\u015blinach [5] i zwierz\u0119tach, takich jak ryby [13], z kt\u00f3rych przygotowuje si\u0119 \u017cywno\u015b\u0107, oraz obecno\u015b\u0107 w wodzie przeznaczonej do spo\u017cycia mo\u017ce zwi\u0119ksza\u0107 ilo\u015bci toksycznych substancji przyjmowanych przez cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n

Zagro\u017cenie przenikaniem stabilizator\u00f3w, \u015brodk\u00f3w op\u00f3\u017aniaj\u0105cych palno\u015b\u0107 i plastyfikator\u00f3w do \u015brodowiska oraz ich negatyw-ny wp\u0142yw na ro\u015bliny, zwierz\u0119ta i ludzi skutkuj\u0105 potrzeb\u0105 usuwania dodatk\u00f3w do PVC z wody. Istnieje wiele metod usuwania zanieczyszcze\u0144, np. adsorpcja, filtracja, zaawansowane procesy utleniania czy biodegradacja. Wykorzystuj\u0105 one szeroki zakres dost\u0119pnych materia\u0142\u00f3w i technik, pozwalaj\u0105cy na optymalizacj\u0119 metod pod k\u0105tem konkretnych zanieczyszcze\u0144. Umo\u017cliwiaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c degradacj\u0119 substancji odpornych na tradycyjne metody oczyszczania wody [14].<\/p>\n\n\n\n

Poszczeg\u00f3lne metody mog\u0105 si\u0119 charakteryzowa\u0107 niskim kosz-tem i \u0142atwo\u015bci\u0105 u\u017cycia, mo\u017cliwo\u015bci\u0105 ca\u0142kowitej degradacji zanie-czyszcze\u0144 czy ponownego u\u017cycia zastosowanych materia\u0142\u00f3w. Po-za zaletami mog\u0105 te\u017c mie\u0107 wady, jak wysoki koszt energetyczny, niska skuteczno\u015b\u0107 czy niebezpiecze\u0144stwo wt\u00f3rnego zanieczysz-czenia wody [15]. Konieczny jest dalszy rozw\u00f3j metod, np. wpro-wadzanie modyfikacji u\u017cywanych materia\u0142\u00f3w [16] lub \u0142\u0105czenie r\u00f3\u017cnych technik [17], w celu zwi\u0119kszenia efektywno\u015bci usuwania szkodliwych substancji czy obni\u017cenia koszt\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Celem pracy jest przegl\u0105d metod pozwalaj\u0105cych na usuwanie z wody zanieczyszcze\u0144 pochodz\u0105cych z PVC oraz por\u00f3wnanie ich skuteczno\u015bci. Techniki zosta\u0142y r\u00f3wnie\u017c scharakteryzowane pod wzgl\u0119dem zalet i potencjalnych problem\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 si\u0119 poja-wi\u0107 przy ich zastosowaniu. Wskazane zosta\u0142y mo\u017cliwo\u015bci popra-wy skuteczno\u015bci poszczeg\u00f3lnych technik, takie jak modyfikacje czy jednoczesne stosowanie kilku metod. Zwr\u00f3cono tak\u017ce uwag\u0119 na zagro\u017cenia \u015brodowiskowe oraz zdrowotne zwi\u0105zane z wyko-rzystaniem substancji dodawanych do polichlorku winylu.<\/p>\n\n\n\n

2. Dodatki do PVC<\/h3>\n\n\n\n

Polichlorek winylu jest tworzywem sztucznym powszechnie spotykanym. Jest szeroko stosowany w budownictwie, przemy\u015ble tekstylnym, motoryzacyjnym, medycznym, w produkcji kabli, opakowa\u0144, folii i wielu innych przedmiot\u00f3w u\u017cywanych w \u017cyciu codziennym. Podczas jego produkcji, polegaj\u0105cej na polimeryzacji monomeru chlorku winylu, dodaje si\u0119 do niego r\u00f3\u017cne substancje, maj\u0105ce poprawi\u0107 jego w\u0142a\u015bciwo\u015bci. Raport przygotowany na zlecenie Komisji Europejskiej wyszczeg\u00f3lni\u0142 oko\u0142o 470 takich substancji, okre\u015blaj\u0105c 63 z nich jako \u201edodatki priorytetowe\u201d, ze wzgl\u0119du na zagro\u017cenia zdrowotne i \u015brodowiskowe p\u0142yn\u0105ce z ich stosowania [4].<\/p>\n\n\n\n

Polichlorek winylu charakteryzuje si\u0119 og\u00f3lnie dobr\u0105 wytrzyma\u0142o\u015bci\u0105, jednak niekt\u00f3re czynniki, taki jak \u015bwiat\u0142o UV, podwy\u017cszona temperatura czy promieniowanie, mog\u0105 prowadzi\u0107 do jego degradacji. Potrzeba zwi\u0119kszenia jego odporno\u015bci na warunki zewn\u0119trzne skutkuje konieczno\u015bci\u0105 u\u017cycia stabilizator\u00f3w [18]. Zwi\u0105zki cynoorganiczne s\u0105 du\u017c\u0105 grup\u0105 foto-stabilizator\u00f3w [19]. Ich dodatek zmniejsza podatno\u015b\u0107 PVC na fotodegradacj\u0119 [20]. Pe\u0142ni\u0105 one r\u00f3wnie\u017c rol\u0119 w zwi\u0119kszaniu jego termostabilno\u015bci [21]. Inne przyk\u0142ady termostabilizator\u00f3w to fosforyn diizodecylofenylowy czy fosforyn izodecylodifenylowy [4].<\/p>\n\n\n\n

Obecno\u015b\u0107 dodatk\u00f3w takich jak palne plastyfikatory, zwi\u0119ksza zagro\u017cenie po\u017carowe zwi\u0105zane ze stosowaniem PVC. Wa\u017cn\u0105 grup\u0119 dodatk\u00f3w stanowi\u0105 wi\u0119c organiczne i nieorganiczne \u015brodki op\u00f3\u017aniaj\u0105ce palno\u015b\u0107 (flame retardants; FR). Najszerzej stosowanym spo\u015br\u00f3d tych zwi\u0105zk\u00f3w jest Sb2<\/sub>O3<\/sub> [22]. Inne substancje z tej grupy to tlenki i sole metali, borany, w\u0119glany, zwi\u0105zki metaloorganiczne, montmorylonit, czy substancje oparte na w\u0119glu, takie jak grafen lub grafit [23]. <\/p>\n\n\n\n

Polichlorek winylu odznacza si\u0119 du\u017c\u0105 twardo\u015bci\u0105, jego struktura mo\u017ce zosta\u0107 uelastyczniona poprzez dodatek wspomnianych wcze\u015bniej plastyfikator\u00f3w. Plastyfikowany PVC jest wykorzystywany do produkcji wyk\u0142adzin pod\u0142ogowych, kabli, w\u0119\u017cy, zabawek, a tak\u017ce urz\u0105dze\u0144 medycznych [24]. Zale\u017cnie od rodzaju tworzywa, elastyczny PVC mo\u017ce si\u0119 sk\u0142ada\u0107 nawet w 70% z plastyfikator\u00f3w [23]. Oko\u0142o 70% wszystkich produkowanych plastyfikator\u00f3w stanowi\u0105 estry kwasy ftalowego (phthalic acid esters; PAEs) [25]. Nale\u017c\u0105 do nich m.in. ftalan dibutylu (DBP), ftalan di-izobutylu (DiBP), ftalan benzylu-butylu (BBP), ftalan di-izononylu (DINP), ftalan di-izodecylu (DIDP), czy najcz\u0119\u015bciej stosowany ftalan di-2-etyloheksylu (DEHP). Innymi plastyfikatorami, wykorzystywanymi w PVC, kt\u00f3re mog\u0105 stanowi\u0107 potencjalne zagro\u017cenie, s\u0105 estry kwasy trimelitowego oraz benzoesany [4].<\/p>\n\n\n\n

3. Wp\u0142yw na organizmy<\/h3>\n\n\n\n

Zwi\u0105zki cynoorganiczne s\u0105 wykrywane w rzekach, jeziorach [26], morskiej florze i faunie [27], r\u00f3wnie\u017c w \u017cywno\u015bci [28]. Dilaurynian dibutylocyny, wykorzystywany jako jeden ze stabilizator\u00f3w termicznych PVC [4], wywo\u0142uje stres oksydacyjny, spowalniaj\u0105c proliferacj\u0119 kom\u00f3rek. Hamuje on r\u00f3wnie\u017c ekspresj\u0119 bia\u0142ek odpowiedzialnych za utrzymanie zdrowia ludzkiego m\u00f3zgu [29]. Prowadzi do uszkodze\u0144 DNA, wp\u0142ywa na aktywno\u015b\u0107 enzymatyczn\u0105 i mo\u017ce prowadzi\u0107 do degradacji m\u00f3zgu (badania przeprowadzone na szczurach) [11]. Dzia\u0142anie neurotoksyczne dla gryzoni wykazuje r\u00f3wnie\u017c fosforyn trifenylu [30].<\/p>\n\n\n\n

\u015arodki op\u00f3\u017aniaj\u0105ce palno\u015b\u0107 nie s\u0105 chemicznie zwi\u0105zane ze struktur\u0105 PVC, w zwi\u0105zku z czym mog\u0105 \u0142atwo wymywa\u0107 si\u0119 z tworzywa. Du\u017cy wp\u0142yw ma temperatura: wraz ze wzrastaj\u0105c\u0105 temperatur\u0105 (20\u201380\u00b0C) wzrasta uwalnianie FR. Bromowane FR mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na tarczyc\u0119, uk\u0142ad nerwowy oraz rozrodczy zwierz\u0105t [31]. Organofosforanowe \u015brodki op\u00f3\u017aniaj\u0105ce palno\u015b\u0107, takie jak fosforan trifenylu, s\u0105 wykrywane w kurzu, wraz z kt\u00f3rym mog\u0105 si\u0119 przedostawa\u0107 do organizmu cz\u0142owieka drog\u0105 oddechow\u0105 [32]. U ludzi mog\u0105 wywo\u0142ywa\u0107 astm\u0119 oraz alergie [33]. Mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c szkodliwe dla organizm\u00f3w wodnych [6]. Szeroko stosowany Sb2<\/sub>O3<\/sub> jest klasyfikowany jako potencjalnie rakotw\u00f3rczy dla ludzi. U zwierz\u0105t mo\u017ce wywo\u0142ywa\u0107 aberracje chromosomowe [34].<\/p>\n\n\n\n

