{"id":1924,"date":"2026-02-19T11:04:27","date_gmt":"2026-02-19T11:04:27","guid":{"rendered":"https:\/\/gwits.pl\/?p=1924"},"modified":"2026-09-07T11:37:23","modified_gmt":"2026-09-07T11:37:23","slug":"1065545gwits20260203","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gwits.pl\/en\/1065545gwits20260203\/","title":{"rendered":"Wody opadowe i \u015bcieki szare \u2013 potencja\u0142 ponownego wykorzystania w budynkach \/ Rainwater and greywater \u2013 the potential for reuse in buildings"},"content":{"rendered":"\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><a href=\"https:\/\/orcid.org\/0000-0001-8461-1092\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Katarzyna Umiejewska <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"16\" height=\"16\" class=\"wp-image-2724\" style=\"width: 16px\" src=\"http:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/ORCID.png\" alt=\"ORCID ID\"><\/a> <sup>1*<\/sup>, <a href=\"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-9731-7092\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Maciej Malarski <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"16\" height=\"16\" class=\"wp-image-2724\" style=\"width: 16px\" src=\"http:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/ORCID.png\" alt=\"ORCID ID\"><\/a> <sup>1<\/sup>, <a href=\"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-6513-2528\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Katarzyna Miszta-Kruk <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"16\" height=\"16\" class=\"wp-image-2724\" style=\"width: 16px\" src=\"http:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/ORCID.png\" alt=\"ORCID ID\"><\/a> <sup>1<\/sup>, <a href=\"https:\/\/orcid.org\/0009-0007-3716-9407\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Piotr H\u0142adki <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"16\" height=\"16\" class=\"wp-image-2724\" style=\"width: 16px\" src=\"http:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/ORCID.png\" alt=\"ORCID ID\"><\/a> <sup>1<\/sup>, <a href=\"https:\/\/orcid.org\/0000-0001-6922-8992\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Monika \u017bubrowska-Sudo\u0142 <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"16\" height=\"16\" class=\"wp-image-2724\" style=\"width: 16px\" src=\"http:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/ORCID.png\" alt=\"ORCID ID\"><\/a> <sup>1<\/sup><br><\/em><\/p>\n\n\n\n<details class=\"wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow\"><summary>Afiliacje:<\/summary>\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><sup>1<\/sup> Wydzia\u0142 In\u017cynierii \u015arodowiska, Politechnika Warszawska<br>* Kontakt \/ Correspondence: <a href=\"mailto:katarzyna.umiejewska@pw.edu.pl\">katarzyna.umiejewska@pw.edu.pl<\/a><\/p>\n<\/details>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br>DOI: <strong>10.65545\/GWITS.2026.02.03<\/strong>, GWiTS 2\/2026, luty2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"http:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/1065545GWITS20260203.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Pobierz PDF<\/a> (Open Access)<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Streszczenie:<\/strong><br>Przedstawiono zagadnienia zwi\u0105zane z odzyskiem i ponownym wykorzystaniem w\u00f3d opadowych i \u015bciek\u00f3w szarych w budynkach. W pierwszym etapie bada\u0144 rozpoznano dost\u0119pne zasoby w\u00f3d opadowych i \u015bciek\u00f3w szarych na podstawie oblicze\u0144 bilansowych dla typowego budynku mieszkalnego. Nast\u0119pnie wyznaczono stopie\u0144 zmieszania tworz\u0105cy \u015bcieki szare. Drugim etapem bada\u0144 by\u0142o okre\u015blenie rzeczywistej jako\u015bci w\u00f3d opadowych i \u015bciek\u00f3w szarych. Na tej podstawie zaproponowano uk\u0142ady do ich podczyszczania. Pozwoli to na zastosowanie tych w\u00f3d do powt\u00f3rnego wykorzystania w budynkach.