{"id":1149,"date":"2025-09-01T12:04:00","date_gmt":"2025-09-01T12:04:00","guid":{"rendered":"https:\/\/gwits.pl\/?p=1149"},"modified":"2026-02-24T23:56:20","modified_gmt":"2026-02-24T23:56:20","slug":"odzysk-ciepla-ze-sciekow-przeglad-literatury-wastewater-heat-recovery-literature-study","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gwits.pl\/en\/odzysk-ciepla-ze-sciekow-przeglad-literatury-wastewater-heat-recovery-literature-study\/","title":{"rendered":"Odzysk ciep\u0142a ze \u015bciek\u00f3w \u2013 przegl\u0105d literatury \/ Wastewater Heat Recovery \u2013 Literature Study"},"content":{"rendered":"\n
\n\n\n\n

Katarzyna Stokowiec<\/a>, Paulina Berezowska-Kominek<\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n

DOI: 10.15199\/17.2025.9.4<\/strong>, GWiTS 9\/2025, wrzesie\u0144 2025<\/p>\n\n\n\n

Pobierz PDF<\/a> (Open Access)<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Streszczenie:
<\/strong>Odzysk ciep\u0142a ze \u015bciek\u00f3w staje si\u0119 coraz bardziej istotnym elementem nowoczesnych strategii zarz\u0105dzania zasobami energetycznymi i \u015brodowiskowymi. W obliczu globalnych wyzwa\u0144, zwi\u0105zanych ze zmianami klimatycznymi oraz rosn\u0105cymi kosztami energii, poszukiwanie innowacyjnych rozwi\u0105za\u0144 technologicznych nabiera priorytetowego znaczenia. \u015acieki, kt\u00f3re przez lata by\u0142y postrzegane jedynie jako odpad, stanowi\u0105 obecnie cenne \u017ar\u00f3d\u0142o energii cieplnej. Wykorzystanie tego potencja\u0142u wymaga jednak odpowiednich technologii oraz skutecznych strategii wdro\u017ceniowych. Artyku\u0142 stanowi przegl\u0105d literatury naukowej dotycz\u0105cej technologii odzysku ciep\u0142a ze \u015bciek\u00f3w. Om\u00f3wiono rozwi\u0105zania, strategie oraz korzy\u015bci wynikaj\u0105ce z wdro\u017cenia system\u00f3w odzysku ciep\u0142a. Przeanalizowano znaczenie energetyki w gospodarce wodno-kanalizacyjnej, zwracaj\u0105c uwag\u0119 na wysokie zu\u017cycie energii przez oczyszczalnie \u015bciek\u00f3w oraz wyzwania zwi\u0105zane z redukcj\u0105 emisji gaz\u00f3w cieplarnianych i popraw\u0105 efektywno\u015bci energetycznej. Szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 po\u015bwi\u0119cono \u015bciekom jako \u017ar\u00f3d\u0142u ciep\u0142a odpadowego, przedstawiaj\u0105c technologie odzysku ciep\u0142a oraz przyk\u0142ady ich zastosowania w r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach systemu kanalizacyjnego. Podkre\u015blono znaczenie zwi\u0119kszania efektywno\u015bci energetycznej i zr\u00f3wnowa\u017conego zarz\u0105dzania zasobami, a tak\u017ce wskazano na istniej\u0105ce luki badawcze oraz mo\u017cliwo\u015bci dalszego rozwoju tej dziedziny.<\/p>\n\n\n\n

S\u0142owa kluczowe:<\/strong> odzysk ciep\u0142a, \u015bcieki jako dolne \u017ar\u00f3d\u0142o ciep\u0142a, pompy ciep\u0142a, efektywno\u015b\u0107 energetyczna<\/p>\n\n\n\n