Plastyfikatory, r\u00f3wnie\u017c niewbudowane w struktur\u0119 PVC, s\u0105 wykrywane w rzekach [35], wodzie morskiej [36], wodzie przeznaczonej do spo\u017cycia [8], \u015bciekach, wysypiskach \u015bmieci [37], glebie [38] oraz \u017cywno\u015bci [39]. Ich wymywanie do \u015brodowiska mo\u017ce zale\u017ce\u0107 od wielu czynnik\u00f3w, takich jak pH, temperatura, ci\u015bnienie [40], zasolenie czy warunki przep\u0142ywu wody [41]. Ftalany, najcz\u0119\u015bciej stosowane w charakterze plastyfikator\u00f3w, s\u0105 szkodliwe dla ro\u015blin, mog\u0105 powodowa\u0107 stres oksydacyjny [42]. U bakterii mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na morfologi\u0119, p\u0142ynno\u015b\u0107 b\u0142ony kom\u00f3rkowej oraz na zdolno\u015b\u0107 tworzenia biofilm\u00f3w [43]. S\u0105 toksyczne dla zwierz\u0105t, mog\u0105 zaburza\u0107 dzia\u0142anie uk\u0142adu hormonalnego (endocrine discruptors) oraz powodowa\u0107 zaburzenia rozwojowe i \u015bmier\u0107 u ryb [44]. Najcz\u0119\u015bciej stosowany plastyfikator (DEHP) mo\u017ce zaburza\u0107 rytm dobowy i ekspresj\u0119 gen\u00f3w u nicieni glebowych [45]. U owad\u00f3w mo\u017ce zaburza\u0107 funkcje motoryczne oraz widzenie [46]. Ftalany mog\u0105 powodowa\u0107 u ssak\u00f3w zaburzenia pracy nerek [47] oraz hamowa\u0107 aktywno\u015b\u0107 neuron\u00f3w [48]. Dla ludzi niekt\u00f3re z nich s\u0105 potencjalnie rakotw\u00f3rcze [49]. Mog\u0105 wykazywa\u0107 dzia\u0142anie kardiotoksyczne [50], oraz przyspiesza\u0107 starzenie [51]. Szczeg\u00f3lne obawy mo\u017ce budzi\u0107 fakt, \u017ce ftalany s\u0105 stosowane w urz\u0105dzeniach i przyrz\u0105dach medycznych [52]. Inne u\u017cywane w PVC plastyfikatory, takie jak estry kwasu trimelitowego czy benzoesany, mog\u0105 wykazywa\u0107 dzia\u0142anie reprotoksyczne [4]. Trimelitany \u0142atwo wyp\u0142ukuj\u0105 si\u0119 z PVC i przenikaj\u0105 do w\u00f3d, gdzie mog\u0105 ulega\u0107 bioakumulacji i wykazywa\u0107 dzia\u0142anie toksyczne i zaburzaj\u0105ce funkcjonowanie uk\u0142adu hormonalnego [53]. Przyk\u0142ady obecno\u015bci w \u015brodowisku szkodliwych zwi\u0105zk\u00f3w dodawanych do PVC przedstawiono w tabeli 1.<\/p>\n\n\n\n

W Unii Europejskiej regulacje ograniczaj\u0105 ilo\u015bci dodawanych niekt\u00f3rych ftalan\u00f3w, takich jak DEHP, DBP czy BBP. S\u0105 one ca\u0142kowicie zakazane w kosmetykach, natomiast w zabawkach, opakowaniach na \u017cywno\u015b\u0107 oraz urz\u0105dzeniach medycznych ich zawarto\u015b\u0107 nie mo\u017ce przekracza\u0107 0,1% masy tworzywa [54]. Do takich samych poziom\u00f3w w Stanach Zjednoczonych ograniczone jest u\u017cycie DCHP (ftalan dicykloheksylu), DBP czy BBP w zabawkach i produktach przeznaczonych dla dzieci, natomiast Clean Water Act ogranicza maksymaln\u0105 obecno\u015b\u0107 DEHP w wodzie przeznaczonej do spo\u017cycia do 0,006 mg\/L [55]. W Unii Europejskiej zawarto\u015b\u0107 o\u0142owiu (w zwi\u0105zkach wykorzystywanych jako stabilizatory) w PVC nie mo\u017ce przekracza\u0107 0,1% masy tworzywa [56]. Podobne limity (0% lub maksymalnie 0,1%, zale\u017cnie od zwi\u0105zku) s\u0105 ustalone w UE dla polibromowanych difenyloeter\u00f3w, wykorzystywanych jako \u015brodki op\u00f3\u017aniaj\u0105ce palno\u015b\u0107. Jednocze\u015bnie, wg bada\u0144 przeprowadzonych przez Olisah i in. [57], w badanych zabawkach zawarto\u015b\u0107 przekracza\u0142a maksymalny dopuszczalny poziom tych zwi\u0105zk\u00f3w. Regulacje prawne nie gwarantuj\u0105 ca\u0142kowitej eliminacji szkodliwych substancji z polichlorku winylu oraz ze \u015brodowiska.<\/p>\n\n\n\n

Tabela 1. Przyk\u0142adowe substancje dodawane do polichlorku winylu i ich st\u0119\u017cenia wykryte w wodzie
Table 1. Examples of substances added to polyvinyl chloride and their concentrations detected in water<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nazwa<\/strong><\/strong><\/td>Nr CAS<\/strong><\/strong><\/td>St\u0119\u017cenie wykryte w wodzie<\/strong><\/strong><\/td>\u0179r\u00f3d\u0142o<\/strong><\/strong><\/td><\/tr>
Zwi\u0105zki dibutylocyny<\/td>\u2013<\/td>39,2 ng\/L<\/td>[58]<\/td><\/tr>
UV-326<\/td>3896-11-5<\/td>16 ng\/L<\/td>[26]<\/td><\/tr>
UV-328<\/td>25973-55-1<\/td>583 ng\/L<\/td>[26]<\/td><\/tr>
Fosforan tritolilu<\/td>1330-78-5<\/td>0,494 ng\/L<\/td>[6]<\/td><\/tr>
Fosforan tris(2-etylohek- sylu)<\/td>78-42-2<\/td>0,295 ng\/L<\/td>[6]<\/td><\/tr>
Fosforan triksylilu<\/td>25155-23-1<\/td>1,547 ng\/L<\/td>[6]<\/td><\/tr>
Fosforan krezylu difenylu<\/td>26444-49-5<\/td>0,980 ng\/L<\/td>[6]<\/td><\/tr>
Ftalan di(2-etyloheksylu)<\/td>117-81-7<\/td>910 ng\/L<\/td>[59]<\/td><\/tr>
Ftalan dibutylu<\/td>84-74-2<\/td>770 ng\/L<\/td>[59]<\/td><\/tr>
Ftalan benzylu butylu<\/td>85-68-7<\/td>21,3 ng\/L<\/td>[60]<\/td><\/tr>
Ftalan di-n-oktylu<\/td>117-84-0<\/td>14,4 ng\/L<\/td>[60]<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

4. Wybrane metody usuwania zanieczyszcze\u0144 pochodz\u0105cych z PVC w \u015brodowisku wodnym<\/h3>\n\n\n\n

Ze wzgl\u0119du na mo\u017cliwo\u015b\u0107 przedostawania si\u0119 dodatk\u00f3w stosowanych w PVC do w\u00f3d, w tym do uj\u0119\u0107 wody, oraz negatywnego wp\u0142ywu na \u015brodowisko i zdrowie cz\u0142owieka, pojawia si\u0119 konieczno\u015b\u0107 opracowania skutecznych metod usuwania stabilizator\u00f3w, \u015brodk\u00f3w op\u00f3\u017aniaj\u0105cych palno\u015b\u0107 i plastyfikator\u00f3w ze \u015brodowiska wodnego. Istnieje wiele technik umo\u017cliwiaj\u0105cych usuwanie zanieczyszcze\u0144, takich jak adsorpcja, koagulacja, filtracja, metody wykorzystuj\u0105ce zaawansowane procesy utleniania czy procesy biologiczne.<\/p>\n\n\n\n

4.1. Adsorpcja<\/h5>\n\n\n\n

Adsorpcja jest metod\u0105 wykorzystywan\u0105 do usuwania zanieczyszcze\u0144 z wody. Polega na umieszczeniu w wodzie adsorbentu, kt\u00f3ry ze wzgl\u0119du na swoje w\u0142a\u015bciwo\u015bci, takie jak powierzchnia czy pH, mo\u017ce adsorbowa\u0107 r\u00f3\u017cne zwi\u0105zki chemiczne [61]. Wiele materia\u0142\u00f3w mo\u017ce pe\u0142ni\u0107 rol\u0119 adsorbent\u00f3w, np. osad czynny, biopolimery [62], materia\u0142y w\u0119glowe, takie jak w\u0119giel aktywny [63] czy biow\u0119giel [64], chitozan [65], a tak\u017ce materia\u0142y odpadowe, np. kurze pi\u00f3ra [66]. Bouhamidi i in. [67] osi\u0105gn\u0105\u0142 adsorpcj\u0119 ftalanu dibutylu na aktywowanym w\u0119glu na poziomie 977 mg\/g. Ji i in. [16] wykorzysta\u0142 biow\u0119giel z bambusa do adsorpcji ftalanu dietylu (DEP) i osi\u0105gn\u0105\u0142 adsorpcj\u0119 na poziomie 206,8 mg\/g. Ten sam biow\u0119giel podda\u0142 modyfikacji mocznikiem, co zwi\u0119kszy\u0142o adsorpcj\u0119 do 823,46 mg\/g. W tym badaniu potwierdzono r\u00f3wnie\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 p\u0142ukania adsorbentu etanolem i ponownego u\u017cycia. Hoch i in. [68] uzyska\u0142 adsorpcj\u0119 zwi\u0105zk\u00f3w dibutylocyny na osadzie bogatym w montmorylonit na poziomie 83%, na osadzie bogatym w kaolinit 67%, a na osadzie zawieraj\u0105cym mieszank\u0119 kaolinitu oraz illitu 53%. S\u0105 to wyniki uzyskane w roztworze o pH 6, w kt\u00f3rym (w sprawdzanym zakresie pH 4\u20138) adsorpcja by\u0142a najwy\u017csza. Wang i in. [69] wykorzysta\u0142 bazuj\u0105ce na NiFe2O4 magnetyczne kowalencyjne sieci organiczne do adsorpcji \u015brodk\u00f3w op\u00f3\u017aniaj\u0105cych palno\u015b\u0107 (91,2% dla tetrabromobisfenolu A).<\/p>\n\n\n\n

4.2. Filtracja membranowa<\/h5>\n\n\n\n

Filtracja membranowa jest metod\u0105 wykorzystuj\u0105c\u0105 porowate membrany. Gradient ci\u015bnienia po obu stronach membrany skutkuje przep\u0142ywem cieczy przez pory membrany, kt\u00f3re zatrzymuj\u0105 zanieczyszczenia. Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 kilka rodzaj\u00f3w tego procesu, takich jak mikrofiltracja, ultrafiltracja, nanofiltracja, odwr\u00f3cona osmoza czy wymuszona osmoza [70]. Dost\u0119pnych jest wiele filtr\u00f3w, kt\u00f3re mo\u017cna poddawa\u0107 modyfikacjom w celu poprawy ich zdolno\u015bci filtruj\u0105cych [71]. Metoda ta mo\u017ce zosta\u0107 u\u017cyta do usuwania plastyfikator\u00f3w. W badaniach przeprowadzonych przez Moraczewska-Majkut i in. [72] rodzaj zastosowanej membrany mia\u0142 znacz\u0105cy wp\u0142yw na filtracj\u0119 zanieczyszcze\u0144, m.in. ftalanu dimetylu (DMP) (od 13,8% na membranie V5 do ponad 60% na membranie NF270). Yang i in. [17] uzyska\u0142 efektywno\u015b\u0107 usuwania ftalanu di-n-butylu (DnBP) oraz DEHP na poziomie 99%, wykorzystuj\u0105c membran\u0119 z kompozytu ceramicznego zawieraj\u0105cego grafen, w po\u0142\u0105czeniu z elektrokoagulacj\u0105 i elektrofiltracj\u0105. Nanofiltracja, zw\u0142aszcza w po\u0142\u0105czeniu z ultrafiltracj\u0105 mo\u017ce by\u0107 wysoce skuteczna w usuwaniu \u015brodk\u00f3w op\u00f3\u017aniaj\u0105cych palno\u015b\u0107, np. fosforanu trioktylu (usuwanie na poziomie prawie 100%), w por\u00f3wnaniu do tradycyjnych metod oczyszczania wody, obejmuj\u0105cych flokulacj\u0119, filtracj\u0119 piaskow\u0105 i chlorowanie (usuwanie na poziomie 60%) [73]. Wad\u0105 tej metody jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 zanieczyszczenia membrany, nawet nieodwracalnego, je\u015bli dojdzie do zatkania por\u00f3w. Na ten proces wp\u0142ywaj\u0105 czynniki, takie jak pH, si\u0142a jonowa, temperatura czy w\u0142a\u015bciwo\u015bci membrany [74].<\/p>\n\n\n\n