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>S\u0142owa kluczowe<\/strong>: wody opadowe, \u015bcieki szare, gromadzenie, oczyszczanie, powt\u00f3rne wykorzystanie<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Abstract:<\/strong><br>Issues related to the recovery and reuse of rainwater and graywater in buildings were presented. The first stage of the study identified available rainwater and graywater resources based on balance calculations for a typical residential building. On this basis, the actual degree of mixing that creates greywater was obtained. The next stage of the research was to determine the actual quality of rainwater and greywater and to propose systems for their pre-treatment, which will allow this water to be reused in buildings.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>Keywords:<\/strong> rainwater, greywater, harvesting, treatment, reuse<\/em><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">1.&nbsp; Wst\u0119p<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ca\u0142kowite zasoby s\u0142odkiej wody dost\u0119pne w Polsce s\u0105 stosunkowo niewielkie i charakteryzuj\u0105 si\u0119 zmienno\u015bci\u0105 sezonow\u0105 i regionaln\u0105. Wynosz\u0105 one oko\u0142o 1600 m<sup>3<\/sup> na osob\u0119 rocznie, co jest warto\u015bci\u0105 poni\u017cej poziomu stresu wodnego (1700 m<sup>3<\/sup>). W Europie tylko Czechy, Cypr i Malta maj\u0105 mniejsze zasoby wodne ni\u017c Polska [1]. \u015arednie roczne opady w Warszawie w 2023 r. wynios\u0142y 572,0 mm [2], w por\u00f3wnaniu z 656,2 mm w Polsce [3]. Opady deszczu w Polsce pozwalaj\u0105 na jego gromadzenie, oczyszczanie i ponowne wykorzystanie w gospodarstwach domowych. Zgodnie z polskim prawem, opr\u00f3cz wykorzystania wody deszczowej (zbieranej np. z dach\u00f3w) do nawadniania ogrodu, mycia dr\u00f3g czy chodnik\u00f3w mo\u017cliwe jest r\u00f3wnie\u017c jej magazynowanie w celu ponownego wykorzystania w gospodarstwach domowych np. do sp\u0142ukiwania toalet, prania i innych podobnych cel\u00f3w. Dost\u0119pne badania pokazuj\u0105, \u017ce jako\u015b\u0107 wody deszczowej zale\u017cy mi\u0119dzy innymi od materia\u0142u, z kt\u00f3rego wykonany jest dach, jego po\u0142o\u017cenia i wielko\u015bci, st\u0119\u017cenia zanieczyszcze\u0144 chemicznych w otoczeniu i w wodzie deszczowej, a tak\u017ce pory roku [4]. Wykorzystanie wody opadowej w budynkach wymaga nie tylko odpowiedniej instalacji, ale r\u00f3wnie\u017c ich wst\u0119pnego oczyszczenia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Drugim \u017ar\u00f3d\u0142em wody do ponownego wykorzystania w budynkach mog\u0105 by\u0107 oczyszczone \u015bcieki szare. Procentowy udzia\u0142 mo\u017cliwych do zagospodarowania \u015bciek\u00f3w szarych stanowi oko\u0142o 75% og\u00f3lnej ilo\u015bci \u015bciek\u00f3w z budynku [5]. Aby by\u0142o to mo\u017cliwe konieczne jest wykonanie dualnej instalacji zasilaj\u0105cej \u2013 osobno do wody przeznaczonej do spo\u017cycia i osobno do wody opadowej\/\u015bciek\u00f3w szarych oraz systemu gromadzenia i oczyszczania.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zar\u00f3wno wody opadowe oraz oczyszczone \u015bcieki szare stanowi\u0105 alternatywne \u017ar\u00f3d\u0142o wody w stosunku do wody pobieranej z sieci wodoci\u0105gowej lub z uj\u0119\u0107 lokalnych. Ich wykorzystanie pozwala na ograniczenie zu\u017cycia zasob\u00f3w pierwotnych (wody powierzchniowe oraz wody podziemne) wpisuj\u0105c si\u0119 w wyzwania zr\u00f3wnowa\u017conej gospodarki wodnej. Przyczynia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do zamykania obiegu wody w budynkach, stanowi\u0105c istotny element gospodarki o obiegu zamkni\u0119tym w sektorze budowniczym i wodoci\u0105gowo-kanalizacyjnym. Potencja\u0142 w\u00f3d opadowych i \u015bciek\u00f3w szarych stanowi podwaliny projektu badawczo-rozwojowego, kt\u00f3rego celem jest opracowanie systemu gromadzenia oraz oczyszczania w\u00f3d opadowych, roztopowych i \u015bciek\u00f3w szarych (HYDROSTRATEG-II\/0020\/2023). W artykule przedstawiono pierwsze etapy badawcze przedmiotowego projektu obejmuj\u0105ce:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>koncepcj\u0119 oszacowania ilo\u015bci w\u00f3d opadowych i \u015bciek\u00f3w szarych oraz wielko\u015bci zbiornika do ich gromadzenia,<\/li>\n\n\n\n<li>analiz\u0119 charakterystyki fizyko-chemicznej w\u00f3d opadowych oraz \u015bciek\u00f3w szarych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">2.