{"id":1158,"date":"2025-07-01T12:05:00","date_gmt":"2025-07-01T12:05:00","guid":{"rendered":"https:\/\/gwits.pl\/?p=1158"},"modified":"2026-02-25T23:09:09","modified_gmt":"2026-02-25T23:09:09","slug":"jakosc-powietrza-w-regionach-gorskich-studium-przypadku-gminy-rajcza-polska-air-quality-in-mountain-regions-a-case-study-of-rajcza-municipality-poland","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gwits.pl\/en\/jakosc-powietrza-w-regionach-gorskich-studium-przypadku-gminy-rajcza-polska-air-quality-in-mountain-regions-a-case-study-of-rajcza-municipality-poland\/","title":{"rendered":"Jako\u015b\u0107 powietrza w regionach g\u00f3rskich: studium przypadku gminy Rajcza, Polska \/ Air quality in mountain regions: a case study of Rajcza Municipality, Poland"},"content":{"rendered":"\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br><em><a href=\"https:\/\/orcid.org\/0000-0001-6659-4452\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Ewa Szaty\u0142owicz<\/a>, Szymon Juraszek, Marlena Chrabo\u0142owska, <a href=\"https:\/\/orcid.org\/0000-0003-4005-4065\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Anna Siemieniuk<\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">DOI: <strong>10.15199\/17.2025.7-8.5<\/strong>,&nbsp;GWiTS 7-8\/2025, lipiec-sierpie\u0144&nbsp;2025<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/gazwoda.pl\/wp-content\/uploads\/Openaccess\/2025\/1015199172025785.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Pobierz PDF<\/a> (Open Access)<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Streszczenie:<\/strong><br>Artyku\u0142 ocenia jako\u015b\u0107 powietrza w g\u00f3rskiej gminie Rajcza w Polsce, koncentruj\u0105c si\u0119 na zanieczyszczeniu py\u0142ami zawieszonymi (PM2.5 i PM10) w okresie od wrze\u015bnia do grudnia 2023 roku. Podkre\u015bla, \u017ce cho\u0107 rozw\u00f3j przemys\u0142owy poprawi\u0142 jako\u015b\u0107 \u017cycia, to przyczyni\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do powa\u017cnych problem\u00f3w \u015brodowiskowych, takich jak zanieczyszczenie powietrza, zw\u0142aszcza przez PM2.5 i PM10, kt\u00f3re stanowi\u0105 zagro\u017cenie dla zdrowia. Analiza jako\u015bci powietrza uwzgl\u0119dnia sezonowe zmiany i wp\u0142yw warunk\u00f3w meteorologicznych, g\u0142\u00f3wnie temperatury i wilgotno\u015bci, na st\u0119\u017cenie PM. Wskazuje lokalne \u017ar\u00f3d\u0142a ogrzewania i ruch drogowy jako kluczowe czynniki przyczyniaj\u0105ce si\u0119 do zanieczyszczenia w gminie. Badanie podkre\u015bla znaczenie monitorowania jako\u015bci powietrza w celu ochrony zdrowia publicznego i \u015brodowiska, opowiadaj\u0105c si\u0119 za dzia\u0142aniami maj\u0105cymi na celu redukcj\u0119 emisji i popraw\u0119 jako\u015bci powietrza.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>S\u0142owa kluczowe:<\/strong> zanieczyszczenie powietrza, ochrona atmosfery, py\u0142 zawieszony, tereny g\u00f3rskie, jako\u015b\u0107 powietrza<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Abstract:<br><\/strong>The article assesses air quality in the mountainous Rajcza commune in Poland, focusing on particulate matter (PM2.5 and PM10) pollution from September to December 2023. It highlights that while industrial development has improved life, it has also led to significant environmental problems like air pollution, especially from PM2.5 and PM10, which pose health risks. The study analyzes air quality, noting seasonal variations and the influence of meteorological conditions, mainly temperature and humidity, on PM concentrations. It identifies local heating sources and traffic as key contributors to pollution in the commune. The study underscores the importance of monitoring air quality to protect public health and the environment, advocating for measures to reduce emissions and improve air quality.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>Keywords:<\/strong> air pollution, atmosphere protection, suspended dust, mountainous areas, air quality<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bibliografia<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[1] Angaye T. C. 2018. \u201eAssessment of the fate and intensity of particulate matter associated with playgrounds in traffic-congested areas of Yenagoa metropolis, Nigeria\u201d. MOJ Toxicology 4 (6).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[2] Han Y., Zhang Q., Li V. O. K., Lam J. C. K. 2022. \u201eDeep-air: a hybrid CNN-LSTM framework for air quality modeling in metropolitan cities\u201d7, IEEE Access 10, 1-24.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[3] Hime N. J., Marks G. B., Cowie C. T. 2018. \u201eA Comparison of the Health Effects of Ambient Particulate Matter Air Pollution from Five Emission Sources\u201d. International Journal of Environmental Research and Public Health 8;15(6):1206.