4.3. Koagulacja<\/h5>\n\n\n\n

Koagulacja polega na fizyko-chemicznym destabilizacji oddzia\u0142ywa\u0144 elektrycznych pomi\u0119dzy cz\u0105stkami koloidu, co skutkuje \u0142\u0105czeniem si\u0119 ich w wi\u0119ksze aglomeraty. Wykorzystuje si\u0119 do tego koagulanty, takie jak sole metali (np. glinu czy \u017celaza), nieorganiczne i organiczne polimery oraz biokoagulanty, bazuj\u0105ce na chitozanie lub taninach. Elektrokoagulacja, technika wykorzystuj\u0105ca metale rozpuszczone w wodzie w charakterze anody, mo\u017ce by\u0107 skuteczna w usuwaniu zwi\u0105zk\u00f3w takich jak pestycydy czy barwniki [75]. Wang i Liu [76] przy zastosowaniu elektrokoagulacji osi\u0105gn\u0119li 75% degradacji DBP w czasie 15 minut, z zapotrzebowaniem energetycznym 2,5 kWh m-3<\/sup>. Zhao i in. [77] uzyska\u0142 usuwanie DEHP na poziomie 78,93% przy zastosowaniu gumy guar jako koagulantu. Zoumpouli i in. [78] wskaza\u0142 na wydajno\u015b\u0107 usuwania trzech polibromowanych \u015brodk\u00f3w op\u00f3\u017aniaj\u0105cych palno\u015b\u0107 na poziomie 60\u201375% przy u\u017cyciu glinu, lub 50-88% przy u\u017cyciu \u017celaza jako koagulant\u00f3w. Wp\u0142yw na wydajno\u015b\u0107 tego procesu mia\u0142 rodzaj materii organicznej rozpuszczonej w wodzie. Obecno\u015b\u0107 kwasu humusowego zwi\u0119ksza\u0142a, a kwasu cytrynowego obni\u017ca\u0142a koagulacj\u0119 zanieczyszcze\u0144.<\/p>\n\n\n\n

4.4. Oczyszczanie biologiczne <\/h5>\n\n\n\n

Metoda oczyszczania biologicznego obejmuje wykorzystanie mikroorganizm\u00f3w do metabolizowania zanieczyszcze\u0144 poprzez procesy tlenowe i beztlenowe [79]. Przyk\u0142adami tych proces\u00f3w s\u0105 fermentacja, procesy wykorzystuj\u0105ce osad czynny, bioreaktory, w tym reaktory membranowe [80]. Mo\u017cna j\u0105 \u0142\u0105czy\u0107 z innymi technikami [81]. Mo\u017cliwe jest wykorzystanie tej metody do usuwania z wody dodatk\u00f3w do PVC, dzi\u0119ki zastosowaniu bakterii rozk\u0142adaj\u0105cych ftalany, takich jak Rhodococcus pyridinivorans [82]. Wed\u0142ug Kamaraj i in. [83] degradacja DEHP przez bakterie Rhodococcus mo\u017ce by\u0107 ni\u017csza w wy\u017cszym zasoleniu (10\u201350 g\/L). Pigmentiphaga sp. upd102 potencjalnie mo\u017ce ca\u0142kowicie mineralizowa\u0107 ftalan dietylu [84]. Bakterie z rodzaj\u00f3w Rhodococcus, Nitrospira i Phaeodactylibacter s\u0105 w stanie rozk\u0142ada\u0107 estry organofosforanowe [85]. Mikroskopijny grzyb Cochliobolus lunatus jest zdolny do degradacji stabilizator\u00f3w oktylocynowych [86].<\/p>\n\n\n\n

4.5. Fitoremediacja<\/h5>\n\n\n\n

Fitoremediacja polega na wykorzystaniu ro\u015blin (ok. 500 gatun\u00adk\u00f3w) do oczyszczania m.in. wody [87]. Ro\u015bliny s\u0105 zdolne do sorp\u00adcji zanieczyszcze\u0144 organicznych i nieorganicznych z wody przez korzenie. Mo\u017cliwe s\u0105 modyfikacje genetyczne ro\u015blin poprawia\u00adj\u0105ce skuteczno\u015b\u0107 usuwania zanieczyszcze\u0144 [88]. Fitoremediacja mo\u017ce zosta\u0107 u\u017cyta do usuwania ftalan\u00f3w. Liao i in. [89] u\u017cy\u0142 Lac\u00adtuca sativa L. var. longifolia, co pozwoli\u0142o na skr\u00f3cenie okresu p\u00f3\u0142trwania DBP do 2,7 dnia. Wed\u0142ug Wang i in. [90] skuteczno\u015b\u0107 usuwania zwi\u0105zk\u00f3w organofosforanowych wynosi 57,9\u201363,8% po 10 dniach z u\u017cyciem Triticum aestivum L. w uprawie hydropo\u00adnicznej. Zdolno\u015b\u0107 do usuwania stabilizator\u00f3w, taki jak 2-(3-tert\u00ad-butylo-2-hydroksy-5-metylofenylo)-5-chlorobenzotriazol (UV-326), wykazuj\u0105 Lemna minor, Spirodela polyrhiza i Azolla caro\u00adliniana [91].<\/p>\n\n\n\n

4.6. Zaawansowane procesy utleniania<\/h5>\n\n\n\n

Zaawansowane procesy utleniania pozwalaj\u0105 na efektywne usuwanie zanieczyszcze\u0144, kt\u00f3re nie s\u0105 biodegradowalne [92]. Umo\u017cliwiaj\u0105 degradacj\u0119 zwi\u0105zk\u00f3w organicznych znajduj\u0105cych si\u0119 w wodzie, jednak ich efektywno\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 ni\u017csza ni\u017c innych technik, np. odwr\u00f3conej osmozy [93]. Metoda ta polega na gene\u00adrowaniu reaktywnych form tlenu, kt\u00f3re nast\u0119pnie reaguj\u0105 z cz\u0105\u00adsteczkami zanieczyszcze\u0144, powoduj\u0105c ich rozpad. Istniej\u0105 r\u00f3\u017cne rodzaje zaawansowanych proces\u00f3w utleniania, np. fotokataliza, proces Fentona, ozonowanie czy sonoliza (hydroliza ultrad\u017awi\u0119\u00adkowa) [94].<\/p>\n\n\n\n

4.6.1. Fotokataliza<\/h5>\n\n\n\n

Mechanizm dzia\u0142ania fotokatalizy polega na o\u015bwietleniu foto\u00adkatalizatora \u015bwiat\u0142em o odpowiedniej energii (d\u0142ugo\u015b\u0107 fali i in\u00adtensywno\u015b\u0107), powoduj\u0105cym wzbudzenie elektron\u00f3w. Na skutek tego nast\u0119puj\u0105 reakcje utleniania i redukcji, w wyniku kt\u00f3rych powstaj\u0105 reaktywne formy tlenu, wykorzystywane do rozk\u0142ada\u00adnia zanieczyszcze\u0144 [95]. Cz\u0119sto wykorzystywanym fotokataliza\u00adtorem jest TiO2<\/sub>. Mo\u017cna go podda\u0107 modyfikacjom poprawiaj\u0105cym jego w\u0142a\u015bciwo\u015bci [96]. Dost\u0119pne s\u0105 te\u017c inne fotokatalizatory [97], a metod\u0119 mo\u017cna \u0142\u0105czy\u0107 z innymi technikami, jak metody wyko\u00adrzystuj\u0105ce procesy fototermalne [98]. Wykorzystanie fotokata\u00adlizy powi\u0105zanej z procesami biologicznymi mo\u017ce by\u0107 skuteczne przy usuwaniu plastyfikator\u00f3w, takich jak DEHP, DBP i DMP. System fotobiologiczny zastosowany przez Chung i Chen [99], \u0142\u0105cz\u0105cy fotokataliz\u0119 z wykorzystaniem bakterii Pseudomonas putida i mikroalg Chlorella, osi\u0105gn\u0105\u0142 mineralizacj\u0119 na poziomie 99,2% dla DEHP i DBP w \u015brodowiskowych pr\u00f3bkach wody \u015bcie\u00adkowej. Fotokataliza mo\u017ce by\u0107 skuteczna przy usuwaniu \u015brodk\u00f3w op\u00f3\u017aniaj\u0105cych palno\u015b\u0107. Ye i in. [100] uzyska\u0142 99% degradacji fosforanu tris(2-chloroetylu) (TCEP) w czasie 10 minut, jednak obecno\u015b\u0107 kwasu humusowego oraz jon\u00f3w Cl- i NO3- obni\u017ca\u0142a efektywno\u015b\u0107 procesu.
P\u00f3\u0142przewodniki stosowane w tej technice jako katalizatory mo\u00adg\u0105 z czasem ulega\u0107 fotokorozji, prowadz\u0105cej do zmian struktu\u00adralnych i morfologicznych. Zanieczyszczenia mog\u0105 adsorbowa\u0107 do powierzchni katalizatora. Te procesy skutkuj\u0105 spadkiem efek\u00adtywno\u015bci fotokatalizy i konieczno\u015bci\u0105 regeneracji, czasami wi\u0105\u00ad\u017c\u0105cej si\u0119 z u\u017cyciem zaawansowanych procedur [101].<\/p>\n\n\n\n

4.6.2. Proces Fentona<\/h5>\n\n\n\n

Proces Fentona polega na rozk\u0142adzie H2<\/sub>O2<\/sub> przez jony Fe2+<\/sup>, z wytworzeniem wolnych rodnik\u00f3w (np. rodnik hydroksylo\u00adwy). Reakcja Fentona mo\u017ce by\u0107 wspomagana przez \u015bwiat\u0142o UV (foto-Fenton), elektrochemicznie (elektro-Fenton), ultrad\u017awi\u0119ki (sono-Fenton) lub po\u0142\u0105czenia tych czynnik\u00f3w (np. sono-elektro\u00ad-Fenton, foto-elektro-Fenton) [102]. Zastosowanie takich mody\u00adfikacji mo\u017ce zmniejszy\u0107 ilo\u015b\u0107 potrzebnych reagent\u00f3w oraz umo\u017c\u00adliwi\u0107 prac\u0119 w szerszym zakresie pH. Mo\u017cliwe jest wykorzystanie tej metody w celu remediacji wody [103]. Reakcja Fentona mo\u017ce by\u0107 skuteczna przy usuwaniu plastyfikator\u00f3w, takich jak ftalan di-izobutylu (87% degradacji w 30 minut) [104]. Foto-Fenton mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 do usuwania \u015brodk\u00f3w op\u00f3\u017aniaj\u0105cych palno\u015b\u0107, np. fosforanu tris (2-chloroetylu), przy 93% skuteczno\u015bci w czasie 90 minut [105]. Liu i in. [106] osi\u0105gn\u0105\u0142 degradacj\u0119 tetrabromo\u00adbisfenolu A na poziomie 98,9% przy zastosowaniu filtra zawie\u00adraj\u0105cego atomy Fe.<\/p>\n\n\n\n

4.6.3. Ozonowanie<\/h5>\n\n\n\n

Ozonowanie wykorzystuje ozon (O3<\/sub>) jako czynnik utleniaj\u0105cy wykorzystywany do dezynfekcji i degradacji zwi\u0105zk\u00f3w organicz\u00adnych [107]. Ozonowanie jest procesem wymagaj\u0105cym wysokich nak\u0142ad\u00f3w energetycznych, co wymaga modyfikowania metody. Jednym ze sposob\u00f3w modyfikacji jest zastosowanie katalizatora (np. tlenki metali, materia\u0142y w\u0119glowe) [108]. Ozonowanie mo\u017ce zosta\u0107 zastosowane do usuwania plastyfikator\u00f3w. Wed\u0142ug Zhang i in. [109] metoda ta pozwala na degradacj\u0119 99% DBP w czasie 80 minut. Ozonowanie mo\u017ce by\u0107 skuteczne przy usuwaniu \u015brod\u00adk\u00f3w op\u00f3\u017aniaj\u0105cych palno\u015b\u0107, jak fosforan triizobutylu (degradacja na poziomie 80%) [110]. Wed\u0142ug Lovato i in. [111] rozk\u0142ad BBP przy u\u017cyciu ozonowania jest wy\u017cszy w pH 10 (91%), ni\u017c w pH 4 (65%) i 7 (83%).<\/p>\n\n\n\n