&nbsp;Oszacowanie ilo\u015bci w\u00f3d opadowych i wielko\u015bci zbiornika do ich gromadzenia<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zgodnie z polskimi przepisami, wody opadowe mog\u0105 by\u0107 gromadzone w zbiornikach. Oszacowanie wielko\u015bci zbiornika w\u00f3d opadowych i roztopowych, kt\u00f3ry przejmie ca\u0142y opad w roku, nale\u017cy wykona\u0107 na podstawie identyfikacji rzeczywistej ilo\u015bci w\u00f3d opadowych i roztopowych. W tym celu konieczna jest informacja dotycz\u0105ca wielko\u015bci opadu, powierzchni, z kt\u00f3rej zbierano opad oraz zapotrzebowania na wod\u0119. Do okre\u015blenia wielko\u015bci opadu, mo\u017cna skorzysta\u0107 z pakietu cyfrowych informacji o nat\u0119\u017ceniach deszcz\u00f3w miarodajnych \u2013 Polski Atlas Nat\u0119\u017ce\u0144 Deszcz\u00f3w \u2013 PANDa oraz og\u00f3lnodost\u0119pnych map klimatycznych Polski opracowanych przez IMGW \u2013 Pa\u0144stwowy Instytut Badawczy (IMGW-PIB). Dla obszaru Polski i wielolecia (1991\u20132020) uzyskano dane dotycz\u0105ce rocznych sum opad\u00f3w atmosferycznych. Tym sposobem powierzchni\u0119 kraju podzielono na rejony z okre\u015blon\u0105 wielko\u015bci\u0105 opadu wieloletniego, co pozwoli\u0142o na obliczenie pojemno\u015bci zbiornika dla dowolnie zlokalizowanej inwestycji na terenie Polski. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kolejnym etapem by\u0142o okre\u015blenie wielko\u015bci sp\u0142ywu z powierzchni dachu. W tym celu przeanalizowano metodologi\u0119 obliczania wielko\u015bci sp\u0142ywu wody opadowej zawart\u0105 w normie [6]. Metodyka ta, zosta\u0142a skonfrontowana z pomiarami rzeczywistej ilo\u015bci uzyskanej wody opadowej w czasie trwania deszczy, na 7 wybranych dachach o znanej powierzchni. Obliczenia modelowe przeprowadzono uwzgl\u0119dniaj\u0105c 12 najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105cych kszta\u0142t\u00f3w dachu wraz z elementami towarzysz\u0105cymi. Wielko\u015bci wsp\u00f3\u0142czynnik\u00f3w sp\u0142ywu przyj\u0119to zgodnie z norm\u0105 PN-92 B-01707 [7]. Z uwagi na zmienno\u015bci opad\u00f3w w zale\u017cno\u015bci od lokalizacji inwestycji oraz r\u00f3\u017cne konstrukcje i materia\u0142y pokrycia dachu (maj\u0105ce wp\u0142yw na obliczeniow\u0105 powierzchni\u0119 dachu), stworzono zale\u017cno\u015bci, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 na dob\u00f3r odpowiedniej kubatury zbiornika na wody opadowe. Za\u0142o\u017cono r\u00f3wnie\u017c, \u017ce wody opadowe b\u0119d\u0105 przede wszystkim przeznaczone na cel sp\u0142ukiwania misek ust\u0119powych, co w rezultacie ma zapewni\u0107 redukcj\u0119 zu\u017cycia wody wodoci\u0105gowej przynajmniej o 20%. Pozosta\u0142a obj\u0119to\u015b\u0107 zgromadzonej wody opadowej i roztopowej, b\u0119dzie mog\u0142a pos\u0142u\u017cy\u0107 na inne cele np. podlewanie zieleni. Rezultatem analiz by\u0142o stworzenie nomogramu doboru zbiornika w\u00f3d opadowych przy uwzgl\u0119dnieniu: powierzchni dachu, opadu \u015bredniorocznego oraz wymaganego zapotrzebowania na wod\u0119 uzale\u017cnionego od ilo\u015bci u\u017cytkownik\u00f3w. Zagadnienie to b\u0119dzie om\u00f3wione w kolejnym artykule.