Abstract:
<\/strong>Wastewater heat recovery is becoming an increasingly important aspect in modern strategies for energy and environmental resources management. The global challenges are strongly related to climate change and rising energy costs. With respect to them, the search for innovative technological solutions is gaining its priority. For years, wastewater has only been seen as a waste. Presently it is recognized as a valuable source of thermal energy. However, harnessing this potential requires the right technologies and effective implementation strategies. The paper presents a review of the scientific knowledge on heat recovery technologies from wastewater. It discusses various solutions, strategies, and the benefits of implementing heat recovery systems. The paper analyzes the role of energy from water and wastewater sector, highlighting the high energy consumption of wastewater treatment plants and the challenges associated with reducing greenhouse gas emissions and improving energy efficiency. Particular attention is given to wastewater as a waste heat source, presenting heat recovery technologies along with examples of their application in various parts of the sewage system. The importance of improving energy efficiency and sustainable resource management is emphasized. What is more existing research gaps and opportunities for further development in this field are identified.<\/p>\n\n\n\n

Keywords: <\/strong>heat recovery, wastewater as a low-temperature heat source, heat pumps, energy efficiency<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Bibliografia<\/strong><\/p>\n\n\n\n

[1] Borek A., Wr\u00f3blewski E. 2021.Prawne Aspekty Adaptacji Do Zmian Klimatu Z Perspektywy UNFCCC I Prawa Krajowego. Adaptacja Do Zmian Klimatu Na Gruncie Porozumienia Paryskiego (PP).<\/p>\n\n\n\n

[2] Carter NT. Energy-Water Nexus: The Water Sector\u2019s Energy Use.; 2017. Accessed April 2, 2024. www.crs.gov<\/a><\/p>\n\n\n\n

[3] Ciepli\u0144ski J.2020.Rozprawa Doktorska Analiza Wybranych Czynnik\u00f3w Determinuj\u0105cych Energoch\u0142onno\u015b\u0107 \u015arednich, Sekwencyjnych Oczyszczalni \u015aciek\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

[4] Departament Rolnictwa i \u015arodowiska. Ochrona \u015arodowiska w 2023 r.; 2024.<\/p>\n\n\n\n

[5] Dziennik Urz\u0119dowy Unii Europejskiej. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008\/98\/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpad\u00f3w oraz uchylaj\u0105ca niekt\u00f3re dyrektywy. 2008;L 312\/3. doi: https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.biortech.2018.07.111<\/a><\/p>\n\n\n\n

[6] Dziennik Urz\u0119dowy Unii Europejskiej. Rozporz\u0105dzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) w sprawie ustanowienia ram na potrzeby osi\u0105gni\u0119cia neutralno\u015bci klimatycznej i zmiany rozporz\u0105dze\u0144 (WE) nr 401\/2009 i (UE) 2018\/1999 (Europejskie prawo o klimacie). Published online June 30, 2021.<\/p>\n\n\n\n

[7] Dziennik Ustaw. Rozporz\u0105dzenie Ministra Budownictwa w Sprawie Sposobu Realizacji Obowi\u0105zk\u00f3w Dostawc\u00f3w \u015aciek\u00f3w Przemys\u0142owych Oraz Warunk\u00f3w Wprowadzania \u015aciek\u00f3w Do Urz\u0105dze\u0144 Kanalizacyjnych.<\/p>\n\n\n\n

[8] ENN News. Oslo odzyskuje ciep\u0142o ze \u015bciek\u00f3w. 2006. https:\/\/www.wodkaneko.pl\/wiadomosci-i-komunikaty\/oslo-odzyskuje-cieplo-ze-sciekow-41105-10<\/a><\/p>\n\n\n\n

[9] European Union. Municipality-Led Circular Economy Case Studies In Partnership with the Climate KIC Circular City Project.; 2018.<\/p>\n\n\n\n

[10] Faladori P., Vaccari M., Vitali F. Energy audit in small wastewater treatment plants: methodology, energy consumption indicators and lesson learned. In: Water, Science and Technology. Vol 72(6). IWA World Congress on Water, Climate and Energy; 2015:1007-1015. doi: DOI: 10.2166\/ wst.2015.306.<\/p>\n\n\n\n

[11] Funamizu N., Iida M., Sakakura Y., Takakuwa T. Reuse of heat energy in wastewater: implementation examples in Japan. Water Science and Technology. 2001 ;43:277-286. doi: https:\/\/doi.org\/10.2166\/wst.2001.0640<\/a><\/p>\n\n\n\n