4.6.4. Hydroliza ultrad\u017awi\u0119kowa<\/h5>\n\n\n\n

W hydrolizie ultrad\u017awi\u0119kowej rodniki, wraz z wysok\u0105 tempera\u00adtur\u0105 i ci\u015bnieniem, s\u0105 wytwarzane w wyniku p\u0119kania p\u0119cherzyk\u00f3w gazu, powsta\u0142ych w wodzie na skutek dzia\u0142ania ultrad\u017awi\u0119k\u00f3w [112]. \u0141\u0105czenie tej metody z innymi, np. z ozonowaniem, mo\u017ce podnie\u015b\u0107 efektywno\u015b\u0107 usuwania zanieczyszcze\u0144 [113]. Wad\u0105 so\u00adnolizy mo\u017ce by\u0107 wysoki koszt energetyczny procesu [114], jed\u00adnak mo\u017ce by\u0107 ona wykorzystana do skutecznego usuwania sub\u00adstancji dodawanych do PVC. Wed\u0142ug Psillakis i in. [115] mo\u017cliwa jest degradacja DnBP, BBP, DEHP oraz DnOP (ftalan di-n-oktylu) w trakcie 30\u201360 minut hydrolizy ultrad\u017awi\u0119kowej. W badaniach przeprowadzonych przez M. i in. [116] sonoliza pozwoli\u0142a na ob\u00adni\u017cenie okresu p\u00f3\u0142trwania fosforanu tris (2-chloroetylu) (TCEP) do 1 godziny.<\/p>\n\n\n\n

4.7. Fotoliza<\/h3>\n\n\n\n

Fotoliza jest procesem degradacji zwi\u0105zk\u00f3w chemicznych pod wp\u0142ywem \u015bwiat\u0142a. Mo\u017ce zachodzi\u0107 w spos\u00f3b bezpo\u015bredni (roz\u00adk\u0142ad pod wp\u0142ywem dzia\u0142ania \u015bwiat\u0142a widzialnego lub UV) lub po\u015bredni (rozk\u0142ad pod wp\u0142ywem rodnik\u00f3w wytworzonych z u\u017cy\u00adciem \u015bwiat\u0142a) [117]. Wed\u0142ug bada\u0144 przeprowadzonych przez Lo\u00advato i in. [111], w usuwaniu BBP bezpo\u015brednia fotoliza jest mniej efektywna ni\u017c ozonowanie, jednak mo\u017ce podnosi\u0107 efektywno\u015b\u0107 ozonowania (okres p\u00f3\u0142trwania BBP wynosi\u0142 2,04\u20130,45 minuty, zale\u017cnie od st\u0119\u017cenia ozonu). Chang Su i in. [118] zbada\u0142 wp\u0142yw \u015bwiat\u0142a na odbarwianie stabilizatora cynoorganicznego (mer\u00adkaptyd metylocyny, MTM). Odbarwienie nast\u0105pi\u0142o jedynie pod wp\u0142ywem \u015bwiat\u0142a w zakresie UV i by\u0142o procesem odwracalnym. Wed\u0142ug Chen i in. [119] promieniowanie UV wykazuje wy\u017csz\u0105 fotodegradacj\u0119 stabilizator\u00f3w cynoorganicznych ni\u017c \u015bwiat\u0142o widzialne. Obecno\u015b\u0107 materii organicznej w wodzie mo\u017ce ogra\u00adnicza\u0107 proces fotolizy zanieczyszcze\u0144, obni\u017caj\u0105c jej efektywno\u015b\u0107 lub wp\u0142ywaj\u0105c na powstawanie r\u00f3\u017cnych form produkt\u00f3w rozk\u0142a\u00addu [120]. Produkty te mog\u0105 by\u0107 toksyczne [121].<\/p>\n\n\n\n

5. Wnioski<\/h3>\n\n\n\n

Substancje dodawane do PVC w celu poprawy jego w\u0142a\u015bciwo\u015bci mog\u0105 si\u0119 wymywa\u0107 ze struktury polimeru i przedostawa\u0107 do \u015bro\u00addowiska wodnego. Wiele z tych zwi\u0105zk\u00f3w, wykorzystywanych jako stabilizatory, plastyfikatory i \u015brodki op\u00f3\u017aniaj\u0105ce palno\u015b\u0107, wykazuj\u0105 dzia\u0142anie toksyczne dla ro\u015blin, zwierz\u0105t oraz ludzi.<\/p>\n\n\n\n

Istnieje wiele metod, kt\u00f3re mog\u0105 znale\u017a\u0107 zastosowanie przy usuwaniu dodatk\u00f3w do PVC ze \u015brodowiska wodnego, jednak ich skuteczno\u015b\u0107 jest zr\u00f3\u017cnicowana. Techniki \u0142atwe do zastosowania w laboratorium, mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 nieop\u0142acalne do zaimplemen\u00adtowania w wi\u0119kszej skali, ze wzgl\u0119du na konieczno\u015b\u0107 u\u017cycia skomplikowanych materia\u0142\u00f3w lub wysoki koszt energetyczny danego procesu. Istotne s\u0105 zar\u00f3wno obecno\u015b\u0107 w wodzie innych zanieczyszcze\u0144, jak i wp\u0142yw czynnik\u00f3w \u015brodowiskowych, jak pH czy temperatura, kt\u00f3re mog\u0105 obni\u017ca\u0107 wydajno\u015b\u0107 usuwania tych substancji. Zalety i wady poszczeg\u00f3lnych metod przedstawiono w tabeli 2.<\/p>\n\n\n\n

Tabela 2. Por\u00f3wnanie zalet i wad wybranych metod usuwania dodatk\u00f3w do PVC ze \u015brodowiska wodnego
Table 2. A comparison of the advantages and disadvantages of selected methods for removing PVC additives from water<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Metoda<\/strong><\/strong><\/td>Zalety<\/strong><\/strong><\/td>Wady<\/strong><\/strong><\/td><\/tr>
Adsorpcja<\/td>niski koszt, mo\u017cliwo\u015b\u0107 wykorzystania materia\u0142\u00f3w odpadowych, mo\u017cliwo\u015b\u0107 modyfikacji adsorbentu, mo\u017cliwo\u015b\u0107 regeneracji i ponownego u\u017cycia adsor- bentu<\/td>zale\u017cno\u015b\u0107 od czynnik\u00f3w \u015brodowiskowych (tempera- tura, pH), mo\u017cliwy wp\u0142yw obecno\u015bci innych zanieczyszcze\u0144 na efektywno\u015b\u0107 procesu<\/td><\/tr>
Filtracja membra- nowa<\/td>wysoka skuteczno\u015b\u0107, mo\u017cliwo\u015b\u0107 regeneracji membran<\/td>mo\u017cliwo\u015b\u0107 zanieczysz- czenia membrany (nawet nieodwracalnego), wp\u0142yw czynnik\u00f3w \u015brodowi- skowych (pH, si\u0142a jonowa, temperatura)<\/td><\/tr>
Koagulacja<\/td>dla niekt\u00f3rych koagulant\u00f3w (np. chitozan): nietoksyczno\u015b\u0107, mo\u017cliwo\u015b\u0107 biodegradacji koagulant\u00f3w, niski koszt<\/td>dla niekt\u00f3rych koagulant\u00f3w (np. metale rozpuszczone w wodzie przy elektro- koagulacji): zanieczyszczenie wody metalami lub polimerami, wp\u0142yw koagulant\u00f3w na pH oczyszczanej wody, wysoki koszt finansowy i energetyczny, mo\u017cliwy wp\u0142yw obecno\u015bci innych zanieczyszcze\u0144 na efektywno\u015b\u0107 procesu<\/td><\/tr>
Oczysz- czanie biologiczne<\/td>mo\u017cliwo\u015b\u0107 ca\u0142kowitej mi- neralizacji zanieczyszcze\u0144 przez niekt\u00f3re szczepy bakterii<\/td>wra\u017cliwo\u015b\u0107 proces\u00f3w biologicznych na czynniki zewn\u0119trzne (np. zasolenie, obecno\u015b\u0107 tlenu, tempera- tura)<\/td><\/tr>
Fitoreme- diacja<\/td>niski koszt finansowy, metoda nie wymaga wyso- kich nak\u0142ad\u00f3w pracy, mo\u017cliwo\u015b\u0107 modyfikacji genetycznych poprawiaj\u0105- cych skuteczno\u015b\u0107 usuwania zanieczyszcze\u0144<\/td>metoda mo\u017ce by\u0107 ma\u0142o efektywna<\/td><\/tr>
Fotokataliza<\/td>nietoksyczno\u015b\u0107, niski koszt finansowy, stabilno\u015b\u0107 procesu, mo\u017cliwo\u015b\u0107 regeneracji fotokatalizator\u00f3w<\/td>mo\u017cliwo\u015b\u0107 fotokorozji kata- lizator\u00f3w, mo\u017cliwo\u015b\u0107 adsorpcji zanie- czyszcze\u0144 do powierzchni katalizatora, obni\u017caj\u0105cej skuteczno\u015b\u0107 procesu, regeneracja mo\u017ce si\u0119 wi\u0105- za\u0107 z u\u017cyciem skompliko- wanych procedur<\/td><\/tr>
Proces Fentona<\/td>wysoka skuteczno\u015b\u0107, mo\u017cliwo\u015b\u0107 wspomagania metody \u015bwiat\u0142em UV, ultrad\u017awi\u0119kami, elektroche- micznie<\/td>\u2013<\/td><\/tr>
Ozonowanie<\/td>wysoka skuteczno\u015b\u0107<\/td>wysoki koszt energetyczny, zale\u017cno\u015b\u0107 od czynnik\u00f3w takich jak pH<\/td><\/tr>
Hydroliza ultrad\u017awi\u0119- kowa<\/td>wysoka skuteczno\u015b\u0107<\/td>wysoki koszt energetyczny<\/td><\/tr>
Fotoliza<\/td>mo\u017cliwo\u015b\u0107 \u0142\u0105czenia z inny- mi metodami w celu pod- niesienia ich efektywno\u015bci<\/td>niska skuteczno\u015b\u0107, efektywno\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 za- le\u017cna od obecno\u015bci innych zanieczyszcze\u0144<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

Ograniczenia poszczeg\u00f3lnych metod mog\u0105 by\u0107 minimalizowa\u00adne przez wprowadzenie modyfikacji lub \u0142\u0105czenie z innymi tech\u00adnikami, co mo\u017ce prowadzi\u0107 do zwi\u0119kszenia ich wydajno\u015bci. Ko\u00adnieczne s\u0105 wi\u0119c dalsze badania nad rozwojem tych metod, w celu optymalizacji procesu usuwania zanieczyszcze\u0144 ze \u015brodowiska wodnego.<\/p>\n\n\n\n

6. Literatura<\/h3>\n\n\n\n

[1] Lewandowski, K., & Sk\u00f3rczewska, K. (2022). A brief review of poly (vinyl chloride)(PVC) recycling. Poly\u00admers, 14(15), 3035. https:\/\/doi.org\/10.3390\/polym14153035<\/a> [2] Braun, D. (2004). Poly (vinyl chloride) on the way from the 19th century to the 21st century. Journal of Polymer Science Part A: Polymer Chemistry, 42(3), 578-586. https:\/\/doi.org\/10.1002\/pola.10906<\/a><\/p>\n\n\n\n

[3] Kudzin, M. H., Piwowarska, D., Festinger, N., & Chru\u015bciel, J. J. (2023). Risks associated with the presence of polyvi\u00adnyl chloride in the environment and methods for its disposal and utilization. Materials, 17(1), 173. https:\/\/doi.org\/10.3390\/ma17010173<\/a><\/p>\n\n\n\n