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">3. Oszacowanie ilo\u015bci \u015bciek\u00f3w szarych i wielko\u015bci zbiornika do ich gromadzenia<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W celu okre\u015blenia wymaganej pojemno\u015bci zbiornika \u015bciek\u00f3w szarych przeprowadzono analiz\u0119 \u015bredniego zu\u017cycia oraz zapotrzebowania wody na cele bytowe w Polsce. Zgodnie z zapisami Rozporz\u0105dzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie okre\u015blenia przeci\u0119tnych norm zu\u017cycia wody [8], \u015brednie jednostkowe dobowe zapotrzebowanie na wod\u0119 w budynkach mieszkalnych zale\u017cne jest od wyposa\u017cenia lokali w urz\u0105dzenia i zawiera si\u0119 w przedziale 80\u2013100 dm\u00b3\/(M\u00b7d) dla budynk\u00f3w z lokalnym systemem przygotowania ciep\u0142ej wody u\u017cytkowej oraz 140\u2013160 dm\u00b3\/(M\u00b7d) dla budynk\u00f3w pod\u0142\u0105czonych do zbiorowego systemu ciep\u0142owniczego. Na podstawie zapis\u00f3w Rozporz\u0105dzenia [9] oraz danych zaczerpni\u0119tych z literatury przyj\u0119to \u015brednie zapotrzebowanie na wod\u0119 w ilo\u015bci 120 dm\u00b3\u2044(M\u00b7d). W celu rozpoznania dost\u0119pnych zasob\u00f3w \u015bciek\u00f3w szarych przeprowadzono obliczenia bilansowe jednostkowej produkcji tych \u015bciek\u00f3w dla typowego budynku mieszkalnego w rozr\u00f3\u017cnieniu na urz\u0105dzenia sanitarne (pralka, umywalka, wanna\/prysznic). Analizuj\u0105c struktur\u0119 zu\u017cycia wody w gospodarstwach domowych zaprezentowan\u0105 np. przez Chudzickiego [5] stwierdzono, \u017ce udzia\u0142 \u015bciek\u00f3w szarych wynosi 75,1% w ca\u0142kowitej ilo\u015bci \u015bciek\u00f3w. Struktura \u015bciek\u00f3w szarych przedstawia si\u0119 nast\u0119puj\u0105co: \u015bcieki z umywalki 8,3%, \u015bcieki z wanny 54% i \u015bcieki z prania 12,8%. Na sp\u0142ukiwanie misek ust\u0119powych wykorzystywane jest 20% og\u00f3lnego zu\u017cycia wody, tak wi\u0119c oczyszczone \u015bcieki szare z powodzeniem mog\u0105 pokry\u0107 zapotrzebowanie na wod\u0119 do sp\u0142ukiwania misek ust\u0119powych.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">4.&nbsp; Jako\u015b\u0107 w\u00f3d opadowych<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jako\u015b\u0107 zebranej wody opadowej jest bardzo zmienna i zale\u017cy od rodzaju materia\u0142u z jakiego wykonano dach [9]. Poza rodzajem materia\u0142u, jako\u015b\u0107 gromadzonych z dachu w\u00f3d opadowych zale\u017cy r\u00f3wnie\u017c od intensywno\u015bci opadu, lokalizacji i wymiaru dachu, okresu roku, czasu trwania okres\u00f3w suszy oraz ilo\u015b\u0107 zanieczyszcze\u0144 wychwyconych z atmosfery lub wyp\u0142ukanych z powierzchni zlewni [10]. Eksperymenty dla w\u00f3d opadowych przeprowadzono dla strumieni zbieranych niezale\u017cnie z 7. dach\u00f3w. By\u0142y to dachy: ceramiczny, ceramiczny z panelami PV, metalowy, blaszany, bitumiczny, z tworzywa PVC zlokalizowane w Warszawie i jej okolicach. Zakres analityczny obejmowa\u0142 okre\u015blenie warto\u015bci nast\u0119puj\u0105cych wska\u017anik\u00f3w: pH, przewodnictwo elektrolityczne, kwasowo\u015b\u0107 og\u00f3lna, zasadowo\u015b\u0107 og\u00f3lna barwa, m\u0119tno\u015b\u0107, chlorki, siarczany, \u017celazo og\u00f3lne, azotany (V), azotany (III), jon amonowy, utlenialno\u015b\u0107, ChZT, BZT<sub>5<\/sub>, OWO, UV, ortofosforany, zawiesina og\u00f3lna. Przeprowadzono analizy jako\u015bci w\u00f3d opadowych zebranych z r\u00f3\u017cnych lokalizacji i r\u00f3\u017cnych dach\u00f3w. Wyniki jako\u015bci wody opadowej zebrane w Tabeli 1 potwierdzi\u0142y wp\u0142yw lokalizacji i materia\u0142u, z kt\u00f3rego wykonany jest dach na jako\u015b\u0107 zbieranej wody opadowej. Najwy\u017csz\u0105 zawarto\u015bci\u0105 zwi\u0105zk\u00f3w organicznych (ChZT, utlenialno\u015b\u0107) oraz barw\u0105 cechowa\u0142a si\u0119 woda opadowa pobrana w Warszawie, na Bia\u0142o\u0142\u0119ce. Nale\u017cy jednak zauwa\u017cy\u0107, \u017ce na jako\u015b\u0107 w\u00f3d nie wp\u0142ywa jedynie lokalizacja, poniewa\u017c wody opadowe z dach\u00f3w zlokalizowanych w J\u00f3zefowie mia\u0142y zmienn\u0105 zawarto\u015b\u0107 zwi\u0105zk\u00f3w organicznych. Najlepszej jako\u015bci wod\u0119 zgromadzono z dachu metalowego zlokalizowanego w J\u00f3zefowie. Pobrano r\u00f3wnie\u017c wody opadowe z trzech r\u00f3\u017cnych dach\u00f3w zlokalizowanych w