[12] G\u0142odniok M., \u017boga\u0142a A., Darul H., Zawartka P. Municipal wastewater as an source of waste heat \u2013 Case Study. In\u017cynieria Ekologiczna. 2016;(49):208-212. doi:10.12912\/23920629\/64525.<\/p>\n\n\n\n

[13] G\u00f3rski J., D. Matuszewska. Mo\u017cliwo\u015bci pozyskiwania ciep\u0142a odpadowego ze \u015bciek\u00f3w i system\u00f3w kanalizacji. In\u017cynieria \u015arodowiska. Published online 2013:21-28. www.industrialfurnaces.pl,www.ppik.pl<\/a><\/p>\n\n\n\n

[14] Ip K., She K., Adeyeye K. Life-cycle impacts of shower water waste heat recovery: case study of an installation at a university sport facility in the UK. Environmental Science and Pollution Research. 2018;25(20):19247- 19258. doi:10.1007\/s11356-017-0409-0.<\/p>\n\n\n\n

[15] Jiang H., Hua M., Zhang J., et al. Sustainability efficiency assessment of wastewater treatment plants in China: A data envelopment analysis based on cluster benchmarking. J Clean Prod. 2020;244. doi: https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.jclepro.2019.118729<\/a><\/p>\n\n\n\n

[16] Kirchem D., \u00c1. Lynch M., Bertsch V., Casey E. Modelling demand response with process models and energy systems models: Potential applications for wastewater treatment within the energy-water nexus. Appl Energy. 2020;260. doi: https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.apenergy.2019.114321<\/a><\/p>\n\n\n\n

[17] Komisja Europejska. Przyczyny zmian klimatu. Accessed March 24, 2024. https:\/\/climate.ec.europa.eu\/climate-change\/causes-climate-change_pl<\/a><\/p>\n\n\n\n

[18] Kordana S., Pochwat K., S\u0142y\u015b D., Starzec M. Opportunities and threats of implementing drain water heat recovery units in Poland. Resources. 2019;8(2). doi:10.3390\/resources8020088.<\/p>\n\n\n\n

[19] Kowalik R., Grdulska A. 2021. \u201dAnaliza odzysku ciep\u0142a ze \u015bciek\u00f3w przy wykorzystaniu pompy ciep\u0142a na wybranym przyk\u0142adzie\u201d. Gaz, Woda i Technika Sanitarna.;1(1-2):24-27. doi:10.15199\/17.2021.1-2.5.<\/p>\n\n\n\n

[20] Liu Y-J., Gu J., Liu Y. Energy self-sufficient biological municipal wastewater reclamation: Present status, challenges and solutions forward. Bioresour Technol. 2018; 269:513-519. doi: https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.biortech.2018.08.104<\/a><\/p>\n\n\n\n

[21] Longo S., Mauricio-Iglesias M., Soares A., et al. ENERWATER \u2013 A standard method for assessing and improving the energy efficiency of wastewater treatment plants. Appl Energy. 2019; 242:897-910. doi: https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.apenergy.2019.03.130<\/a><\/p>\n\n\n\n

[22] Lorenzo-Toja Y., V\u00e1zquez-Rowe I., Chenel S., Mar\u00edn-Navarro D., Teresa Moreira M., Feijoo G. Eco-efficiency analysis of Spanish WWTPs using the LCA + DEA method. Water Res. 2015; 68:651-666. doi: https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.watres.2014.10.040<\/a><\/p>\n\n\n\n

[23] Lu H., Price L., Zhang Q. Capturing the invisible resource: Analysis of waste heat potential in Chinese industry. Appl Energy. 2016; 161:497-511. doi:doi.org\/10.1016\/j.apenergy.2015.10.060.<\/p>\n\n\n\n

[24] Lu L., Guest J.S., Peters C.A., Zhu X., Rau G.H., Ren Z.J. Wastewater treatment for carbon capture and utilization. Nat Sustain. 2018; 1:750-758. doi: https:\/\/doi.org\/10.1038\/s41893-018-0187-9<\/a><\/p>\n\n\n\n

[25] Mas\u0142o\u0144 A. 2017. \u201dEnergoch\u0142onno\u015b\u0107 wybranych oczyszczalni \u015bciek\u00f3w zlokalizowanych w po\u0142udniowo-wschodniej Polsce\u201d. In\u017cynieria i Ochrona \u015arodowiska.;20(3):331. doi:10.17512\/ios.2017.3.5.<\/p>\n\n\n\n