[4] European Chemicals Agency (ECHA). (2023). Investiga\u00adtion report on PVC and PVC additives. https:\/\/www.actuenvironnement.com\/media\/pdf\/news-43052-etude-echa-pvc-additifs.pdf<\/a><\/p>\n\n\n\n

[5] Kumari, A., & Kaur, R. (2022). Uptake of a plasticizer (di\u00adn-butyl phthalate) impacts the biochemical and physio\u00adlogical responses of barley. PeerJ, 10, e12859. https:\/\/doi.org\/10.7717\/peerj.12859<\/a><\/p>\n\n\n\n

[6] Hong, W.-J., Zhang, X.-L., Liu, H., Jiang, J.-M., Wang, X., Li, M., Guo, L.-H., Ye, C., & Wu, H.-G. (2024). Organophos\u00adphorus flame retardants in the Qiantang River of Chi\u00adna: occurrence, source and ecological risk assessment. Environmental Geochemistry and Health, 46(10), 379. https:\/\/doi.org\/10.1007\/s10653-024-02172-3<\/a><\/p>\n\n\n\n

[7] Haydous, F., Nehmeh, B., Rebehmed, J., Al-Alam, J., Saab, C., Sabbagh, S., Hamieh, A., Yassin, A., Wazne, M., & Ako\u00adury, E (2025). Unraveling the levels of emerging conta\u00adminants along the eastern Mediterranean Sea. Scientific Reports, 15(1), 4401. https:\/\/doi.org\/10.1038\/s41598-025-89027-8<\/a><\/p>\n\n\n\n

[8] Kong, Y., Shen, J., Chen, Z., Kang, J., Li, T., Wu, X., Kong, X., & Fan, L (2017). Profiles and risk assessment of ph\u00adthalate acid esters (PAEs) in drinking water sources and treatment plants, East China. Environmental Science and Pollution Research, 24(30), 23646-23657. https:\/\/doi.org\/10.1007\/s11356-017-9783-x<\/a><\/p>\n\n\n\n

[9] Adam, N., Naul\u00e9, L., Grange-Messent, V., Desroziers, E., Parmentier, C., Hardin-Pouzet, H., & Mhaouty-Kodja, S. (2025, June). Plasticizers, brain & behavior. In Annales d’Endocrinologie (Vol. 86, No. 3, p. 101779). Elsevier Masson. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.ando.2025.101779<\/a><\/p>\n\n\n\n

[10] Yang, J., Luo, M., Wang, H., & Huang, J. (2025). Phthala\u00adtes unleashed: decoding ovarian carcinogenesis through multi-omics networks, single-cell insights, and molecu\u00adlar docking. Journal of ovarian research, 18(1), 131. https:\/\/doi.org\/10.1186\/s13048-025-01710-6<\/a><\/p>\n\n\n\n

[11] Jin, M., Song, P., Li, N., Li, X., & Chen, J. (2012). A pla\u00adstic stabilizer dibutyltin dilaurate induces subchro\u00adnic neurotoxicity in rats. Neural Regeneration Rese\u00adarch, 7(28), 2213-2220. https:\/\/doi.org\/10.3969\/j.issn.1673-5374.2012.028.007<\/a><\/p>\n\n\n\n

[12] Chaudhary, H. D., Bhatt, U., & Soni, V. (2025). Chlorophyll Fluorescence and Biochemical Biomarkers Reveal Pla\u00adsticizer Di-n-Butyl Phthalate-Induced Stress in Azolla pinnata. Plants, 14(23), 3629. https:\/\/doi.org\/10.3390\/plants14233629<\/a><\/p>\n\n\n\n

[13] Dettoto, C., Maccantelli, A., Barbieri, M. V., Baini, M., Fern\u00e1ndez-Arribas, J., Panti, C., Giani, D., Galli, M., El\u00adjarrat, E., & Fossi, M. C. (2024). Plasticizers levels in four fish species from the Ligurian Sea and Central Ad\u00adriatic Sea (Mediterranean Sea) and potential risk for human consumption. The Science of the Total Environ\u00adment, 954, 176442. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.scitotenv.2024.176442<\/a><\/p>\n\n\n\n

[14] Bukhari, I., Haq, F., Kiran, M., Kundi, R., & Kiran, A. (2025). Emerging contaminants in water systems: de\u00adtection, environmental impacts, and sustainable remo\u00adval solutions. Water Air & Soil Pollution, 236(8). https:\/\/doi.org\/10.1007\/s11270-025-08206-5<\/a><\/p>\n\n\n\n

[15] Miao, M., Lu, Q., Wang, X., Zhang, Y., Wong, N. H., Sunarso, J., Xiao, C., & Li, N. (2023). Removal of micro-organic con\u00adtaminants from wastewater: A critical review of treat\u00adment technology. Next Materials, 1(2), 100016. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.nxmate.2023.100016<\/a><\/p>\n\n\n\n

[16] Ji, G., Hou, Y., Zhang, Y., Han, Z., Sun, Q., Ji, R., Li, Z., Han, J., Cheng, H., Song, Y., & Xue, J. (2024). Engineered biochar with ultrahigh surface areas derived from postpyrolysis with urea for efficient removal of plasticizer. Fuel, 369, 131702. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.fuel.2024.131702<\/a><\/p>\n\n\n\n

[17] Yang, G. C., Chen, Y., Yang, H., & Yen, C. (2016). Perfor\u00admance and mechanisms for the removal of phthalates and pharmaceuticals from aqueous solution by graphe\u00adne-containing ceramic composite tubular membrane coupled with the simultaneous electrocoagulation and electrofiltration process. Chemosphere, 155, 274\u2013282. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.chemosphere.2016.04.060<\/a><\/p>\n\n\n\n

[18] Arraq, R., Hadi, A., Kadhom, M., Mohammed, S., Bufaro\u00adosha, M., Ahmed, D. S., Hashim, H., Husain, A., Ahmed, A., Al-Amiery, A., Rashad, A., & Yousif, E. (2023). Enhancing photostability of poly(vinyl chloride) through additives: diorganotin (iv)-tyrosine complexes design. Journal of Polymer Research, 30(10). https:\/\/doi.org\/10.1007\/s10965-023-03748-w<\/a><\/p>\n\n\n\n

[19] Khalid, S., Al-Rawi, S. S., Saman, S. S., Yaqoob, M., Iqbal, M. A., Asad, M., Haider, M. T., Majeed, A., & Nadeem, H. (2025). The role of tin-based complexes in enhancing PVC photostability and their environmental impacts. Next Materials, 9, 101014. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.nxmate.2025.101014<\/a><\/p>\n\n\n\n

[20] Ghazi, D., El-Hiti, G., Yousif, E., Ahmed, D., & Alotaibi, M. (2018). The Effect of Ultraviolet Irradiation on the Phy\u00adsicochemical Properties of Poly(vinyl Chloride) Films Containing Organotin(IV) Complexes as Photostabili\u00adzers. Molecules, 23(2), 254. https:\/\/doi.org\/10.3390\/molecules23020254<\/a><\/p>\n\n\n\n

[21] Ma, L., Lu, Y., Chen, Y., Lu, Y., & Yuan, G. (2022). Dehyd\u00adrochlorination study of plasticized poly(vinyl chloride) contianing modified titanium dioxide, cerium stearate, organotin and \u00df-diketone complex after long-term sto\u00adrage. Materials Research Express, 9(2), 025305. https:\/\/doi.org\/10.1088\/2053-1591\/ac4f87<\/a><\/p>\n\n\n\n

[22] Wang, B., Yu, X., Yu, F., Song, Z., Cao, H., Han, D., Song, L., & Hu, Y. (2025). Improved Smoke Suppression and Toxicity Reduction of Poly(vinyl chloride) Materials Enabled by Rare Earth-based Y2Sn2O7. Chinese Journal of Polymer Science, 43(12), 2241\u20132251. https:\/\/doi.org\/10.1007\/s10118-025-3449-9<\/a><\/p>\n\n\n\n

[23] Pan, Y., Yuan, Y., Wang, D., & Yang, R. (2020). An Overview of the Flame Retardants for Poly(vinyl chloride): Re\u00adcent States and Perspective\u2020. Chinese Journal of Che\u00admistry, 38(12), 1870\u20131896. https:\/\/doi.org\/10.1002\/cjoc.202000375<\/a><\/p>\n\n\n\n

[24] Lee, Y., Lim, Y., Kang, S., & Kim, S. (2025). Migration of phthalate and non-phthalate plasticizers from polyvi\u00adnyl chloride (PVC) materials. The Science of the Total Environment, 1002, 180559. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.scitotenv.2025.180559<\/a><\/p>\n\n\n\n

[25] Peng, C., Tang, J., Yu, X., Zhou, X., Wang, M., Zhang, Y., Zhou, H., Huang, S., Wen, Q., Chen, S., Xiang, W., Zhang, Q., & Cai, T. (2025). Biodegradation of various phthalic acid esters at high concentrations by Gordonia alkanivorans GH-1 and its degradation mechanism. Environmental Technology & Innovation, 38, 104066. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.eti.2025.104066<\/a><\/p>\n\n\n\n

[26] Kameda, Y., Kimura, K., & Miyazaki, M. (2011). Occurren\u00adce and profiles of organic sun-blocking agents in surfa\u00adce waters and sediments in Japanese rivers and lakes. Environmental Pollution, 159(6), 1570\u20131576. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.envpol.2011.02.055<\/a><\/p>\n\n\n\n

[27] Mukhtar, A., Zulkifli, S. Z., Mohamat-Yusuff, F., Harino, H., & Ismail, A. (2020). Distribution of biocides in selected marine organisms from South of Johor, Malaysia. Regio\u00adnal Studies in Marine Science, 38, 101384. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.rsma.2020.101384<\/a><\/p>\n\n\n\n

[28] Li, Y., Huang, X., Ge, N., Zhang, J., Cao, Y., & Cui, Z. (2023). Occurrence of organotin compounds in food: increasing challenge of phenyltin compounds. Journal of Environ\u00admental Science and Health Part B, 59(1), 9\u201314. https:\/\/doi.org\/10.1080\/03601234.2023.2278385<\/a><\/p>\n\n\n\n

[29] Hao, M., Shi, N., Zhao, Y., & Chen, J. (2025). Investiga\u00adting the potential molecular mechanisms of dibutyl\u00adtin dilaurate induced brain injury: a network toxico\u00adlogy and molecular docking approach. Environmental Pollution, 381, 126642. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.envpol.2025.126642<\/a><\/p>\n\n\n\n

[30] Veronesi, B. (1986). Biochemical and neuropathological assessment of triphenyl phosphite in rats. Toxicology and Applied Pharmacology, 83(2), 203\u2013210. https:\/\/doi.org\/10.1016\/0041-008x(86)90297-8<\/a><\/p>\n\n\n\n

[31] Sun, J., Chen, Q., Han, Y., Zhou, H., & Zhang, A. (2018). Emissions of selected brominated flame retardants from consumer materials: the effects of content, temperature, and timescale. Environmental Science and Pollution Rese\u00adarch, 25(24), 24201\u201324209. https:\/\/doi.org\/10.1007\/s11356-018-2494-0<\/a><\/p>\n\n\n\n

[32] Bastiaensen, M., Bamai, Y. A., Araki, A., Van Den Eede, N., Kawai, T., Tsuboi, T., Kishi, R., & Covaci, A. (2019). Biomonitoring of organophosphate flame retardants and plasticizers in children: Associations with house dust and housing characteristics in Japan. Environmen\u00adtal Research, 172, 543\u2013551. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.envres.2019.02.045<\/a><\/p>\n\n\n\n