miejscowo\u015bci S\u0142opsk (ceramiczny z panelami PV, metalowy i dach z tworzywa PVC). Wody te znacz\u0105co r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 jako\u015bci\u0105. Z uwagi na jako\u015b\u0107 gromadzonych w\u00f3d opadowych poddano je wst\u0119pnemu oczyszczaniu w procesach filtracji. Filtracj\u0119 prowadzono z pr\u0119dko\u015bci\u0105 5 m\/h dla 5. r\u00f3\u017cnych wype\u0142nie\u0144: filtry w\u0142\u00f3kninowe o wymiarach 1, 20 i 50 \u00b5m piasek 0,8\u20131,4 mm; antracyt 0,25\u20134 mm. Celem filtracji by\u0142o przede wszystkim usuni\u0119cie z wody zawiesiny og\u00f3lnej i m\u0119tno\u015bci. Warto\u015bci tych wska\u017anik\u00f3w, po filtracji, niezale\u017cnie od pochodzenia wody opadowej by\u0142y mniejsze od odpowiednio:15 mg\/l i 10 NTU.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\"><strong>Tabela 1. <\/strong>Jako\u015b\u0107 w\u00f3d opadowych w zale\u017cno\u015bci od lokalizacji i materia\u0142u dachu <br><strong>Table 1.<\/strong> Rainwater quality depending on location and roof material<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table is-style-regular has-small-font-size\"><table><tbody><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Lokalizacja<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Materia\u0142 dachu<\/td><td>pH<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Przewodnictwo [\u00b5S\/cm]<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Barwa [mg\/l]<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">M\u0119tno\u015b\u0107 [NTU]<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Utlenialno\u015b\u0107 [mg\/l]<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">NO2 [mg\/l]<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">NO3 [mg\/l]<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">NH4 [mg\/l]<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">ChZT [mg\/l]<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Warszawa Bia\u0142o\u0142\u0119ka<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Ceramiczny<\/td><td>5,94<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">87,74<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">118,00<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">5,94<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">8,00<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0,05<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0,70<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0,96<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">28,50<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">S\u0142opsk gm. Zabrodzie<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Ceramiczny z panelami PV<\/td><td>6,04<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">32,10<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">112,00<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">8,11<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">7,20<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0,02<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0,20<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0,67<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">25,50<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">S\u0142opsk gm. Zabrodzie<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Metalowy<\/td><td>5,82<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">35,31<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">69,00<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">4,17<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">7,36<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0,01<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0,38<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">1,20<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">22,20<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">S\u0142opsk gm. Zabrodzie<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Tworzywo