[26] Mas\u0142o\u0144 A., Czarnota J., Szczyrba P., Szaja A., Szul\u017cyk-Cieplak J., \u0141ag\u00f3d G.2024.\u201d Assessment of Energy Self-Sufficiency of Wastewater Treatment Plants\u2014A Case Study from Poland\u201d. Energies (Basel). 17(5). doi:10.3390\/en17051164<\/p>\n\n\n\n

[27] Mazhar A.R., Liu S., Shukla A. 2018.\u201dA key review of non-industrial greywater heat harnessing\u201d. Energies (Basel).11(2). doi:10.3390\/en11020386.<\/p>\n\n\n\n

[28] Minister Gospodarki Morskiej i \u017beglugi \u015ar\u00f3dl\u0105dowej: M. Gr\u00f3barczyk. Rozporz\u0105dzenie z Dnia 12 Lipca 2019 r. w Sprawie Substancji Szczeg\u00f3lnie Szkodliwych Dla \u015arodowiska Wodnego Oraz Warunk\u00f3w, Jakie Nale\u017cy Spe\u0142ni\u0107 Przy Wprowadzaniu Do W\u00f3d Lub Do Ziemi \u015aciek\u00f3w, a Tak\u017ce Przy Odprowadzaniu W\u00f3d Opadowych Lub Roztopowych W\u00f3d Lub Do Urz\u0105dze\u0144 Wodnych.; 2019.<\/p>\n\n\n\n

[29] Ministerstwo Klimatu i \u015arodowiska. Polityka Energetyczna Polski do 2040 r. Dziennik Urz\u0119dowy. Published online 2021:3.<\/p>\n\n\n\n

[30] Nakkasunchi S., Hewitt N.J., Zoppi C., Brandoni C2021.\u201d A review of energy optimization modelling tools for the decarbonisation of wastewater treatment plants\u201d. J Clean Prod.279.<\/p>\n\n\n\n

[31] Niewitecka K. 2018. \u201dPossibilities of heat energy recovery from greywater systems\u201d. In: E3S Web of Conferences. Vol 30. EDP Sciences;. doi:10.1051\/e3sconf\/20183003003<\/p>\n\n\n\n

[32] Niu K., Wu J., Qi L., Niu Q. 2019. \u201dEnergy intensity of wastewater treatment plants and influencing factors in China\u201d. Science of The Total Environment. 2019; 670:961-970. doi: https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.scitotenv..03.159<\/a><\/p>\n\n\n\n

[33] Olender Z. Wrompa \u2013 energia cieplna ze \u015bciek\u00f3w ogrzeje Wroc\u0142aw. 2023. Accessed April 12, 2024. https:\/\/wodnesprawy.pl\/wrompa-energia-cieplna-ze-sciekow-ogrzeje-wroclaw-w\/<\/a><\/p>\n\n\n\n

[34] Olkuski T., Piwowarczyk-\u015aciebura K., Bro\u017cek A.2017.\u201d Wp\u0142yw porozumienia paryskiego i systemu EU ETS na rynek w\u0119glowy\u201d. Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energi\u0105 Polskiej Akademii Nauk. 2017:91-102.<\/p>\n\n\n\n

[35] Polski Komitet Energii Elektrycznej. Polska \u015acie\u017cka Transformacji Energetycznej.<\/p>\n\n\n\n

[36] Pompy ciep\u0142a maj\u0105 wielk\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107. Tak\u017ce w miejskich sieciach. Pompy ciep\u0142a maj\u0105 wielk\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107. Tak\u017ce w miejskich sieciach.<\/p>\n\n\n\n

[37] Rada Europejska Rada Unii Europejskiej. Paryskie porozumienie klimatyczne. Accessed March 23, 2024. https:\/\/www.consilium.europa.eu\/pl\/policies\/climate-change\/paris-agreement\/#EU<\/a><\/p>\n\n\n\n

[38] Rada Europejska Rada Unii Europejskiej. Zmiana klimatu: co robi UE? Accessed March 24, 2024. https:\/\/www.consilium.europa.eu\/pl\/policies\/climate-change\/#2050<\/a><\/p>\n\n\n\n