[33] Araki, A., Saito, I., Kanazawa, A., Morimoto, K., Nakay\u00adama, K., Shibata, E., Tanaka, M., Takigawa, T., Yoshimura, T., Chikara, H., Saijo, Y., & Kishi, R. (2013). Phosphorus flame retardants in indoor dust and their relation to asthma and allergies of inhabitants. Indoor Air, 24(1), 3\u201315. https:\/\/doi.org\/10.1111\/ina.12054<\/a><\/p>\n\n\n\n

[34] Schildroth, S., Osborne, G., Smith, A. R., Yip, C., Collins, C., Smith, M. T., Sandy, M. S., & Zhang, L. (2020). Occupa\u00adtional exposure to antimony trioxide: a risk assessment. Occupational and Environmental Medicine, 78(6), 413\u2013418. https:\/\/doi.org\/10.1136\/oemed-2020-106980<\/a><\/p>\n\n\n\n

[35] Selvaraj, K. K., Sundaramoorthy, G., Ravichandran, P. K., Girijan, G. K., Sampath, S., & Ramaswamy, B. R. (2014). Phthalate esters in water and sediments of the Kaveri River, India: environmental levels and ecotoxicological evaluations. Environmental Geochemistry and Health, 37(1), 83\u201396. https:\/\/doi.org\/10.1007\/s10653-014-9632-5<\/a><\/p>\n\n\n\n

[36] Zhang, Q., Song, J., Li, X., Peng, Q., Yuan, H., Li, N., Duan, L., & Ma, J. (2019). Concentrations and distribution of ph\u00adthalate esters in the seamount area of the Tropical We\u00adstern Pacific Ocean. Marine Pollution Bulletin, 140, 107\u2013115. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.marpolbul.2019.01.015<\/a><\/p>\n\n\n\n

[37] Kotowska, U., Kapelewska, J., & Sawczuk, R. (2020). Oc\u00adcurrence, removal, and environmental risk of phthalates in wastewaters, landfill leachates, and groundwater in Poland. Environmental Pollution, 267, 115643. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.envpol.2020.115643<\/a><\/p>\n\n\n\n

[38] Beshir, M., Br\u00fcggemann, N., Yimer, F., Tadesse, M., Thiele, B., & Hofmann, D. (2023). Polycyclic aromatic hydrocar\u00adbons (PAHs) and bis(2-ethylhexyl) phthalate (BEHP) in the soil of Teff-Acacia Decurrens-Charcoal production system in northern Ethiopia. Land, 12(12), 2117. https:\/\/doi.org\/10.3390\/land12122117<\/a><\/p>\n\n\n\n

[39] Fierens, T., Servaes, K., Van Holderbeke, M., Geerts, L., De Henauw, S., Sioen, I., & Vanermen, G. (2012). Analysis of phthalates in food products and packaging materials sold on the Belgian market. Food and Chemical Toxico\u00adlogy, 50(7), 2575\u20132583. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.fct.2012.04.029<\/a><\/p>\n\n\n\n

[40] Tran, H. T., Lin, C., Bui, X., Nguyen, M. K., Cao, N. D. T., Mukhtar, H., Hoang, H. G., Varjani, S., Ngo, H. H., & Ng\u00adhiem, L. D. (2021). Phthalates in the environment: cha\u00adracteristics, fate and transport, and advanced waste\u00adwater treatment technologies. Bioresource Technology, 344(Pt B), 126249. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.biortech.2021.126249<\/a><\/p>\n\n\n\n

[41] Henkel, C., Lamprecht, J., H\u00fcffer, T., & Hofmann, T. (2023). Environmental factors strongly influence the leaching of di(2-ethylhexyl) phthalate from polyvinyl chloride mi\u00adcroplastics. Water Research, 242, 120235. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.watres.2023.120235<\/a><\/p>\n\n\n\n

[42] Soko\u0142owski, A., Piskorski, P., Dybowski, M., Szerement, J., Oleszczuk, P., Gao, Y., & Czech, B. (2025). Corn-deri\u00adved biochar mitigates oxidative stress and increases the content of essential elements in lettuce leaves grown in phthalate-polluted soil. The Science of the Total Environ\u00adment, 986, 179803. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.scitotenv.2025.179803<\/a><\/p>\n\n\n\n

[43] Louis, M., Tahrioui, A., Verdon, J., David, A., Rodrigues, S., Barreau, M., Manac\u2019h, M., Thiroux, A., Luton, B., Dupont, C., Le Calv\u00e9, M., Bazire, A., Cr\u00e9pin, A., Clabaut, M., Portier, E., Taupin, L., Defontaine, F., Clamens, T., Bouffartigues, E., Cornelis, P., Feuilloley, M., Caillon, J., Dufour, A., Berje\u00adaud, J.-M., Lesouhaitier, O., & Chevalier, S. (2022). Effect of Phthalates and Their Substitutes on the Physiology of Pseudomonas aeruginosa. Microorganisms, 10(9), 1788. https:\/\/doi.org\/10.3390\/microorganisms10091788<\/a><\/p>\n\n\n\n

[44] Chen, X., Xu, S., Tan, T., Lee, S., Cheng, S., Lee, F., Xu, S., & Ho, K. (2014). Toxicity and estrogenic endocrine disrupting activity of phthalates and their mixtures. In\u00adternational Journal of Environmental Research and Public Health, 11(3), 3156\u20133168. https:\/\/doi.org\/10.3390\/ijerph110303156<\/a><\/p>\n\n\n\n

[45] Yen, P., Lin, T., Chang, C., Yu, C., Kuo, Y., Chang, T., & Liao, V. H. (2024). Di(2-ethylhexyl) phthalate disrupts circa\u00addian rhythm associated with changes in metabolites and cytochrome P450 gene expression in Caenorhabditis elegans. Environmental Pollution, 363(Pt 1), 125062. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.envpol.2024.125062<\/a><\/p>\n\n\n\n

[46] Chen, M., Liu, H., Liu, C., Cheng, J., Chang, M., Chiang, S., Liao, W., & Lin, W. (2018). DEHP toxicity on vision, neu\u00adromuscular junction, and courtship behaviors of Droso\u00adphila. Environmental Pollution, 243(Pt B), 1558\u20131567. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.envpol.2018.09.063<\/a><\/p>\n\n\n\n

[47] Gu, Y., Gao, M., Zhang, W., Yan, L., Shao, F., & Zhou, J. (2021). Exposure to phthalates DEHP and DINP May lead to oxidative damage and lipidomic disruptions in mouse kidney. Chemosphere, 271, 129740. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.chemosphere.2021.129740<\/a><\/p>\n\n\n\n

[48] Van Melis, L. V., Zimnik, K. N., Persad, A. R., Bak, T., Van Rossum, M. J., Van Kleef, R. G., Wopken, J. P., Legler, J., & Westerink, R. H. (2025). Exposure to organophosphate flame retardants and phthalates alters neuronal activity and network development. Toxicology, 515, 154168. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.tox.2025.154168<\/a><\/p>\n\n\n\n

[49] Baj, J., Dring, J. C., Czeczelewski, M., Kozyra, P., Forma, A., Flieger, J., Kowalska, B., Buszewicz, G., & Teresi\u0144ski, G. (2022). Derivatives of plastics as potential carcinogenic factors: The current state of knowledge. Cancers, 14(19), 4637. https:\/\/doi.org\/10.3390\/cancers14194637<\/a><\/p>\n\n\n\n

[50] Lee, S., Kim, Y., Park, S. W., Kim, M. W., Oh, J., Park, S., Lee, S., Lee, Y. H., Jeong, Y., Park, J. H., Lee, M., Shin, H., Kim, S., Bae, Y. M., Kim, C., & Chung, H. M. (2025). Evalu\u00adation of phthalates induced cardiotoxicity using human iPSCs-derived cardiomyocyte and dual-cardiotoxicity evaluation methods. Ecotoxicology and Environmental Safety, 296, 118196. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.ecoenv.2025.118196<\/a><\/p>\n\n\n\n

[51] Ma, H., Ma, H., Li, J., Ma, H., & Ma, H. (2025). Associations of phenols, parabens, and phthalates with biological aging: stratified analyses by chronological age and li\u00adfestyle in NHANES 2005\u20132010. International Journal of Environmental Health Research, 35(9), 2557\u20132573. https:\/\/doi.org\/10.1080\/09603123.2025.2451626<\/a><\/p>\n\n\n\n

[52] Wang, W., & Kannan, K. (2023). Leaching of Phthala\u00adtes from Medical Supplies and Their Implications for Exposure. Environmental Science & Technology, 57(20), 7675\u20137683. https:\/\/doi.org\/10.1021\/acs.est.2c09182<\/a><\/p>\n\n\n\n

[53] Nagorka, R., Goral, T., Scholz, U., & Meinecke, S. (2025). Release of high-molecular-weight plasticizers from PVC: mesocosm experiments under near-natural conditions. Environmental Sciences Europe, 37(1). https:\/\/doi.org\/10.1186\/s12302-025-01117-6<\/a><\/p>\n\n\n\n

[54] Palandri, L., Monti, M., Scasserra, M. R., Lugli, C., Fasa\u00adno, M., Lucaccioni, L., & Righi, E. (2025). Regulatory fra\u00admework of phthalates and two common alternatives: A review of the European Union legislation. Internatio\u00adnal Journal of Hygiene and Environmental Health, 271, 114704. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.ijheh.2025.114704<\/a><\/p>\n\n\n\n

[55] Singh, U., Gosu, V., & Subbaramaiah, V. (2025). Review on phthalates: exposure pathways, health risks, regulatory imperatives and mitigation strategies. Water Air & Soil Pollution, 236(10). https:\/\/doi.org\/10.1007\/s11270-025-08263-w<\/a><\/p>\n\n\n\n

[56] Gardi, S., Bonvicini, I., Costa, M., Orsini, F., Polci, L. M., & Sarti, G. (2025). Can lead content be measured by han\u00addheld X-ray fluorescence spectroscopy to meet REACH regulation? Journal of Vinyl and Additive Technology, 31(4), 944\u2013956. https:\/\/doi.org\/10.1002\/vnl.22220<\/a><\/p>\n\n\n\n

[57] Olisah, C., Melymuk, L., Audy, O., Kukucka, P., Pribylova, P., & Boudot, M. (2024). Extremely high levels of PB\u00adDEs in children\u2019s toys from European markets: causes and implications for the circular economy. Environmen\u00adtal Sciences Europe, 36(1). https:\/\/doi.org\/10.1186\/s12302-024-00999-2<\/a><\/p>\n\n\n\n

[58] Radke, B., Wasik, A., Jewell, L. L., Piketh, S., P\u0105czek, U., Ga\u0142uszka, A., & Namie\u015bnik, J. (2012). Seasonal changes in organotin compounds in water and sediment sam\u00adples from the semi-closed Port of Gdynia. The Science of the Total Environment, 441, 57\u201366. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.scitotenv.2012.09.006<\/a><\/p>\n\n\n\n

[59] Malem, F., Soonthondecha, P., Khawmodjod, P., Chun\u00adhakorn, V., Whitlow, H. J., & Chienthavorn, O. (2019). Occurrence of phthalate esters in the eastern coast of Thailand. Environmental Monitoring and Assessment, 191(10), 627. https:\/\/doi.org\/10.1007\/s10661-019-7785-5<\/a><\/p>\n\n\n\n

[60] Santhi, V. A., & Mustafa, A. M. (2012). Assessment of or\u00adganochlorine pesticides and plasticisers in the Selangor River basin and possible pollution sources. Environmen\u00adtal Monitoring and Assessment, 185(2), 1541\u20131554. https:\/\/doi.org\/10.1007\/s10661-012-2649-2<\/a><\/p>\n\n\n\n

[61] Eniola, J. O., Sizirici, B., Fseha, Y., Shaheen, J. F., & Abo\u00adulella, A. M. (2023). Application of conventional and emerging low-cost adsorbents as sustainable materials for removal of contaminants from water. Environmental Science and Pollution Research, 30(38), 88245-88271. https:\/\/doi.org\/10.1007\/s11356-023-28399-8<\/a><\/p>\n\n\n\n