PVC<\/td><td>5,85<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">26,75<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">75,00<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">5,34<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">6,40<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0,01<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0,29<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">1,26<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">18,90<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Warszawa J\u00f3zef\u00f3w<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Metalowy<\/td><td>6,18<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">50,29<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">37,00<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">2,48<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">2,40<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0,02<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0,40<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0,47<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">6,76<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Warszawa J\u00f3zef\u00f3w<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Bitumiczny<\/td><td>6,51<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">54,57<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">50,00<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">3,88<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">4,64<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0,02<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0,28<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0,54<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">17,60<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">5.&nbsp; Jako\u015b\u0107 \u015bciek\u00f3w szarych<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jako\u015b\u0107 surowych \u015bciek\u00f3w szarych oceniano poprzez okre\u015blenie warto\u015bci nast\u0119puj\u0105cych wska\u017anik\u00f3w: pH, przewodnictwo elektrolityczne, kwasowo\u015b\u0107 og\u00f3lna, zasadowo\u015b\u0107 og\u00f3lna barwa, m\u0119tno\u015b\u0107, chlorki, siarczany, \u017celazo og\u00f3lne, azotany (V), azotany (III), jon amonowy, utlenialno\u015b\u0107, ChZT, BZT<sub>5<\/sub>, OWO, UV, ortofosforany, zawiesina og\u00f3lna. Przeprowadzone badania jako\u015bci trzydziestu pr\u00f3b, wykaza\u0142y, \u017ce sk\u0142ad \u015bciek\u00f3w szarych jest bardzo zmienny. W tabeli 2 przedstawiono wyniki przyk\u0142adowej serii badawczej obejmuj\u0105cej strumienie \u015bciek\u00f3w z wanny, umywalki i pralki oraz strumienia zmieszanego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size wp-block-paragraph\"><strong>Tabela 2. <\/strong>Wybrane wska\u017aniki jako\u015bci \u015bciek\u00f3w z wanny, umywalki, pralki i strumienia zmieszanego<br><strong>Table 2.<\/strong> Selected quality parameters of wastewater from bathtubs, washbasins, washing machines and mixed flows<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table has-small-font-size\"><table><tbody><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Miejsce poboru<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">pH<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Przewodnictwo [\u00b5S\/cm]<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">M\u0119tno\u015b\u0107 [NTU]<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Utlenialno\u015b\u0107 [mg\/l]<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">BZT<sub>5<\/sub> [mg\/l]<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">ChZT [mg\/l]<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">UV [cm<sup>-1<\/sup>]<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Wanna<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">7,48<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">633<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">5,86<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">7,04<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">17,5<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">32,8<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0,091<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Umywalka<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">7,15<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">1081<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">54<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">28,4<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">98,7<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">286<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0,363<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Pralka<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">8,91<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">2260<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">705<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">188<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">609,8<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">2077<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0,697<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\u015acieki zmieszane<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">7,72<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">948<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">85,4<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">33,6<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\u2013<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\u2013<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0,219<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Analiza jako\u015bci fizyko-chemicznej \u015bciek\u00f3w szarych wskazuje, \u017ce wymagaj\u0105 one proces\u00f3w oczyszczania przed ich powt\u00f3rnym wykorzystaniem w budynkach. Zastosowano procesy: filtracji, koagulacji obj\u0119to\u015bciowej i dezynfekcji. Filtracj\u0119 \u015bciek\u00f3w szarych prowadzono przy pr\u0119dko\u015bci 5 m\/h dla 9 r\u00f3\u017cnych wype\u0142nie\u0144 filtr\u00f3w: siatkowe o wymiarach 50, 100, 150 \u00b5m; sznurkowe 20, 50, 100 \u00b5m; w\u0142\u00f3kninowe 20, 50 \u00b5m; piasek 0,8\u20131,4 mm. Dla strumieni \u015bciek\u00f3w szarych przeprowadzono 30 eksperyment\u00f3w filtracji. Proces filtracji nie dawa\u0142 zadawalaj\u0105cych rezultat\u00f3w. Jest on jednak istotny, gdy\u017c pozwala na wst\u0119pne oczyszczenie \u015bciek\u00f3w szarych przed kolejnymi procesami technologicznymi. Dodatkowo przeprowadzono eksperymenty maj\u0105ce na celu por\u00f3wnanie r\u00f3\u017cnych wype\u0142nie\u0144 pod k\u0105tem ich efektywnego czasu pracy. Na ich podstawie wytypowano filtr sznurkowy i piaskowy jako etap wst\u0119pnego podczyszczania przed koagulacj\u0105 obj\u0119to\u015bciow\u0105 i dezynfekcj\u0105 (zapewniaj\u0105 zar\u00f3wno redukcj\u0119 wska\u017anik\u00f3w zanieczyszcze\u0144, oraz pozwalaj\u0105 na d\u0142u\u017cszy czas pracy).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Badania nad procesem koagulacji obj\u0119to\u015bciowej rozpocz\u0119to od sprawdzenia skuteczno\u015bci dzia\u0142ania 20 koagulant\u00f3w. W eksperymentach analizowano r\u00f3\u017cne dawki koagulant\u00f3w oraz r\u00f3\u017cne czasy trwania szybkiego i wolnego mieszania. Na ich podstawie wybrano 7 koagulant\u00f3w, dla kt\u00f3rych przeprowadzono po 3 eksperymenty dla dawek w zakresie 0,1\u20130,25 ml\/l. Po procesie koagulacji obj\u0119to\u015bciowej realizowano proces sedymentacji (t=10 min) oraz filtracji pospiesznej (v=5 m\/h). Zmniejszenie m\u0119tno\u015bci i st\u0119\u017cenia zawiesiny poni\u017cej warto\u015bci odpowiednio 15 mg\/l i 10 NTU uzyskano dla 3 koagulant\u00f3w (Rys.1).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"472\" src=\"http:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/1065545GWITS20260203_R1-1024x472.