[39] Ranieri E., D\u2019Onghia G., Lopopolo L., et al. 2023.\u201dEvaluation of greenhouse gas emissions from aerobic and anaerobic wastewater treatment plants in Southeast of Italy\u201d. J Environ Manage. 2023;337. doi: https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.jenvman.2023.117767<\/a><\/p>\n\n\n\n

[40] Reinders M., Greditgk-Hoffamnn S., Risse H., Lange M.2012.\u201d Solution approaches for energy optimization in the water sector\u201d. IWA World Congress on Water, Climate and Energy. Published online May 2012:13-18. doi: https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.jclepro.2020.123811<\/a><\/p>\n\n\n\n

[41] Ry\u0144ska J. 2024. \u201dOdzysk ciep\u0142a ze \u015bciek\u00f3w.\u201d Rynek Instalacyjny. Published online January 19.<\/p>\n\n\n\n

[42] Schmid F. 2008. \u201dSewage water: Interesting heat source for heat pumpps and chillers\u201d. In: 9th International IEA Heat Pump Conference. Swiss Energy Agency for Infrastructure Plants.1-12.<\/p>\n\n\n\n

[43] Siatou A., Manali A, Gikas P. 2020. \u201dEnergy consumption and internal distribution in activated sludge wastewater treatment plants of Greece\u201d. Water (Switzerland).12(4). doi:10.3390\/W12041204.<\/p>\n\n\n\n

[44] S\u0142y\u015b D., Kordan S. Odzysk Ciep\u0142a Odpadowego w Instalacjach i Systemach Kanalizacyjnych. Wydawnictwo i Handel Ksi\u0105\u017ckami \u201cKaBe\u201d; 2013.<\/p>\n\n\n\n

[45] Strona internetowa. Katri Vala heating and cooling plant. helen.fi. Accessed April 23, 2024. https:\/\/www.helen.fi\/en\/about-us\/energy\/energy-production\/power-plants\/katri-vala-heating-and-cooling-plant<\/a><\/p>\n\n\n\n

[46] Strona internetowa. Veolia uruchamia instalacj\u0119, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy kogeneracj\u0119 i odzysk ciep\u0142a ze \u015bciek\u00f3w. Veolia. 2020. Accessed June 12, 2024. https:\/\/www.veolia.pl\/media\/aktualnosci\/veolia-uruchamia-instalacje-ktora-laczy-kogeneracje-i-odzysk-ciepla-ze-sciekow<\/a><\/p>\n\n\n\n

[47] Strona internetowa. Wodoci\u0105gi Warszawskie efektywne energetycznie. October 4, 2023. Accessed April 15, 2024. https:\/\/www.mpwik.com.pl\/view\/scieki-odnawialne-zrodlo-energii<\/a><\/p>\n\n\n\n

[48] Unia Europejska. Czym jest zmiana klimatu? Accessed March 24, 2024. https:\/\/youth.europa.eu\/get-involved\/sustainable-development\/what-climate-change_pl<\/a><\/p>\n\n\n\n

[49] Walker N.L., Williams A.P., Styles D. Pitfalls in international benchmarking of energy intensity across wastewater treatment utilities. J Environ Manage. 2021;300. doi:10.1016\/j.jenvman.2021.113613.<\/p>\n\n\n\n

[50] Yap\u0131c\u0131o\u011flu Pelin. 2021. \u201dMinimization of greenhouse gas emissions from extended aeration activated sludge process\u201d. Water Practice and Technology .16(1):96-107. doi:10.2166\/wpt.2020.100.<\/p>\n\n\n\n

[51] Ye Y., Ngo H.H., Guo W., et al. 2018. \u201dA critical review on ammonium recovery from wastewater for sustainable wastewater management\u201d. Bioresour Technol.; 268:749-758.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Katarzyna Stokowiec, Paulina Berezowska-Kominek<\/div>\n

…<\/a><\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[36],"class_list":["post-1149","post","type-post","status-publish","format-standard","category-wszystkie_artykuly","tag-9-2025"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1149","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1149"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1149\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2578,"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1149\/revisions\/2578"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1149"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1149"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gwits.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1149"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}