[62] Fang, H. H., & Zheng, H. (2004). Adsorption of phthalates by activated sludge and its biopolymers. Environmental Technology, 25(7), 757\u2013761. https:\/\/doi.org\/10.1080\/09593330.2004.9619366<\/a><\/p>\n\n\n\n

[63] Cagnon, B., Chatelain, S., De Oliveira, T. F., Versaveau, F., Delpeux, S., & Chedeville, O. (2017). Adsorption of phtha\u00adlates on activated carbons in monosolute solution and in mix within complex matrices. Water Air & Soil Pollution, 228(4). https:\/\/doi.org\/10.1007\/s11270-017-3315-7<\/a><\/p>\n\n\n\n

[64] Jing, F., Sohi, S. P., Liu, Y., & Chen, J. (2018). Insight into mechanism of aged biochar for adsorption of PAEs: Re\u00adciprocal effects of ageing and coexisting Cd2+. Environ\u00admental Pollution, 242(Pt B), 1098\u20131107. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.envpol.2018.07.124<\/a><\/p>\n\n\n\n

[65] Rahmi, Marlina, & Nisfayati. (2018, May). Comparison of cadmium adsorption onto chitosan and epichlorohydrin crosslinked chitosan\/eggshell composite. In IOP Con\u00adference Series: Materials Science and Engineering (Vol. 352, No. 1, p. 012047). IOP Publishing. https:\/\/doi.org\/10.1088\/1757-899X\/352\/1\/012047<\/a><\/p>\n\n\n\n

[66] Miriyam, I. B., & Anbalagan, K. (2025). Chicken feathers waste biomass as an effective hierarchically porous adsorbent for dimethyl, diethyl and dibutyl phthalate: Mechanism, performance, and modeling of batch and continuous adsorption processes. Chemical Engine\u00adering Science, 319, 122233. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.ces.2025.122233<\/p>\n\n\n\n

[67] Bouhamidi, Y., Kaouah, F., Nouri, L., Boumaza, S., Trari, M., & Bendjama, Z. (2016). Kinetic, thermodynamic, and isosteric heat of dibutyl and diethyl phthalate removal onto activated carbon from Albizzia julibrissin pods. Particulate Science and Technology, 36(2), 235\u2013243. https:\/\/doi.org\/10.1080\/02726351.2016.1243179<\/a><\/p>\n\n\n\n

[68] Hoch, M., Alonso-Azcarate, J., & Lischick, M. (2003). As\u00adsessment of adsorption behavior of dibutyltin (DBT) to clay-rich sediments in comparison to the highly toxic tributyltin (TBT). Environmental Pollution, 123(2), 217\u2013227. https:\/\/doi.org\/10.1016\/s0269-7491(02)00402-5<\/a><\/p>\n\n\n\n

[69] Wang, X., Ji, H., Wang, F., Cui, X., Liu, Y., Du, X., & Lu, X. (2021). NiFe2O4-based magnetic covalent organic fra\u00admework nanocomposites for the efficient adsorption of brominated flame retardants from water. Microchimica Acta, 188(5), 161. https:\/\/doi.org\/10.1007\/s00604-021-04809-x<\/a><\/p>\n\n\n\n

[70] Cevallos-Mendoza, J., Amorim, C., Rodr\u00edguez-D\u00edaz, J., & Montenegro, M. (2022). Removal of Contaminants from Water by Membrane Filtration: A Review. Mem\u00adbranes, 12(6), 570. https:\/\/doi.org\/10.3390\/membranes12060570<\/a><\/p>\n\n\n\n

[71] Johnson, J. K., Salerno, K. M., Schlesinger, D. R., Le, N. Q., Ko, J. S., & Xia, Z. (2022). Removing forever chemicals via amphiphilic functionalized membranes. Npj Clean Water, 5(1). https:\/\/doi.org\/10.1038\/s41545-022-00193-y<\/a><\/p>\n\n\n\n

[72] Moraczewska-Majkut, K., Kudlek, E., Pieczykolan, B., No\u00adco\u0144, W. K., \u017bbikowska, K., B\u0119dkowski, K., Karolczyk, W., Pyszka, K., & Nowak, N. (2023). Application of membra\u00adne filtration and adsorption processes in the removal of micropollutants released from microplastics. Desalina\u00adtion and Water Treatment, 315, 458\u2013468. https:\/\/doi.org\/10.5004\/dwt.2023.30178<\/a><\/p>\n\n\n\n

[73] Feng, G., Jia, R., Sun, S., Wang, M., Zhao, Q., & Liu, L. (2023). Occurrence and treatment effect assessment of organophosphorus flame retardants in source and drinking water, Jinan, China. Environmental Science and Pollution Research, 30(18), 52830\u201352840. https:\/\/doi.org\/10.1007\/s11356-023-25916-7<\/a><\/p>\n\n\n\n

[74] Ezugbe, E. O., & Rathilal, S. (2020). Membrane Tech\u00adnologies in Wastewater Treatment: A review. Mem\u00adbranes, 10(5), 89. https:\/\/doi.org\/10.3390\/membranes10050089<\/a><\/p>\n\n\n\n

[75] Sillanp\u00e4\u00e4, M., Ncibi, M. C., Matilainen, A., & Veps\u00e4l\u00e4i\u00adnen, M. (2017). Removal of natural organic matter in drinking water treatment by coagulation: A compre\u00adhensive review. Chemosphere, 190, 54\u201371. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.chemosphere.2017.09.113<\/a><\/p>\n\n\n\n

[76] Wang, T., & Liu, T. (2017). Pulse electro-coagulation ap\u00adplication in treating dibutyl phthalate wastewater. Wa\u00adter Science & Technology, 76(5), 1124\u20131131. https:\/\/doi.org\/10.2166\/wst.2017.258<\/a><\/p>\n\n\n\n

[77] Zhao, K., Wang, Y., Du, X., Zhang, X., & Shen, M. (2025). Enhancing the Removal of Diethylhexyl Phthalate from Secondary Effluent Using Guar Gum. Polish Journal of Environmental Studies, 34(4), 4435\u20134444. https:\/\/doi.org\/10.15244\/pjoes\/185503<\/a><\/p>\n\n\n\n

[78] Zoumpouli, G. A., Herron, D., Thornton, A., Jefferson, B., & Campo, P. (2023). The role of coagulation on the fate of PFAS, brominated flame retardants and other tra\u00adce contaminants in tertiary wastewater treatment for phosphorus control. The Science of the Total Environ\u00adment, 887, 163982. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.scitotenv.2023.163982<\/a><\/p>\n\n\n\n

[79] Sravan, J. S., Matsakas, L., & Sarkar, O. (2024). Advances in Biological Wastewater Treatment Processes: Focus on Low-Carbon Energy and Resource Recovery in Biorefi\u00adnery context. Bioengineering, 11(3), 281. https:\/\/doi.org\/10.3390\/bioengineering11030281<\/a><\/p>\n\n\n\n

[80] Khalidi-Idrissi, A., Madinzi, A., Anouzla, A., Pala, A., Mo\u00aduhir, L., Kadmi, Y., & Souabi, S. (2023). Recent advances in the biological treatment of wastewater rich in emer\u00adging pollutants produced by pharmaceutical industrial discharges. International Journal of Environmental Science and Technology, 20(10), 11719\u201311740. https:\/\/doi.org\/10.1007\/s13762-023-04867-z<\/a><\/p>\n\n\n\n

[81] Arman, I., Ansari, K. B., Danish, M., Farooqi, I. H., & Jain, A. K. (2023). Ultrasonic-Assisted Feedstock Disintegra\u00adtion for improved biogas production in anaerobic dige\u00adstion: A review. BioEnergy Research, 16(3), 1512\u20131527. https:\/\/doi.org\/10.1007\/s12155-023-10608-4<\/a><\/p>\n\n\n\n

[82] Ren, L., Guo, Z., Zhang, L., Hu, H., Li, C., Lin, Z., Zhen, Z., & Zhou, J. L. (2023). A novel aerobic denitrifying phospha\u00adte-accumulating bacterium efficiently removes phthalic acid ester, total nitrogen and phosphate from municipal wastewater. Journal of Water Process Engineering, 52, 103532. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.jwpe.2023.103532<\/a><\/p>\n\n\n\n

[83] Kamaraj, Y., Jayathandar, R. S., Dhayalan, S., Subrama\u00adniyan, S., & Punamalai, G. (2021). Biodegradation of di-(2-ethylhexyl) phthalate by novel Rhodococcus sp. PFS1 strain isolated from paddy field soil. Archives of Microbiology, 204(1), 21. https:\/\/doi.org\/10.1007\/s00203-021-02632-9<\/a><\/p>\n\n\n\n

[84] Ji, M., Giangeri, G., Usman, M., Liu, C., Bosaro, M., Sessa, F., Canu, P., Treu, L., & Campanaro, S. (2023). An integra\u00adted Metagenomic-Pangenomic strategy revealed native microbes and magnetic biochar cooperation in plasti\u00adcizer degradation. Chemical Engineering Journal, 468, 143589. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.cej.2023.143589<\/a><\/p>\n\n\n\n

[85] Lin, Z., Yan, Z., Kong, W., Zhou, Y., Xu, Y., Xie, J., Gu, W., Gong, B., Li, Y., & Zhang, C. (2025). Unveiling the simulta\u00adneous organophosphate esters degradation mechanisms in biological wastewater nitrogen removal systems un\u00adder varying phosphorus source conditions: Microbial in\u00adsights and ecological interactions. Journal of Hazardous Materials, 501, 140835. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.jhazmat.2025.140835<\/a><\/p>\n\n\n\n

[86] Felczak, A., Bernat, P., & D\u0142ugo\u0144ski, J. (2013). Biodegra\u00addation of octyltin compounds by Cochliobolus lunatus and influence of xenobiotics on fungal fatty acid com\u00adposition. Process Biochemistry, 49(2), 295\u2013300. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.procbio.2013.12.001<\/a><\/p>\n\n\n\n

[87] Saad, F. N. M., Remlee, N. N., Zakarya, I. A., Kamaruddin, M. A., Izhar, T. N. T., Ibrahim, M. H., Alam, M., Andini, A., Ratnasari, A., Boopathy, R., & Syafiuddin, A. (2022). Phytoremediation potential of Azolla pinnata on water quality and nutrients from agricultural water. Desali\u00adnation and Water Treatment, 271, 38\u201347. https:\/\/doi.org\/10.5004\/dwt.2022.28810<\/a><\/p>\n\n\n\n

[88] Latif, A., Abbas, A., Iqbal, J., Azeem, M., Asghar, W., Ullah, R., Bilal, M., Arsalan, M., Khan, M., Latif, R., Ehsan, M., Abbas, A., Bashir, S., Bashir, S., Khan, K. S., Sun, K., Kang, W., Bashir, F., & Chen, Z. (2023). Remediation of environ\u00admental contaminants through phytotechnology. Water Air & Soil Pollution, 234(3). https:\/\/doi.org\/10.1007\/s11270-023-06112-2<\/a><\/p>\n\n\n\n

[89] Liao, C., Nishikawa, Y., & Shih, Y. (2019). Characteriza\u00adtion of Di-n-Butyl Phthalate Phytoremediation by Gar\u00adden Lettuce (Lactuca sativa L. var. longifolia) through Kinetics and Proteome Analysis. Sustainability, 11(6), 1625. https:\/\/doi.org\/10.3390\/su11061625<\/a><\/p>\n\n\n\n

[90] Wang, Q., Zhao, H., Xu, L., & Wang, Y. (2019). Uptake and translocation of organophosphate flame retar\u00addants (OPFRs) by hydroponically grown wheat (Triti\u00adcum aestivum L.). Ecotoxicology and Environmental Safety, 174, 683\u2013689. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.ecoenv.2019.03.029<\/a><\/p>\n\n\n\n