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[4] Kleczkowski P. 2020. \u201eSmog w Polsce, przyczyny, skutki, przeciwdzia\u0142anie\u201d. Wydawnictwo PWN, Warszawa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[5] Kostrz M., Satora P. 2017. \u201eThe Compounds Responsible for Air Pollution\u201d. Ecological Engineering &amp; Environmental Technology 18(6), 89-95.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[6] Krzeszowiak J., Pawlas K. 2018. \u201ePy\u0142 zawieszony (PM2,5 oraz PM10), w\u0142a\u015bciwo\u015bci oraz znaczenie epidemiologiczne ekspozycji kr\u00f3tko-i d\u0142ugookresowej dla chor\u00f3b uk\u0142adu oddechowego oraz kr\u0105\u017cenia\u201d. Medycyna \u015arodowiskowa \u2013 Environmental Medicine 18(2), 66-73.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[7] Lepeule J., Laden F., Dockery D. W., Schwartz J. 2012. \u201eChronic exposure to fine particles and mortality: an extended follow-up of the harvard six cities study from 1974 to 2009\u201d. Environmental Health Perspectives 120 (7): 965-970.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[8] Lis A., Ujma A. 2016. \u201eRedukcja emisji py\u0142\u00f3w zawieszonych w wyniku poprawy izolacyjno\u015bci cieplnej przegr\u00f3d i zmiany no\u015bnika energii\u201d. Budownictwo o Zoptymalizowanym Potencjale Energetycznym nr 1(17), 47-54.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[9] Rong Z., Erkin N., Chen Y., Bake B. 2024. \u201eAnalysis of annual average daily concentration of PM2.5 particles in Rumqi and prediction of average daily concentration in the next 5 years based on time series model\u201d. Second International Conference on Environmental Remote Sensing and Geographic Information Technology (ERSGIT 2023) 4.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[10] Sala S., Zinko I. 2010. \u201eWybrane problemy zanieczyszcze\u0144 powietrza\u201d. Rocznik \u015awi\u0119tokrzyski. Seria B. Nauki Przyrodnicze. Kieleckie Towarzystwo Naukowe 31, 74-83.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[11] Sun Y., Ren G., Liu Y., Liu J., Li Y., Lu A., Ding H. 2023. \u201eMineral composition and photochemical reactivity of suspended particulate matters in the euphotic zones of China\u2019s nearshore and estuarine regions\u201d. Minerals 13 (4): 552.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[12] Tian X., Cui K., Sheu H., Hsieh Y., Yu F. 2021. \u201eEffects of rain and snow on the air quality index, PM2.5 levels, and dry deposition flux of PCDD\/ Fs\u201d. Aerosol and Air Quality Research 21 (8): 210158.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[13] Urz\u0105d Gminy Rajcza. 2020. \u201eProgram Ochrony \u015arodowiska dla Gminy Rajcza na lata 2020-2023 z perspektyw\u0105 do roku 2026\u201d. Za\u0142\u0105cznik do uchwa\u0142y Nr XXII\/142\/2020 Rady Gminy Rajcza z dnia 29 maja 2020 r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[14] Urz\u0105d Gminy Rajcza. 2023. \u201eRaport o stanie Gminy Rajcza za 2022 rok\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[15] Wellenius G. A., Bateson T. F., Mittleman M. A., Schwartz J. 2005. \u201eParticulate air pollution and the rate of hospitalization for congestive heart failure among medicare beneficiaries in Pittsburgh, Pennsylvania\u201d. American Journal of Epidemiology 161 (11): 1030-1036.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[16] Wielgosi\u0144ski G., Zarzycki R. 2018. \u201eTechnologie i procesy ochrony powietrza\u201d. Wydawnictwo PWN, Warszawa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[17] Zhan C., Xie M., Lu H., Liu B., Wu Z., Wang T., Li S. 2023. \u201eImpacts of urbanization on air quality and the related health risks in a city with complex terrain\u201d. Atmospheric Chemistry and Physics 23 (1): 771-788.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"mh-excerpt\">Ewa Szaty\u0142owicz, Szymon Juraszek, Marlena Chrabo\u0142owska, Anna Siemieniuk<\/div>\n<p> <a class=\"mh-excerpt-more\" href=\"https:\/\/gwits.pl\/en\/jakosc-powietrza-w-regionach-gorskich-studium-przypadku-gminy-rajcza-polska-air-quality-in-mountain-regions-a-case-study-of-rajcza-municipality-poland\/\" title=\"Jako\u015b\u0107 powietrza w regionach g\u00f3rskich: studium przypadku gminy Rajcza, Polska \/ Air quality in mountain regions: a case study of Rajcza Municipality, Poland\"> &#8230;<\/a><\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[37,38,39],"class_list":["post-1158","post","type-post","status-publish","format-standard","category-wszystkie_artykuly","tag-7-8-2025","tag-7-2025","tag-8-2025"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1158","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1158"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1158\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2644,"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1158\/revisions\/2644"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1158"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1158"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1158"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}