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1941\" style=\"aspect-ratio:2.169640406258578;width:566px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/1065545GWITS20260203_R1-1024x472.jpg 1024w, https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/1065545GWITS20260203_R1-300x138.jpg 300w, https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/1065545GWITS20260203_R1-768x354.jpg 768w, https:\/\/gwits.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/1065545GWITS20260203_R1.jpg 1484w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong>Rys. 1.<\/strong> M\u0119tno\u015b\u0107 i zawiesina \u015bciek\u00f3w szarych przed i po koagulacji<br><strong>Fig. 1<\/strong>. Turbidity and suspended solids in grey wastewater before and after coagulation<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na podstawie przeprowadzonych bada\u0144 wyci\u0105gni\u0119to wniosek, \u017ce proces koagulacji obj\u0119to\u015bciowej powinien by\u0107 jednym z proces\u00f3w jednostkowych przed procesem dezynfekcji. Szczeg\u00f3\u0142owe om\u00f3wienie wynik\u00f3w prac badawczych nad oczyszczaniem \u015bciek\u00f3w szarych b\u0119dzie przedmiotem kolejnego artyku\u0142u.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">6.&nbsp; Podsumowanie<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pierwszy etap realizacji projektu potwierdzi\u0142 wysoki potencja\u0142 w\u00f3d opadowych oraz \u015bciek\u00f3w szarych jako alternatywnych \u017ar\u00f3de\u0142 wody w budynkach. Wykazano, \u017ce modelowanie matematyczne daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 wiarygodnej predykcji z jednej strony ich ilo\u015bci, z drugiej zapotrzebowania na wod\u0119 z uwzgl\u0119dnieniem r\u00f3\u017cnego sposobu jej wykorzystania. Na podstawie wynik\u00f3w analizy fizyko-chemicznej wytypowano jednostkowe procesy oczyszczania, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 weryfikowane empirycznie, oraz zaplanowano eksperymenty maj\u0105ce na celu okre\u015blenie wp\u0142ywu gromadzenia w\u00f3d opadowych oraz \u015bciek\u00f3w szarych na ich jako\u015b\u0107. Dalsze prace badawcze obejmowa\u0107 b\u0119d\u0105 r\u00f3wnie\u017c: i) por\u00f3wnanie efektywno\u015bci r\u00f3\u017cnych metod dezynfekcji (chlorowanie przy wykorzystaniu chlorynu I sodu, ozonowanie i promieniowanie UV), ii) por\u00f3wnanie podatno\u015bci r\u00f3\u017cnych strumieni \u015bciek\u00f3w szarych na rozk\u0142ad biologiczny oraz iii) monitoring zawarto\u015bci mikroplastik\u00f3w w \u015bciekach szarych oraz wodach opadowych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rezultatem projektu b\u0119dzie opracowanie systemu gromadzenia i oczyszczania w\u00f3d opadowych, roztopowych i \u015bciek\u00f3w szarych, charakteryzuj\u0105cego si\u0119 prostot\u0105, \u0142atwo\u015bci\u0105 obs\u0142ugi a zarazem wysok\u0105 niezawodno\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"mh-excerpt\">Katarzyna Umiejewska, Maciej Malarski, Katarzyna Miszta-Kruk, Piotr H\u0142adki, Monika \u017bubrowska-Sudo\u0142, GWiTS 2\/2026<\/div>\n<p> <a class=\"mh-excerpt-more\" href=\"https:\/\/gwits.pl\/en\/1065545gwits20260203\/\" title=\"Wody opadowe i \u015bcieki szare \u2013 potencja\u0142 ponownego wykorzystania w budynkach \/ Rainwater and greywater \u2013 the potential for reuse in buildings\"> &#8230;<\/a><\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[79],"class_list":["post-1924","post","type-post","status-publish","format-standard","category-wszystkie_artykuly","tag-2-2026"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1924","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1924"}],"version-history":[{"count":18,"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1924\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3285,"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1924\/revisions\/3285"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1924"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1924"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1924"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}