[91] Poli\u0144ska, W., Kotowska, U., & Karpi\u0144ska, J. (2024). The problem with benzotriazole ultraviolet stabilizers in the environment – are the aquatic plants the solution for them? Industrial Crops and Products, 210, 118050. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.indcrop.2024.118050<\/a><\/p>\n\n\n\n

[92] \u00c7alhan, S. D., G\u00f6rmez, \u00d6., \u015e\u00fck\u00fcroglu, A. A., Sa\u00e7li, B., & G\u00f6z\u00admen, B. (2023). Removal of imipramine using advanced oxidation processes: Degradation products and toxicity evolution. Journal of Environmental Science and Health Part A, 58(4), 359\u2013368. https:\/\/doi.org\/10.1080\/10934529.2023.2187186<\/a><\/p>\n\n\n\n

[93] Iswarya, V., Yuvaraj, T., & Navaneethan, R. (2022). Re\u00adduction of Organic Content in Industrial and Residen\u00adtial Wastewater Using Reverse Osmosis and Advanced Oxidation Method by limiting the Total Suspended So\u00adlids. In 2022 14th International Conference on Mathe\u00admatics, Actuarial Science, Computer Science and Stati\u00adstics (MACS) (p. 1-4). IEEE. https:\/\/doi.org\/10.1109\/MACS56771.2022.10022738<\/a><\/p>\n\n\n\n

[94] Zawadzki, P. (2022). Visible Light\u2013Driven Advanced Oxidation Processes to Remove Emerging Contami\u00adnants from Water and Wastewater: a Review. Water Air & Soil Pollution, 233(9), 374. https:\/\/doi.org\/10.1007\/s11270-022-05831-2<\/a><\/p>\n\n\n\n

[95] Wafi, A., Aji, D., & Khan, M. M. (2025). Recent advances in photocatalysis: From laboratory to market. Results in Chemistry, 18, 102672. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.rechem.2025.102672<\/a><\/p>\n\n\n\n

[96] Estrada-V\u00e1zquez, R., Vaca-Mier, M., Bustos-Terrones, V., Rangel-Peraza, J. G., Loaiza, J. G., & Bustos-Terrones, Y. A. (2023). Assessment of TiO2 and Ag\/TiO2 photocatalysts for domestic wastewater treatment: synthesis, charac\u00adterization, and degradation kinetics analysis. Reaction Kinetics Mechanisms and Catalysis, 137(2), 1085\u20131104. https:\/\/doi.org\/10.1007\/s11144-023-02557-y<\/a><\/p>\n\n\n\n

[97] Liu, K., Wu, T., Xu, L., Zhang, Z., Liu, Z., Wang, L., & Wang, Z. L. (2023). Flexo-photocatalysis in centrosymmetric semiconductors. Nano Research, 17(3), 1173\u20131181. https:\/\/doi.org\/10.1007\/s12274-023-5957-7<\/a><\/p>\n\n\n\n

[98] Tian, J., Wu, S., Liu, S., & Zhang, W. (2022). Photother\u00admal enhancement of highly efficient photocatalysis with bioinspired thermal radiation balance characteristics. Applied Surface Science, 592, 153304. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.apsusc.2022.153304<\/a><\/p>\n\n\n\n

[99] Chung, Y., & Chen, C. (2023). Coupled photocatalysis and Microalgal\u2013Bacterial synergy system for continuously treating aquaculture wastewater containing real ph\u00adthalate esters. Environments, 10(12), 215. https:\/\/doi.org\/10.3390\/environments10120215<\/a><\/p>\n\n\n\n

[100] Ye, J., Liu, J., Li, C., Zhou, P., Wu, S., & Ou, H. (2017). He\u00adterogeneous photocatalysis of tris(2-chloroethyl) phos\u00adphate by UV\/TiO2: Degradation products and impacts on bacterial proteome. Water Research, 124, 29\u201338. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.watres.2017.07.034<\/a><\/p>\n\n\n\n

[101] Karim, A. V., Krishnan, S., & Shriwastav, A. (2022). An overview of heterogeneous photocatalysis for the de\u00adgradation of organic compounds: A special emphasis on photocorrosion and reusability. Journal of the In\u00addian Chemical Society, 99(6), 100480. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.jics.2022.100480<\/a><\/p>\n\n\n\n

[102] Xiao, J., Guo, S., Wang, D., & An, Q. (2024). Fenton-Like reaction: recent advances and new trends. Chemistry – a European Journal, 30(24), e202304337. https:\/\/doi.org\/10.1002\/chem.202304337<\/a><\/p>\n\n\n\n

[103] Mielniczek, A. (2024). Reakcja Fentona i jej mody\u00adfikacje w technologiach ochrony \u015brodowiska. Gaz Woda i Technika Sanitarna, 98(1), 28-32, https:\/\/doi.org\/10.15199\/17.2024.9.4<\/a><\/p>\n\n\n\n

[104] Wongniramaikul, W., Liao, C., & Kanatharana, P. (2007). Diisobutyl phthalate degradation by Fen\u00adton treatment. Journal of Environmental Scien\u00adce and Health Part A, 42(5), 567\u2013572. https:\/\/doi.org\/10.1080\/10934520701244243<\/a><\/p>\n\n\n\n

[105] \u00d6zmen, F. K. (2021). Treatment of organophosphated flame retardants from waters by hydroxyl radical pro\u00adducing processes and toxicity investigation. Desalina\u00adtion and Water Treatment, 224, 216\u2013227. https:\/\/doi.org\/10.5004\/dwt.2021.27190<\/a><\/p>\n\n\n\n

[106] Liu, C., Yan, L., Zhu, L., Yu, Y., Tai, Y., Yu, Y., Liu, Q., & Li, L. (2024). Highly efficient removal of tetrabromobisphenol A by Fenton degradation with iron-modulated zeolite under nanoconfinement. Colloids and Surfaces a Physico\u00adchemical and Engineering Aspects, 698, 134537. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.colsurfa.2024.134537<\/a><\/p>\n\n\n\n

[107] Hoign\u00e9, J. (1988). The Chemistry of Ozone in Water. In: Process Technologies for Water Treatment. Earlier Brown Boveri Symposia. Springer, Boston, MA. https:\/\/doi.org\/10.1007\/978-1-4684-8556-1_11<\/a><\/p>\n\n\n\n

[108] Rame, R., Purwanto, P., & Sudarno, S. (2023). A com\u00adprehensive review on catalytic ozonation: emerging trends and future perspectives. Desalination and Water Treatment, 315, 260\u2013279. https:\/\/doi.org\/10.5004\/dwt.2023.30134<\/a><\/p>\n\n\n\n

[109] Zhang, J., Liu, L., Shi, H., Li, X., & Zhang, X. (2020). Decom\u00adposition of dibutyl phthalate in goat whey solution by different catalytic ozonation treatments: Performance and efficiency. Environmental Technology & Innovation, 20, 101165. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.eti.2020.101165<\/a><\/p>\n\n\n\n

[110] Cristale, J., Ramos, D. D., Dantas, R. F., Machulek, A., Ju\u00adnior, Lacorte, S., Sans, C., & Esplugas, S. (2015). Can ac\u00adtivated sludge treatments and advanced oxidation pro\u00adcesses remove organophosphorus flame retardants? Environmental Research, 144(Pt A), 11\u201318. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.envres.2015.10.008<\/a><\/p>\n\n\n\n

[111] Lovato, M. E., Gilliard, M. B., Cassano, A. E., & Mart\u00edn, C. A. (2014). Kinetics of the degradation of n-butyl benzyl phthalate using O3\/UV, direct photolysis, direct ozona\u00adtion and UV effects. Environmental Science and Pollution Research, 22(2), 909\u2013917. https:\/\/doi.org\/10.1007\/s11356-014-2796-9<\/a><\/p>\n\n\n\n

[112] Sidnell, T., Hurst, J., Lee, J., & Bussemaker, M. J. (2024). Increasing efficiency and treatment volumes for so\u00adnolysis of per- and poly-fluorinated substances, ap\u00adplied to aqueous film-forming foam. Ultrasonics Sono\u00adchemistry, 105, 106866. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.ultsonch.2024.106866<\/a><\/p>\n\n\n\n

[113] Song, S., Xia, M., He, Z., Ying, H., L\u00fc, B., & Chen, J. (2006). Degradation of p-nitrotoluene in aqueous solution by ozonation combined with sonolysis. Journal of Hazar\u00addous Materials, 144(1\u20132), 532\u2013537. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.jhazmat.2006.10.067<\/a><\/p>\n\n\n\n

[114] Roslan, N. N., Lau, H. L. H., Suhaimi, N. a. A., Shahri, N. N. M., Verinda, S. B., Nur, M., Lim, J., & Usman, A. (2024). Recent Advances in advanced oxidation processes for degrading pharmaceuticals in Wastewater\u2014A review. Catalysts, 14(3), 189. https:\/\/doi.org\/10.3390\/catal14030189<\/a><\/p>\n\n\n\n

[115] Psillakis, E., Mantzavinos, D., & Kalogerakis, N. (2003). Monitoring the sonochemical degradation of phthalate esters in water using solid-phase microextraction. Che\u00admosphere, 54(7), 849\u2013857. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.chemosphere.2003.09.039<\/a><\/p>\n\n\n\n

[116] Abdullah, A. M., Quinete, N. S., Gardinali, P., & O\u2019Shea, K. (2020). Investigation of ultrasonically induced degra\u00addation of Tris(2-chloroethyl) phosphate in water. Jour\u00adnal of Environmental Engineering, 146(10). https:\/\/doi.org\/10.1061\/(asce)ee.1943-7870.0001793<\/a><\/p>\n\n\n\n

[117] Perkola, N., Vaalgamaa, S., Jernberg, J., & V\u00e4h\u00e4talo, A. V. (2016). Degradation of artificial sweeteners via direct and indirect photochemical reactions. Environmental Science and Pollution Research, 23(13), 13288\u201313297. https:\/\/doi.org\/10.1007\/s11356-016-6489-4<\/a><\/p>\n\n\n\n

[118] Su, C., Chen, S., Sun, B., Zhang, Z., Li, S., He, Y., & Shan, S. (2025). Investigation on the inhibition of discolora\u00adtion in methyltin mercaptide solution. Russian Journal of Physical Chemistry A, 99(9), 2081\u20132095. https:\/\/doi.org\/10.1134\/s0036024425701535<\/a><\/p>\n\n\n\n

[119] Chen, C., Chen, L., Yao, Y., Artigas, F., Huang, Q., & Zhang, W. (2019). Organotin Release from Polyvinyl Chloride Microplastics and Concurrent Photodegradation in Wa\u00adter: Impacts from Salinity, Dissolved Organic Matter, and Light Exposure. Environmental Science & Technology, 53(18), 10741\u201310752. https:\/\/doi.org\/10.1021\/acs.est.9b03428<\/a><\/p>\n\n\n\n

[120] Chen, L., Wang, Z., Wang, Z., & Gu, X. (2016). Influence of humic acid on the photolysis of triclosan in different dissociation forms. Water Air & Soil Pollution, 227(9). https:\/\/doi.org\/10.1007\/s11270-016-3024-7<\/a><\/p>\n\n\n\n

[121] Hopanna, M., He, K., & Blaney, L. (2025). Photochemi\u00adcal fate of triphenyltin pesticides in engineered UV and UV-H2O2 treatment systems: Reaction kinetics, transfor\u00admation products, and residual toxicity. Journal of Hazar\u00addous Materials, 497, 139542. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.jhazmat.2025.139542<\/a><\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Patryk Piskorski, Justyna Szerement, Beata Kowalska, GWiTS 5\/2026<\/div>\n

…<\/a><\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[98],"class_list":["post-3328","post","type-post","status-publish","format-standard","category-wszystkie_artykuly","tag-5-2026"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3328","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3328"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3328\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3481,"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3328\/revisions\/3481"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3328"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3328"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3328"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}